• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Era rejonizacji

    Przeczytaj także...
    Galaktyka (z gr. γαλα – mleko) – duży, grawitacyjnie związany układ gwiazd, pyłu i gazu międzygwiazdowego oraz niewidocznej ciemnej materii. Typowa galaktyka zawiera od 10do 10 gwiazd orbitujących wokół wspólnego środka masy.Wszechświat – wszystko, co fizycznie istnieje: cała przestrzeń, czas, wszystkie formy materii i energii oraz prawa fizyki i stałe fizyczne określające ich zachowanie. Słowo „wszechświat” może być też używane w innych kontekstach jako synonim słów „kosmos” (w rozumieniu filozofii), „świat” czy „natura”. W naukach ścisłych słowa „wszechświat” i „kosmos” są równoważne.
    Atom – podstawowy składnik materii. Składa się z małego dodatnio naładowanego jądra o dużej gęstości i otaczającej go chmury elektronowej o ujemnym ładunku elektrycznym.
    Schemat ewolucji Wszechświata i ery rejonizacji na skali czasu
    Galaktyki w okresie rejonizacji (symulacja)

    Era rejonizacji – okres ewolucji Wszechświata, w którym rozproszony w przestrzeni kosmicznej wodór został ponownie zjonizowany przez promieniowanie jonizujące. Okres ten jest jednym z ważnych epizodów ery materii i przypada na pierwsze miliardolecie istnienia Wszechświata, chociaż nadal trwają badania mające na celu dokładne określenie początku i końca tej ery.

    Bardzo Duży Teleskop (ang. Very Large Telescope, VLT) – należący do ESO zespół czterech teleskopów optycznych z optyką adaptatywną i optyką aktywną o średnicy zwierciadła 8,2 m, które w badaniach interferometrycznych są uzupełniane przez cztery przestawne teleskopy optyczne o średnicy 1,8 m. Duże teleskopy noszą nazwy: Antu, Kueyen, Melipal i Yepun.Absorpcja – w optyce proces pochłaniania energii fali elektromagnetycznej przez substancję. Natężenie światła wiązki przechodzącej przez substancję ulega zmniejszeniu nie tylko w wyniku absorpcji, lecz również na skutek rozpraszania światła. O ile jednak promieniowanie rozproszone opuszcza ciało, to część zaabsorbowana zanika powodując wzrost energii wewnętrznej tego ciała.

    Gdy Wszechświat ochłodził się po Wielkim Wybuchu, około 13,7 miliarda lat temu, elektrony i protony uległy rekombinacji formując gaz wodorowy. Ten chłodny, ciemny gaz był głównym składnikiem Wszechświata podczas tzw. wieków ciemnych, gdy nie było świecących obiektów (gwiazd, kwazarów). W czasie, gdy formowały się pierwsze gwiazdy i galaktyki, Wszechświat był nadal wypełniony elektrycznie obojętnym gazem wodorowym, który absorbował promieniowanie ultrafioletowe. Intensywne promieniowanie ultrafioletowe pierwszych gwiazd lub kwazarów powoli uczyniło mgłę wodorową ponownie przezroczystą dla ultrafioletu poprzez rozdzielenie atomów wodoru z powrotem na elektrony i protony w procesie zwanym rejonizacją (czyli ponowną jonizacją). Ta epoka we wczesnej historii Wszechświata trwała od około 150 milionów do około 800 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Proces ten zwany jest rejonizacją, gdyż wcześniej, zaraz po Wielkim Wybuchu, gaz był przez ok. 100 000 lat również zjonizowany (w tzw. erze promieniowania).

    Era materii – pojęcie stosowane w kosmologii dla określenie fazy rozwoju Wszechświata. Na podstawie kosmologicznego modelu rozszerzającego się Wszechświata przyjmuje się, że era materii rozpoczęła się około 100 000 lat po Wielkim Wybuchu, po tym jak pod koniec ery promieniowania materia stała się przezroczysta dla promieniowania (powstało reliktowe promieniowanie tła) oraz nastąpiła rekombinacja, czyli wychwyt elektronów przez protony i jądra lekkich pierwiastków, przede wszystkim helu. Głównymi składnikami materii stały się atomy wodoru i helu, stanowiące około 35% pierwotnej materii. Materia rozłożyła się mniej więcej równomiernie. Jednak przypadkowe fluktuacje gęstości stały się źródłami silniejszego przyciągania grawitacyjnego (mechanizm grawitacyjnej niestabilności), co zapoczątkowało proces powstawania galaktyk i gromad galaktyk. Pierwsza część tego etapu określana jest często mianem wieków ciemnych. Później, gdy główną formą występowania materii stają się galaktyki, mówi się o rozpoczęciu ery galaktycznej.Wodór (H, łac. hydrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 1, niemetal z bloku s układu okresowego. Jego izotop, prot, jest najprostszym możliwym atomem, zbudowanym z jednego protonu i jednego elektronu.

    W 2010 roku astronomowie korzystający z teleskopu VLT, należącego do Europejskiego Obserwatorium Południowego ESO, zbadali czasowy rozkład tych procesów rozwiewania kosmicznej mgły z początkowego etapu istnienia Wszechświata. Zespół zbadał widma 20 bardzo odległych galaktyk o przesunięciach ku czerwieni w zakresie z = 7,0-8,6, co odpowiada odległościom obiektów na poziomie około 13 miliardów lat świetlnych. Badane obiekty pochodziły z trzech różnych obszarów nieba. Zaobserwowano duże różnice pomiędzy ilością absorbowanego światła ultrafioletowego od najwcześniejszych i najpóźniejszych galaktyk w próbce badanych galaktyk. Gdy Wszechświat miał 780 milionów lat, neutralny niezjonizowany wodór był powszechny, wypełniając od 10 do 50% objętości Wszechświata. Natomiast 200 milionów lat później ilość neutralnego wodoru spadła do bardzo niskiego poziomu, podobnego do obserwowanego obecnie.

    Wielki Wybuch (ang. Big Bang) – model ewolucji Wszechświata uznawany za najbardziej prawdopodobny. Według tego modelu ok. 13,772 (±0,059) mld lat temu dokonał się Wielki Wybuch – z bardzo gęstej i gorącej osobliwości początkowej wyłonił się Wszechświat (przestrzeń, czas, materia, energia i oddziaływania).Proton, p (z gr. πρῶτον – "pierwsze") − trwała cząstka subatomowa z grupy barionów o ładunku +1 i masie spoczynkowej równej ok. 1 u.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. ESO: Odległe galaktyki odsłaniają proces czyszczenia kosmicznej mgły (pol.). 2011-10-12. [dostęp 2011-10-14].
    2. ESO: Przedzieranie się przez kosmiczną mgłę. Najdalsza zmierzona galaktyka (pol.). www.eso.org, 20 października 2010. [dostęp 2011-10-15].
    3. Teleskop VLT posłużył jako maszyna czasu do zbadania wczesnej historii Wszechświata. www.astronomia.pl, 2011-10-13. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-05-17)].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Marcelo Alvarez: symulacje rejonizacji (ang.). www.cita.utoronto.ca. [dostęp 2011-10-15].
  • Promieniowanie jonizujące - wszystkie rodzaje promieniowania, które wywołują jonizację ośrodka materialnego, tj. oderwanie przynajmniej jednego elektronu od atomu lub cząsteczki albo wybicie go ze struktury krystalicznej. Za promieniowanie elektromagnetyczne jonizujące uznaje się promieniowanie, którego fotony mają energię większą od energii fotonów światła widzialnego.Kwazar (z ang. quasar – quasi-stellar radio source lub też QSO – quasi-stellar object, dosłownie "obiekt gwiazdopodobny emitujący fale radiowe") – zwarte źródło ciągłego promieniowania elektromagnetycznego o ogromnej mocy, pozornie przypominające gwiazdę. W rzeczywistości jest to rodzaj aktywnej galaktyki.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Europejskie Obserwatorium Południowe (ang. European Southern Observatory - ESO) – międzynarodowa organizacja zrzeszająca europejskie kraje, powołana w 1962 roku w celu budowy i utrzymywania obserwatoriów astronomicznych na półkuli południowej.
    Gwiazda – kuliste ciało niebieskie stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii w stanie plazmy bądź zdegenerowanej. Przynajmniej przez część swojego istnienia gwiazda w sposób stabilny emituje powstającą w jej jądrze w wyniku procesów syntezy jądrowej atomów wodoru energię w postaci promieniowania elektromagnetycznego, w szczególności światło widzialne. Gwiazdy zbudowane są głównie z wodoru i helu, prawie wszystkie atomy innych cięższych pierwiastków znajdujące się we Wszechświecie powstały w efekcie zachodzących w nich przemian jądrowych lub podczas wieńczących ich istnienie wybuchów.
    Ultrafiolet, nadfiolet, promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie nadfioletowe (skrót UV) – promieniowanie elektromagnetyczne o długości fali od 10 nm do 400 nm (niektóre źródła za ultrafiolet przyjmują zakres 100–400 nm), niewidzialne dla człowieka. Promieniowanie ultrafioletowe są to fale krótsze niż promieniowanie widzialne i dłuższe niż promieniowanie rentgenowskie. Zostało odkryte niezależnie przez niemieckiego fizyka, Johanna Wilhelma Rittera, i brytyjskiego chemika, Williama Hyde’a Wollastona, w 1801 roku.
    Wieki ciemne (ang. Dark Ages) – wczesny etap ewolucji Wszechświata, który rozpoczął się około 300 do 500 tys. lat po Wielkim Wybuchu, trwający kilkaset (~500) milionów lat, zakończony erą rejonizacji, zwaną też czasem kosmicznym renesansem (ang. Cosmic Renaissance Epoch). Wieki Ciemne rozpoczęły się, kiedy temperatura wypełniającej kosmos materii obniżyła się na tyle, że indywidualne elektrony i protony zaczęły się łączyć w neutralne atomy wodoru, pozwalając tym samym na swobodne rozchodzenie się mikrofalowego promieniowania tła, powstałego po Wielkim Wybuchu.
    Przesunięcie ku czerwieni, poczerwienienie, redshift – zjawisko obserwowane w astronomii polegające na tym, że linie widmowe promieniowania elektromagnetycznego docierające z niektórych gwiazd lub galaktyk są przesunięte w stronę większych długości fali (mniejszych częstotliwości).
    Rok świetlny – jednostka odległości stosowana w astronomii. Jest równy odległości, jaką pokonuje światło w próżni w ciągu jednego roku juliańskiego (365,25 dnia, 31 557 600 sekund).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.