• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Epizona

    Przeczytaj także...
    Łupek serycytowy – skała metamorficzna powstała z niewielkiego przeobrażenia łupka ilastego bądź mułowca w warunkach niskich temperatur (200–400°C) i niezbyt wysokich ciśnień (bardzo niski i niski stopień metamorfizmu według Winklera). Ze względu na pochodzenie często można spotkać nazwy metaiłowiec lub metamułowiec.Mezozona lub mezo – średnia strefa metamorfizmu występująca na głębokości ok. 10–18 km. Charakteryzuje się wysokimi temperaturami od 300 do 500 °C oraz umiarkowanym ciśnieniem hydrostatycznym i silnym ciśnieniem kierunkowym. Stopień przeobrażenia skał jest średni, jednak z silnym zaznaczeniem deformacji tektonicznych jak w strefie epi. W strefie tej przeważają jednak zmiany chemiczne. Do tej strefy włącza się także średniotemperaturowe odmiany metamorfizmu kontaktowego i metasomatycznego.
    Łupek talkowy - skała metamorficzna powstała w wyniku metamorfizmu facji zieleńcowej (relatywnie niskie ciśnienia i temperatury) skał bogatych w magnez.

    Epizona lub epi – najpłytsza strefa metamorfizmu występująca na głębokości ok. 6–10 km. Charakteryzuje się stosunkowo niskimi temperaturami od 100 do 300 °C, jednak dużym ciśnieniem kierunkowym potocznie zwanym stressem. Stopień przeobrażenia skał jest najmniejszy jednak z silnym zaznaczeniem deformacji tektonicznych. W strefie tej przeważa metamorfizm dyslokacyjny, czego skutkiem jest częste złupkowanie (zob. → łupek). Do tej strefy włącza się także niskotemperaturowy metamorfizm kontaktowy i metasomatozę.

    Margiel – skała osadowa, zwykle szara. Składa się z węglanów (wapnia lub magnezu) i minerałów ilastych. Używany jest do wyrobu cementu, także jako nawóz mineralny (sztuczny). Ma słaby, nieprzyjemny zapach. Dobrze reaguje z kwasem solnym (HCl), pozostawiając błotnistą plamkę.Granitoidy (granitoid) – skały plutoniczne, kwaśne (bogate w krzemionkę SiO2). Zbudowane są z widocznych gołym okiem kryształów minerałów skałotwórczych: kwarcu, skaleni potasowych, plagioklazów i łyszczyków. Granitoidy powstają podczas powolnego krzepnięcia gorącej magmy w głębi ziemi na głębokości od kilku do kilkunastu tysięcy metrów.

    Skały wyjściowe i produkty przeobrażeń strefy epi[]

  • skały ilaste i mułowcowefyllity (metaiłowce, metamułowce), metazlepieńce, łupki serycytowe, łupki chlorytowe
  • piaskowce kwarcowe, skały krzemionkowe → kwarcyty
  • wapienie i dolomitywapienie krystaliczne, dolomity krystaliczne, serpentynity
  • granitoidy, porfiry kwarcowe, obojętne skały magmowe, szarogłazy i arkozy → łupki kwarcowo-skaleniowe, łupki łyszczykowe z kwarcem i skaleniami
  • zasadowe skały magmowe, marglezieleńce, łupki chlorytowe, łupki chlorytowo- epidotowe
  • ultrazasadowe skały magmowełupki chlorytowe, łupki talkowe, serpentynity
  • margle, skały węglanowo-krzemianowe → łupki epidotowe, fyllity węglanowe, łupki serycytowo-węglanowe
  • Galeria[]

  • Zobacz też[]

  • Mezozona
  • Katazona
  • Skały metamorficzne
  • Metamorfizm
  • Literatura uzupełniająca[]

  • K. Kozłowski, J. Żaba, F. Fediuk, Petrologia skał metamorficznych, Wyd. Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, 1986
  • W. Jaroszewski, L. Marks, A. Radomski, Słownik geologii dynamicznej, Wydawnictwo geologiczne, Warszawa, 1985
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Wapień – skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu.Skały obojętne, skały pośrednie – skały magmowe, odznaczające się pośrednią zawartością krzemionki (53–65% SiO2).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Zieleńce – skały metamorficzne masywne, cienko lub grubo złupkowane powstałe w wyniku płytkiego metamorfizmu facji zieleńcowej (relatywnie niskie ciśnienia i temperatury) bazaltów i pokrewnych im skał wylewnych oraz ich tufów. Odmiany silnie złupkowane o wyraźnej foliacji nazywane są łupkami zieleńcowymi.
    Mułowiec – zwięzła skała okruchowa, będąca zlityfikowanym (scementowanym) mułem. Złożona głównie z ziaren kwarcu, czasem łyszczyków, skaleni, minerałów węglanowych i ilastych.
    Łupek – dość niejednoznaczne pojęcie opisujące grupę skał, wykazujących dobrą łupkowatość (złupkowacenie). Najczęściej określenie to dotyczy skał metamorficznych (łupek metamorficzny lub też łupek krystaliczny), lecz jest także powszechnie stosowane do skał osadowych o podobnym wyglądzie (łupek osadowy). Polski termin łupek odpowiada angielskim shale, slate, schist, czy czeskim břidlice i svor. Jest to skała o zróżnicowanym składzie i o charakterystycznej teksturze łupkowej. Tekstura łupków osadowych jest spowodowana pierwotnym uwarstwieniem sedymentacyjnym lub wtórnym złupkowaceniem.
    Metamorfizm kontaktowy – zjawiska o charakterze lokalnym, zachodzące na kontakcie intruzji magmowej ze skałami osłaniającymi. Gdy zmiany zachodzą pod wpływem wysokiej temperatury pochodzącej z magmy wówczas nazywamy zjawisko metamorfizmem termicznym, drugi rodzaj zmian związany jest z metasomatozą ściśle związaną z procesami hydrotermalnymi i pneumatolitycznymi. Ten rodzaj metamorfizmu wiąże się z ochładzaniem brzeżnych części intruzji i zazębianiem jej ze skałą otaczająca poprzez powstanie licznych apofiz oraz żył; powiązane z powstawaniem niewielkich i mało licznych kontaktowych migmatytów. Zachodzi on przy stosunkowo wysokich temperaturach (400-800 °C), oraz przy stosunkowo niskich ciśnieniach 0,1-0,3 GPa.
    Metasomatoza - proces polegający na częściowym lub całkowitym zastępowaniu pierwotnych substancji skał ,przez inne składniki chemiczne. Migrujące wzdłuż spękań, uskoków,szczelin substancje chemiczne roztworów lub gazów (wtedy nazywamy proces pneumatolizą) wchodzą w reakcje z minerałami budującymi skałę, tworząc nowe minerały. Podczas reakcji uwalniają się natomiast inne pierwiastki, które z kolei ulegają migracji. Procesy metasomatyczne powodują niekiedy granityzację skał, czyli upodobnienie się skał do granitów pod względem struktury i składu mineralnego.
    Fyllit – drobnoziarnisty łupek krystaliczny należący do skał metamorficznych. Jest zwykle koloru szarego lub szarozielonego. Składa się głównie z kwarcu i serycytu oraz mniejszych ilości chlorytu, albitu, biotytu i pyłu grafitowego. Struktura może być granolepidoblastyczna, rzadziej granoblastyczna, tekstura jest łupkowa. Występuje tu charakterystyczna podzielność na cienkie płytki z widocznymi warstewkami mikowo-chlorytowymi oraz kwarcowymi lub kwarcowo-skaleniowymi, znaczącymi laminację. Warstewki te często powyginane są w mikrofałdy.
    Serpentynit – skała metamorficzna utworzona w strefie epi metamorfizmu regionalnego niskiego stopnia, powstała w wyniku metasomatozy hydrotermalnej. Nazwa pochodzi od minerałów serpentynowych, które są głównym składnikiem tej skały. Opisana w 1823 roku przez A. von Humbolta (łac. serpens – żmija, wąż – z uwagi na ich częste plamiste zabarwienie, a także żyłkową i falistą budowę).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.