• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eolia - kraina



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Bitwa nad Granikiem – starcie zbrojne, które miało miejsce w maju roku 334 p.n.e. podczas wyprawy Aleksandra Macedońskiego przeciwko Persji. Bitwa została wygrana przez Aleksandra i zapoczątkowała jego pasmo sukcesów w Azji.Bozca (gr. Τένεδος, Tenedos) – wyspa wchodząca w skład Turcji, na Morzu Egejskim, w pobliżu wejścia do cieśniny Dardanele i wyspy Gökçe. Ludność to ok. 2350 osób. Główne gałęzie przemysłu to rybołówstwo i turystyka. Znana jest z winorośli, wina i czerwonych maków.
    Krainy historyczne Azji Mniejszej

    Eolia, Eolida (gr. Αιολίς Aiolís, Αιολία Aiolía; łac. Aeolis, Aeolia) – część starożytnej Grecji obejmująca fragment wybrzeża północno-zachodniej Azji Mniejszej od Hellespontu na północy do ujścia rzeki Hermos na południu (nadmorski pas krain Troada, Myzja i Lydia), oraz pobliskie wyspy (m.in. Lesbos). Jest to termin raczej etniczno-lingwistyczny niż stricte geograficzny lub polityczny – w czasach klasycznych oznaczał obszary w Azji i na wyspach zasiedlone przez Greków mówiących dialektem eolskim, którym w Grecji europejskiej posługiwali się wtedy tylko mieszkańcy Beocji i Tesalii. Na południe od Eolii leżały inne strefy greckiego osadnictwa w Azji Mniejszej – Jonia i Doryda.

    Myrina (stgr. Μυρίνα) – w starożytności niewielkie portowe miasto greckie w małoazjatyckiej Eolidzie nad Zatoką Eleacką, usytuowane na prawym brzegu u ujścia rzeki Pithikos (dzis. Güzelhisar çayı). Herodot z Halikarnasu (starogr. Ἡρόδοτος ὁ Ἁλικαρνασσεύς, Herodotos ho Halikarnasseus) (ur. ok. 484 p.n.e. w Halikarnasie, obecnie Bodrum w Turcji, zm. ok. 426 p.n.e. w Turioj lub Atenach) – historyk grecki, zwany Ojcem historii, czasem także Ojcem geografii. Jedynym zachowanym jego dziełem jest 9-księgowa relacja z wojen perskich, opisująca także geografię i historię Hellady, Persji i Egiptu oraz okolicznych krain, zatytułowana Dzieje (Ἱστορίαι Historiai, łac. Historiae). Jego relacje nie były zawsze dokładne, ale − w odróżnieniu od wielu innych historyków, aż po czasy dzisiejsze − zawsze opatrzone klauzulą "zgodnie z tym, czego się dowiedziałem" (Dzieje, I, 2) i "Ja zaś muszę podać, co się opowiada, ale bynajmniej nie jestem zobowiązany w to wierzyć i te słowa mają się odnosić do całych mych Dziejów." (VII, 152).

    Osadnictwo eolskie w Azji i na wyspach Morza Egejskiego[ | edytuj kod]

    Migracja Greków na tereny Eolii miała miejsce po upadku cywilizacji mykeńskiej w okresie tzw. wieków ciemnych, głównie z obszarów późniejszej Beocji i Tesalii w Grecji Środkowej. W pierwszej kolejności zasiedlono pobliskie wyspy Lesbos i Tenedos, by później kolonizować wybrzeża Troady i obszary położone na południe.

    Kserkses I (pers. خشایارشا, Chszajarsza) (ur. ok. 517 p.n.e., zm. 465 p.n.e.) – szachinszach perski z dynastii Achemenidów. Panował w latach 485-465 p.n.e. Był synem i następcą Dariusza I Wielkiego.Jonia – kraina w starożytności położona w centralnej części wybrzeża Azji Mniejszej, między rzekami Hermos a Meander. Zasiedlona przez Greków, głównie Jonów z Attyki i Peloponezu. Od północy graniczyła z Eolią, od wschodu z Lidią, od południa z Karią. Do Jonii zaliczano również przybrzeżne wyspy, z największymi miastami Chios i Samos.

    Lesbos[ | edytuj kod]

    Trudno oszacować kiedy Grecy eolscy po raz pierwszy pojawili się na Lesbos, dużej i żyznej wyspie tuż u wybrzeży Azji Mniejszej, ale niektóre poszlaki wskazują, że miało to miejsce jeszcze w epoce brązu, a najpóźniej zasiedlanie rozpoczęło się do ok. 1000 p.n.e. W okresie klasycznym istniało na wyspie sześć polis: Mitylena, Methymna, Antissa, Eresos, Pyrra oraz Arisba (zajęta przez Methymnę), dodatkowo autorzy starożytni wspominają o kilku opuszczonych miastach z czasów wcześniejszych. Mieszkańcy Lesbos wzięli później udział w zasiedlaniu pobliskich wybrzeży Azji Mniejszej.

    Kultura mykeńska (1600-1100 p.n.e. lub 1400-1200 p.n.e.) – najstarsza kultura Grecji kontynentalnej na półwyspie Peloponeskim. Nazwa pochodzi od ważnego ośrodka cywilizacji Achajów – miasta Mykeny, znajdującego się w centrum Kotliny Argolidzkiej. Kultura ta poznana dokładniej dopiero pod koniec XIX wieku dzięki pracom wykopaliskowym prowadzonym przez archeologa Heinricha Schliemanna z 1874 roku, a później przez jego następców.Zatoka Izmirska także Zatoka Smyrneńska (tur. Izmir Körfezi) - zatoka Morza Egejskiego, u azjatyckich brzegów Turcji, Jej długość wynosi 60 km, wejście szerokości 25 km, głębokość blisko 100 m. Do zatoki uchodzi rzeka Gediz. Są tam liczne kąpieliska, najważniejszym portem jest İzmir (d. Smyrna).

    Południowa Eolia[ | edytuj kod]

    Związki greckich polis w Azji Mniejszej. Kolorem żółtym oznaczono miasta eolskie, niebieskim jońskie, czerwonym doryckie heksapolis

    Herodot (V wiek p.n.e.) wspomina o istnieniu związku dwunastu polis (dodekapolis) eolskich: Kyme, Larysy, Neotejchos (z gr. Nowe Mury), Temnos, Killa, Notion, Ajgiroessa, Pitana, Ajgaje, Myrina, Grynea i Smyrna (która później stała się polis jońskim) . Mimo że położenia niektórych miast z tej listy nie udało się jeszcze ustalić, można przyjąć, że leżały one (wraz z innymi miastami) między Zatoką Smyrneńską na południu a rzeką Kaikos (współczesna Bakırçay) na północy. Centrum religijnym związku polis eoliskich miałaby być świątynia Apollina w Grynei. Jeśli przyjąć za prawdziwe twierdzenia Herodota, że miasta te tworzyły związek zanim Smyrna z miasta eolskiego przekształciła się w jońskie (co według dowodów archeologicznych nastąpiło do VIII wieku p.n.e.), to czas powstania tych polis należałoby datować na ok. 1000 rok p.n.e.

    Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.Język grecki klasyczny, greka klasyczna – stadium rozwojowe języka greckiego, używanego w okresie klasycznym (500 r. p.n.e. - 350 r. p.n.e.) starożytnej Grecji. Był to jeden z ważniejszych języków starożytności, rozpowszechniony na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej oraz na Cyprze. Dzisiaj ten język można studiować na filologii klasycznej. Był to język bogatej literatury, w okresie klasycznym działali Tukidydes, Arystofanes, Platon, mówcy ateńscy.

    Najważniejszym miastem regionu i być może liderem związku było Kyme, założone według tradycji przez mieszkańców Lokrydy w Grecji, i stanowiące metropolię dla około trzydziestu mniejszych ośrodków w Eolii. O innych polis regionu nie mamy zbyt wielu informacji aż do czasów hellenistycznych. Ta część Eolii pozostawała raczej na uboczu dziejów starożytnej Grecji. Nadbrzeżny teren żyznej ziemi oddzielony od reszty Azji Mniejszej niedostępnymi górami nie sprzyjał też kontaktom z miejscowymi ludami azjatyckimi. Sięgającymi najdalej w głąb lądu miastami tego regionu były: Magnezja koło Sipylosu i Ajgaje położone w górzystym terenie.

    Wieki ciemne – okres w historii starożytnej Grecji, trwający od upadku kultury mykeńskiej (XII/XI wiek p.n.e.) do początku epoki archaicznej (IX/VIII wiek p.n.e.), podczas którego zaszły w świecie greckim zasadnicze zmiany, które zadecydowały o kształcie klasycznej cywilizacji greckiej. Określenie ciemne wiążę się z bardzo skromnym (w porównaniu z wcześniejszym i późniejszym okresem) zasobem źródeł archeologicznych (znajdowane zabytki pochodzą głównie z grobów) i całkowitym brakiem źródeł pisanych (zanikło mykeńskie pismo linearne B), a także występującym w tym okresie wyludnieniem, zubożeniem kultury materialnej i zanikiem kontaktów ze światem zewnętrznym. Po gwałtownym upadku cywilizacji mykeńskiej wiele jej ośrodków zostało opuszczonych. Wydaje się, że niektóre regiony jak np. Lakonia, Messenia czy część wysp zostały niemal całkowicie wyludnione. Sytuacja zaczęła się powoli poprawiać dopiero w ciągu X i IX wieku p.n.e.Myzja (gr. Mysía) − kraina w północno-zachodniej części Azji Mniejszej, otoczona od północy Propontydą, Hellespontem od północnego-zachodu i Morzem Egejskim od strony zachodniej. Od wschodu kraina graniczyła z Frygią, a od południowej strony z Lidią.

    Północna Eolia, Troada[ | edytuj kod]

    Leżące dalej na północ wybrzeże przez długi czas znajdowało się w rękach miejscowego ludu – Myzyjczyków, który niechętnie ulegał hellenizacji. Do połowy VI wieku p.n.e. powstało tu (jońskie) miasto Atarneus założone przez mieszkańców Chios na skraju równiny Kaikosa, a dalej na północ niewielkie eolskie miasteczko na wyspie Poroselene, które zajęło też część wybrzeża na kontynencie. Dopiero gdy Myzyjczycy przenieśli się w głąb lądu (IV wiek p.n.e.) na fragmencie wybrzeża naprzeciw Mityleny (leżącej na wyspie Lesbos) powstały wioski założone przez to eolskie miasto.

    Dardanele (tur. Çanakkale Boğazı) – cieśnina między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą, łączy Morze Egejskie z morzem Marmara. Długość 120,5 km, szerokość 1,3-18,5 km, główne porty to Gelibolu i Çanakkale. W starożytności znana jako Hellespont.Gediz (hist. Hermos) – rzeka w Azji Mniejszej, wypływająca w górach Frygii, Dindymos, płynąca krętym biegiem przez równinę lidyjską, przyjmująca kilka dopływów i wpadająca do Zatoki Smyrneńskiej, na południowy wschód od Fokai. W piaskach na jej dnie odnajdywano złoto.

    Pierwsze ślady eolskiego osadnicta w Troadzie, datowanego na VIII wiek p.n.e., znajduje się na jej zachodnim wybrzeżu. Były to najprawdopodobniej osady zależne od Mityleny aż do 427 p.n.e., z wyjątkiem fragmentu położonego naprzeciw wyspy Tenedos, zasiedlanego przez jej mieszkańców. Do ok. 700 p.n.e. na równinie, gdzie dawniej leżała Troja, Mitylena założyła trzy lub cztery rolnicze osady, a w głębi lądu, nad Skamandrem do VII wieku p.n.e. powstały dwa niezależne miasta Kebren i Skepsis. Na południowym wybrzeżu Troady mieszkańcy Methymny założyli Assos i Gargarę.

    Lesbos (gr. Λέσβος) – jedna z największych wysp na Morzu Egejskim. Należy do Grecji i wchodzi w skład prefektury Lesbos w regionie administracyjnym Wyspy Egejskie Północne. Wyspa położona jest w Azji (na azjatyckim szelfie kontynentalnym) u wybrzeży Turcji, od Azji Mniejszej oddzielają ją cieśniny Muslim na północy i Lesbijska na wschodzie. W południowo-zachodnie wybrzeże wcina się zatoka Kalonis. Stolicą i największym miastem wyspy i prefektury Lesbos jest Mitylena. W starożytności mieszkała tam Safona.Epoka brązu – jedna z epok prehistorii, następująca po epoce kamienia, a poprzedzająca epokę żelaza. Epoka ta ma zróżnicowane ramy czasowe, zależne od terenu występowania. Najwcześniej, na południowym Kaukazie i w obszarze Morza Egejskiego, w III tysiącleciu p.n.e., wykształciły się ośrodki, w których opanowano umiejętność obróbki metali. W Egipcie i na Bliskim Wschodzie (Dżemdet Nasr), za początek epoki brązu przyjmuje się umownie rok 3400 p.n.e., w Europie Południowej 2800 p.n.e., na terenach dzisiejszych wschodnich Niemiec i zachodniej Polski 2200 p.n.e. Koniec epoki brązu przypada na lata 1000 – 700 p.n.e.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Izmir (dawniej Smyrna, tur. İzmir, gr. Σμύρνη) – miasto portowe w zachodniej Turcji nad Zatoką Izmirską, stolica prowincji (ilu) Izmir. Trzecie miasto pod względem wielkości w Turcji - 2,3 mln mieszkańców, zespół miejski 2,7 mln. Ważny ośrodek handlowy i przemysłowy Turcji: huta żelaza, rafineria ropy naftowej, zakłady tytoniowe, włókiennicze i cementowe. Drugi port handlowy po Stambule. W Izmirze odbywają się największe na Bliskim Wschodzie Międzynarodowe Targi Izmirskie. Siedziba dowództwa południowo-wschodnich kontyngentów NATO.
    Epoka hellenistyczna – okres w dziejach regionu Morza Śródziemnego i Bliskiego Wschodu (zwłaszcza obszarów znajdujących się pod greckim panowaniem), którego początek wyznacza śmierć Aleksandra Wielkiego w 323 roku p.n.e., a koniec rzymskie podboje zakończone zajęciem ptolemejskiego Egiptu w 30 roku p.n.e. Niekiedy zwany hellenizmem, lub epoką aleksandryjską.
    Dorowie – lud grecki mówiący dialektem doryckim, który pod koniec II tysiąclecia p.n.e. zajął Helladę achajską. Pierwotnie, kiedy przebywali w górach Pindos, nazywali się Makednoi, a Dorami – Dorieis – stali się w trakcie inwazji.
    Tesalia (gr. Θεσσαλία - trl. Thessalía) – kraina historyczna i region administracyjny współczesnej Grecji położona nad Morzem Egejskim na południe od Macedonii.
    Apollo (gr. Ἀπόλλων Apóllōn, zwany też Φοῖβος Phoibos "Jaśniejący", łac. Apollo) – w mitologii greckiej syn Zeusa i Leto. Urodził się na wyspie Delos. Był bliźniaczym bratem Artemidy. Uważany za boga piękna, światła, życia, śmierci, muzyki, wróżb, prawdy, prawa, porządku, patrona sztuki i poezji, przewodnika muz (Ἀπόλλων Μουσηγέτης Apóllōn Mousēgétēs). Przebywał na Parnasie, skąd zsyłał natchnienie.
    Chios (gr. Χίος, łac. Chius) - wyspa w Grecji na Morzu Egejskim, położona w Azji (na azjatyckim szelfie kontynentalnym) u wybrzeży Turcji. Ważny ośrodek turystyczny.
    Lidia (gr. Λυδία Lydia) – historyczna kraina w zachodniej Azji Mniejszej leżąca w dorzeczu rzek Kaystros i Hermos, oraz nazwa starożytnego państwa, ze stolicą w Sardes, istniejącego do 546 r. p.n.e.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.561 sek.