• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Era Tulipanów

    Przeczytaj także...
    Stambuł (tur. İstanbul) – największe i najludniejsze miasto Turcji i jej centrum kulturalne, handlowe oraz finansowe. Rozciąga się od północnego wybrzeża morza Marmara po obu stronach Bosforu, cieśniny morskiej między Morzem Śródziemnym a Morzem Czarnym. Położenie zarówno w europejskiej Tracji, jak i azjatyckiej Anatolii sprawia, że Stambuł jest jedną z dwóch (obok rosyjskiego miasta Magnitogorsk) metropolii świata znajdujących się na dwóch kontynentach.Wielki wezyr – dostojnik państwowy w Imperium osmańskim, najważniejszy z ministrów sułtana. Wielokrotnie posiadał większą faktyczną władzę niż sułtan. Posiadał jego pełnomocnictwo i mógł być odwołany ze stanowiska wyłącznie przez Sułtana. Największa ich władza przypadała na okres 1656–1703 (władza rodu Köprülü). W XIX wieku, po okresie tanzimatu, wielki wezyr zaczął pełnić funkcję odpowiadającą kompetencjami funkcję premiera w Zachodnio-europejskich monarchiach.
    Jean-Baptiste van Mour lub Vanmour (ur. 9 stycznia 1671 w Valenciennes, zm. 22 stycznia 1737) – francuski malarz, o częściowo flamandzkim pochodzeniu.
    Sułtan Ahmed III udziela audiencji dnia 10 października 1724 roku, malował Jean-Baptiste van Mour
    ambasador Cornelis Calkoen na audiencji u sułtana Ahmeda III w 1727,malował Jean-Baptiste van Mour

    Era Tulipanów - (niem: Tulpenzeit, ang: Tulip Era tur: Lâle Devri) – okres w historii Turcji trwający od 1718 do 1730 roku, kiedy rządził Ahmed III. Jeszcze bardziej niż sułtan proeuropejski był wielki wezyr Nevşehirli Damat İbrahim Pasha (zm. 1730). Czasy te charakteryzowały się bezprecedensowym zainteresowaniem i zafascynowaniem europejskością oraz powrotem do tradycji zdobniczych Imperium Osmańskiego z XVI wieku i perskich Safawidów. Okres zakończył się w 1730 roku powstaniem Patrona Halil, które usunęło Ahmeda z tronu. Był to okres pewnego odprężenia w stosunkach międzynarodowych (poza toczoną daleko od stolicy, na obrzeżach państwa wojną z Persją) oraz prób reform ekonomicznych. Nazwa została nadana przez dwudziestowiecznych historyków, a pochodzi od wielkiego zainteresowania tulipanami wśród ówczesnej arystokracji.

    Ahmed III (arab. أحمد الثال) (ur. 30 grudnia 1673 — 1 lipca 1736) – sułtan imperium osmańskiego w latach 1703-1730, czas jego rządów nazywany jest erą tulipanów.İznik dawniej Nikaja lub Nikea (stgr. Νίκαια Nikaia, zlatynizowana nazwa: "Nicaea", "Nicea") – miasto na półwyspie Azja Mniejsza, niedaleko od Morza Marmara i Stambułu. Obecnie na terenie Turcji. Odbyły się w nim dwa sobory (w roku 325 i 787). Po opanowaniu Konstantynopola przez krzyżowców i utworzeniu na ziemiach bizantyńskich Cesarstwa Łacińskiego w roku 1204, Nikaja stała się stolicą Cesarstwa Nicejskiego i ośrodkiem odrodzenia Cesarstwa Bizantyńskiego. Miasto padło łupem Turków w roku 1331.

    Cudzoziemcy byli w Turcji Ahmeda III widziani chętniej niż dotychczas. Malarz holenderski Jean-Baptiste van Mour (1671-1737) sportretował wiele wydarzeń z dworu w Stambule. Francuscy oficerowie pomagali zreorganizować turecką armię.

    Stambuł wyraźnie rozkwitł, powiększając się w kierunku Bosforu. Zaczęto budować rezydencje poza murami miejskimi. Nad Złotym Rogiem zaczęto budować wille w stylu wersalskim. Widoczne stawały się sekularyzacyjne dążenia w życiu społecznym. Z okresem tym związany jest malarz miniatur z Tessalonik Levni i próby odrodzenia tureckiego przemysłu ceramicznego w İznik. W tym okresie tworzył również poeta Nedim. Powstała pierwsza drukarnia założona przez Ibrahim Muteferrika oraz papiernia.

    Patrona Halil (tur. Patrona Halil İsyanı) (zm. 25 listopada 1730) – albański żołnierz na służbie sułtana Ahmeda III, wcześniej handlarz szmatami i łaziebny. Zorganizował w 1730 roku powstanie ludowe w Stambule, które pozbawiło Ahmeda władzy. Obalony został też wielki wezyr Nevşehirli Damat İbrahim Pasha. Nowym władcą z woli tłumu stał się Mahmud I. Halil wkrótce po powstaniu został zamordowany na rozkaz sułtana.Bosfor (tur. Bogaziçi, İstanbul Boğazı; gr. Βόσπορος, bosporos – przejście, przeprawa dla bydła) – cieśnina łączącą Morze Czarne z Morzem Marmara, położona między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą, oddziela Europę od Azji. Wraz z cieśniną Dardanele łączy Morze Egejskie z Morzem Czarnym. Obie cieśniny stanowią szlak morski o międzynarodowym znaczeniu.

    Bibliografia[]

  • Wilhelm Heinz. Die Kultur der Tulpenzeit des Osmanischen Reiches. „Wiener Zeitschrift für die Kunde des Morgenlandes”. 61 (1962). s. 62-116. 
  • C. Erimtan: Ottomans Looking West? - The Origins of the Tulip Age and Its Development in Modern Turkey. London: 2007.
  • Nevşehirli Damat İbrahim Pasha (ur. ? - zm. 16 października 1730) wielki wezyr Imperium osmańskiego w latach 1718-1730. Przydomka "Nevşehirli", czyli z miasta Nevşehir, używa się po to, aby nie pomylić go z innym wezyrem Damat İbrahimem Paszą, zmarłym w 1601.Bunt Czerwonych Turbanów – wystąpienie janczarów przeciwko sułtanowi tureckiemu Ahmedowi III w 1730 roku. Nazwa pochodzi od charakterystycznego nakrycia głowy buntowników.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.041 sek.