• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eponimy medyczne



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12]
    Przeczytaj także...
    Alfred George Knudson Jr. (ur. 9 sierpnia 1922 w Los Angeles) – amerykański lekarz, genetyk. W latach 70. sformułował teorię tłumaczącą genetyczne podstawy nowotworzenia, znaną obecnie jako hipoteza dwóch uderzeń albo hipoteza Knudsona.Metoda Billingsów (znana także jako ocena śluzu szyjkowego) – metoda naturalnego planowania rodziny, bazująca na obserwacji śluzu szyjki macicy. Jej następcą jest model Creightona.

    Eponimy medyczne – terminy używane w medycynie, określające przede wszystkim jednostki i objawy chorobowe oraz pojęcia anatomiczne i fizjologiczne, biorące swoją nazwę od nazwisk ludzi, najczęściej lekarzy, którzy opisali je po raz pierwszy. Rzadziej eponimy pochodzą od nazwisk pacjentów (np. choroba Lou Gehriga, zespół Cowden) albo postaci mitologicznych (np. zespół Proteusza) bądź literackich (np. zespół Otella). Tworzenie eponimów medycznych jest praktyką od wieków stosowaną w zachodniej medycynie. W czasach, gdy nauka nie potrafiła określić przyczyny większości chorób, często o zbliżonym obrazie klinicznym, nadanie im charakterystycznych nazw pozwalało uporządkować gromadzoną wiedzę medyczną.

    Objaw Phalena, próba Phalena (ang. Phalen’s manoeuvre) – objaw chorobowy opisany przez amerykańskiego ortopedę George’a Phalena, występujący w zespole cieśni nadgarstka. Przeprowadza się go, zginając nadgarstek na okres 60 sekund – objaw jest dodatni, gdy po czasie tym wystąpi uczucie mrowienia, promieniujące w kierunku ramienia.Skala Pradera - pięciostopniowa skala używana do określenia stopnia maskulinizacji zewnętrznych narządów płciowych. Najczęściej stosowana do oceny genitaliów osób interseksualnych. Na jednym krańcu tej skali znajdują się normalne narządy płciowe żeńskie, a na drugim typowo męskie.

    Obecnie w medycynie odchodzi się od tworzenia nowych eponimów medycznych. Ujednolicenie mianownictwa anatomicznego sprawiło, że wiele eponimów anatomicznych zostało zarzuconych; postęp wiedzy w wielu specjalnościach klinicznych sprawił też, że niektóre choroby, opisywane dotąd jako odrębne jednostki nozologiczne, okazały się mieć tę samą przyczynę. W XX wieku stopniowo zmienił się też styl uprawiania nauki, także medycyny, i coraz mniej odkryć, w tym nowych chorób, zależało od jednego naukowca. Międzynarodowy zasięg czasopism medycznych także wymagał ujednolicenia mianownictwa, a w wielu krajach funkcjonowały (i nadal funkcjonują) zwyczajowe nazw chorób, nieużywane poza jego granicami. Przykładem może być nazwa choroby Leśniowskiego-Crohna, stosowana jedynie w Polsce, albo zespół Szereszewskiego-Turnera, używana w krajach dawnego ZSRR na określenie zespołu Turnera. Niektóre eponimy powoli tracą na znaczeniu i idą w zapomnienie, podczas gdy inne są dalej bardzo powszechne (np. zespół Downa, choroba Alzheimera).

    Ernst Moro (ur. 8 grudnia 1874 w Laibach, zm. 17 kwietnia 1951 w Heidelbergu) – austriacki lekarz pediatra, autor opisu odruchu noworodkowego znanego dziś jako odruch Moro.Próba Benedicta – reakcja chemiczna, która służy do wykrywania większości cukrów (oprócz np. sacharozy) i aldehydów. Metoda została opublikowana przez Stanleya Benedicta w roku 1909.

    Argumenty zwolenników eponimów medycznych są następujące:

  • ułatwiają zapamiętanie nazwy choroby, nierzadko są krótsze od pełnej nazwy choroby niebędącej eponimem
  • niekiedy zastępują powszechną, ale niepoprawną nazwę choroby
  • zespół może mieć złożoną etiologię, trudną do uwzględnienia w opisowej nazwie
  • używanie eponimów medycznych jest wyrazem pamięci o lekarzach zasłużonych dla medycyny.
  • Argumenty przeciwników eponimów medycznych:

    Skala Bishopa określa dojrzałość szyjki macicy do porodu naturalnego. Ocenia: położenie szyjki, konsystencję, ułożenie części przodującej płodu, rozluźnienie, rozwarcie.Adolphe Pinard (ur. 4 lutego 1844 w Méry-sur-Seine, zm. 1 marca 1934) – francuski lekarz położnik. Praktykował w Paryżu, gdzie początkowo był asystentem Étienne Stéphane Tarniera, a potem profesorem położnictwa. Wprowadził do medycyny stetoskop położniczy, nazywany często słuchawką Pinarda. Był pionierem opieki perinatalnej.
  • nie niosą żadnej informacji o chorobie, poza historyczną
  • nazwy faworyzują medycynę zachodnią
  • często pierwszeństwo w odkryciu choroby przypisano innej osobie
  • eponimy mogą honorować osoby niegodne tego zaszczytu
  • w wielu krajach funkcjonują „narodowe” eponimy, niezrozumiałe dla lekarzy innych narodowości.
  • Eponimy medyczne a Holocaust[edytuj kod]

    Nieodosobnione są głosy nawołujące do zarzucenia eponimów honorujących lekarzy, którzy sprzeniewierzyli się swojej profesji, mając swój udział w Holocauście (czynny, jako lekarze obozowi, albo mniej dobitny, ograniczający się do popierania nazistów) oraz popierając ruch eugeniczny. Na 18. Międzynarodowym Spotkaniu Izraelskiego Towarzystwa Medycznego w 2007 roku przedstawiono referat wskazujący osoby uhonorowane „niesłusznie”, a także lekarzy, którzy zginęli w obozach koncentracyjnych lub czynnie sprzeciwiali się nazizmowi. Do pierwszej grupy zaliczono Hansa Eppingera, Juliusa Hallervordena, Murada Jussufa Beya Ibrahima, Eduarda Pernkopfa, Hansa Conrada Juliusa Reitera, Hansa-Joachima Scherera, Hugona Spatza, Waltera Stoeckela, Friedricha Wegenera; grupa lekarzy popierających eugenikę była większa, autorzy wskazali nazwiska Eugene Charlesa Aperta, Wilhelma Hisa Jr, Roberta Foster Kennedy’ego i Madge Thurlow Macklin. Do drugiej grupy lekarzy więzionych lub zamordowanych w obozach koncentracyjnych należą Abraham Buschke, Simon van Creveld, Łucja Frey-Gottesman, Karl Herxheimer, Ludwig Pick, Jenö Alexander Pólya, Arthur Simons.

    Béla Schick (ur. 16 lipca 1877 w Balatonboglár - zm. 6 grudnia 1967 w Nowym Jorku), amerykański pediatra węgierskiego pochodzenia, który zajmował się badaniami nad alergią i odpornością.Skala Tannera - skala pozwalająca określić stadium dojrzałości płciowej dzieci, nastolatków i dorosłych na podstawie cech morfologicznych – budowy narządów płciowych i piersi. Termin pochodzi od nazwiska Jamesa Mourilyana Tannera, który opracował skalę.

    Część z tych eponimów budziła kontrowersje już wcześniej; proponowano zastąpić nazwę zespołu Reitera w połowie lat 90., ziarniniakowatość Wegenera również, aczkolwiek wina Wegenera nie jest oceniana tak jednoznacznie. Niedawno podważono zasadność honorowania nazwą zespołu Rene Leriche'a.

    Forma dzierżawcza i mianownikowa[edytuj kod]

    W literaturze anglojęzycznej spotyka się niekonsekwencję w stosowaniu formy dzierżawczej i formy mianownikowej nazwisk w nazwach eponimicznych. Niektóre czasopisma (np. New England Journal of Medicine) konsekwentnie stosują formę dzierżawczą (np. Duchenne's dystrophy), natomiast czasopisma American Medical Association, twórcy katalogu Mendelian Inheritance in Man, członkowie Council of Science Editors i redaktorzy części podręczników (m.in. Neurologii Merritta) opowiadają się za formą mianownikową (Duchenne dystrophy).

    Adam Politzer (ur. 1 października 1835 roku w Alberti na Węgrzech, zm. 10 sierpnia 1920 roku w Wiedniu) – lekarz, pionier otologii.Emil Abderhalden (ur. 9 marca 1877 w Oberuzwil, zm. 5 sierpnia 1950 w Zurychu) – szwajcarski biochemik i fizjolog, przewodniczący Niemieckiej Akademii Nauk Leopoldina. Twórca teorii o enzymach obronnych, zarzuconej w latach 30. Nie wyjaśniono, czy błędne wyniki Abderhaldena wynikały z braku naukowego rygoru, czy były przykładem naukowego oszustwa.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Skala Hounsfielda – ilościowa skala opisująca gęstość radiologiczną. Jej pomysłodawcą był laureat Nagrody Nobla Godfrey N. Hounsfield.
    Nicolas Maurice Arthus (ur. 9 stycznia 1862 w Angers, zm. 24 lutego 1945 we Freiburg im Üechtland), francuski fizjolog i immunolog, który był odkrywcą zjawiska Arthusa.
    Pozycja Trendelenburga – pozycja medyczna, w której pacjent leży na plecach a głowa, górna część klatki piersiowej i tułów znajdują się poniżej poziomu kończyn dolnych. Nazwa pozycji pochodzi od niemieckiego chirurga Friedricha Trendelenburga.
    Jean-Martin Charcot (ur. 29 listopada 1825 w Paryżu, zm. 16 sierpnia 1893 w Montsauche-les-Settons) – francuski lekarz, neurolog, jeden z twórców psychiatrii.
    Medycyna (łac. medicina „sztuka lekarska”) – nauka empiryczna (oparta na doświadczeniu) obejmująca całość wiedzy o zdrowiu i chorobach człowieka oraz sposobach ich zapobiegania, oraz ich leczenia. Medycyna weterynaryjna rozszerza zakres zainteresowań medycyny na stan zdrowia zwierząt. Za prekursora medycyny starożytnej uważa się Hipokratesa, a nowożytnej Paracelsusa. W czasach najnowszych wprowadza się zasady medycyny opartej na faktach.
    Christiaan Eijkman (ur. 11 sierpnia 1858 w Nijkerk, zm. 5 listopada 1930 w Utrechcie) – lekarz holenderski, laureat Nagrody Nobla 1929.
    Próba Trendelenburga – próba diagnostyczna stosowana w diagnostyce przewlekłej niewydolności żylnej do oceny zastawek żył kończyny dolnej, świadcząca również o wydolności żył łączących układ żylny powierzchniowy i głęboki.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.071 sek.