• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Era buddyjska

    Przeczytaj także...
    Era kalendarzowa – okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem (rzeczywistym lub legendarnym), który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu.Budda; skr. बुद्ध buddha – przebudzony, oświecony; chiń. fo (佛), fotuo (佛陀); kor. bul, pult’a; jap. butsu (仏), hotoke (仏), budda (仏陀); wiet. phật, phật-đà, Bột đà; tyb. sangdzie (སངས་རྒྱས།, Wylie: sangs.rgyas).
    Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

    Era buddyjska (BE = Buddhist Era) – okres chronologiczny liczony od śmierci (pali. Parinibbana; sanskr. Parinirvana) Siddhatthy Gotamy (sanskr. Siddhārtha Gautama) zwanego Buddą, używany w krajach buddyjskich. Budda umarł w wieku osiemdziesięciu lat w roku 480 p.n.e. (zgodnie z „historycznymi” ustaleniami) lub 544 roku p.n.e. (według tradycji).

    Drugi sobór buddyjski – odbył się w Vesali, około sto lat po osiągnięciu Parinibbany przez Buddę, w celu uregulowania poważnych kwestii zasad Winai. Ortodoksyjni mnisi chcieli przekonać tych mnichów, których zachowanie stawiano pod znakiem zapytania. Sprawozdania z tych rozmów zostały zachowane w tekstach Winai kilku wczesnych szkół buddyjskich. Jakiś czas po Drugim Soborze Buddyjskim powstał rozłam w monastycznej sandze, którego rezultatem było utworzenie się kilku nowych podgrup (szkół) takich jak sthaviravada, mahasanghika i sarvastivada. Powstanie tych szkół jest czasem wiązane z Drugim Soborem Buddyjskim, ale nie ma na to żadnych dowodów, wszystkie wczesne sprawozdania potwierdzają, ze konflikt ten został rozwiązany. Dyskusja rozgorzała od nowa na temat tzw. dziesięciu punktów. Jest wzmianka dotycząca niektórych mnichów łamiących dziesięć zasad, z których część uważano za główne. Dziesięcioma punktami Winai były:<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,

    Dokładna data urodzin Buddy nie jest znana. Zgodnie z buddyjską tradycją przyjmuje się datę 624 roku p.n.e. Inne obliczenia umiejscawiają datę urodzin Buddy nieco później, nawet w 448 roku p.n.e. Rok 560 p.n.e. jest jednak najpowszechniej akceptowaną datą urodzin twórcy buddyzmu. Dlatego tutaj datę 480 rok p.n.e. wyznacza się względem niej.

    Pierwszy sobór buddyjski – sobór, który odbył się trzy miesiące po śmierci Buddy, w Rājagaha. Wzięło w nim udział 500 urzeczywistnionych mnichów (arahantów). Ze względu na to, że nie żyli już Sariputta i Mogallana, przewodnictwo nad Soborem objął Mahākassapa. Sobór miał na celu zebranie i zapamiętanie nauk Przebudzonego. Kazania Buddy, recytowane przez jego najbliższego ucznia – Ānandę, zostały zatwierdzone jako Dhamma (Nauka), natomiast reguła zakonna, recytowana przez Upāli, została zatwierdzona jako Vinaya (Dyscyplina). Stąd w owych czasach buddyzm nazywano po prostu Dhamma-Vinaya.Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; język uporządkowany, w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o nieuporządkowanej gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (według spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 – 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.

    Daty do roku 250 p.n.e. bardzo często mają podwójna datę: jedna odpowiada „tradycyjnemu” liczeniu (624 p.n.e.) a drugie „historycznemu” (560 p.n.e.). Od roku 250 p.n.e. stosuje się wyłącznie jedną datę – odpowiadającą „tradycyjnej” dacie.

    Aby obliczyć datę w erze chrześcijańskiej (tzw. „nasza era”) należy odjąć od ery buddyjskiej 544 lata. Daty dobrze udokumentowanych ważnych wydarzeń w erze buddyjskiej (zwłaszcza te z XX wieku) mogą się różnić o jeden rok od dat w erze chrześcijańskiej gdyż lata w tych erach zaczynają się w różnych miesiącach (w maju – BE i styczniu – n.e).

    przed naszą erą (p.n.e.) − wyrażenie i skrót stosowane w języku polskim, oznaczające datę przed początkiem ery chrześcijańskiej, który wiązany jest z datą narodzenia Jezusa Chrystusa. Odpowiada on łacińskiemu skrótowi AC, czyli ante Christum lub angielskiemu B.C. lub BC, czyli before Christ (pol. "przed Chrystusem").Budda Siakjamuni (ok. 563-483 p.n.e.), właśc.Siddhartha (imię od rodziców) Gotama (przydomek) z rodu (klanu) Śakjów – mędrzec, założyciel jednej z religii powszechnych – buddyzmu.

    Należy pamiętać, iż buddyzm nie jest jednolitą religią – posiada wiele tradycji i szkół. Każda z nich może mieć własny system datowania wydarzeń w erze buddyjskiej (przyjmując różne daty śmierci Buddy jako wyjściowe).

    Istotne daty[ | edytuj kod]

    Kilka ważnych dat z histoii buddyzmu, liczonych zgodnie z erą buddyjską (BE) według tradycji theravady:

  • 80 BE (624 p.n.e.) – narodziny Buddy
  • 51 BE (595 p.n.e.) – książę Siddhartha wyrzeka się świeckiego życia.
  • 45 BE (589 p.n.e.) – oświecenie Buddy
  • 1 BE (544 p.n.e.) – parinibbana Buddy, pierwszy sobór buddyjski
  • 100 BE (444 p.n.e.) – drugi sobór buddyjski
  • 294 BE (250 p.n.e.) – trzeci sobór buddyjski, spisanie Kanonu palijskiego
  • 444 BE (100 p.n.e.) – czwarty sobór buddyjski
  • 2412 BE (18681871) – piąty sobór buddyjski (tylko tradycja therawady)
  • 2498–2500 BE (19541956) – szósty sobór buddyjski (tylko tradycja therawady)
  • Daty te są jedynie zgodne z podejściem tradycyjnym szkoły therawady. Współcześni naukowcy spierają się na temat dokładnej daty narodzin i śmierci Buddy. Większość XX-wiecznych historyków datowała życie Buddy od 563 p.n.e. do 483 p.n.e. Współcześnie jednak, sympozjum, które zebrało się w celu wyjaśnienia tej kwestii przyjęło ramy około 20 lat przed lub po roku 400 p.n.e. jako datę śmierci Buddy.

    Trzeci sobór buddyjski został zwołany około 250 roku p.n.e. w mieście Asokarma w Patiliutta (dziś Patna), prawdopodobnie pod patronatem cesarza Asioki. Powodem zwołania trzeciego soboru była konieczność pozbycia się korupcji i fałszywych mnichów mających heretyckie poglądy. Głównym przewodniczącym soboru był Moggaliputta Tissa oraz tysiąc innych mnichów biorących udział w soborze. Sobór ten nie był zaakceptowany przez wszystkie szkoły spoza tradycji therawadyTherawada (pāli: थेरवाद theravāda; sanskr. स्थविरवाद sthaviravāda; dosł. "nauka starszych") – jest najdłużej istniejącą szkołą buddyjską spośród wczesnych szkół buddyjskich. Jej zwolenników zwiemy theravādinami, dosł. "głoszącymi (-vādin) [to, co nauczają] starsi" (thera), czyli mistrzowie, nauczyciele wywodzący swą naukę bezpośrednio od Buddy.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • era kalendarzowa
  • buddyzm
  • therawada
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Chronologia buddyzmu Theravada




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.