• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eokarcharia

    Przeczytaj także...
    Czaszka (łac. cranium) – struktura kostna lub chrzęstna, która służy jako szkielet głowy. Stanowi naturalną osłonę mózgu i innych narządów znajdujących się w głowie.Sahara – strefa pustynna położona w północnej Afryce. Jest ona największą gorącą pustynią na Ziemi (ma 9 064 300 km²), rozciągająca się na długości 5700 km od Oceanu Atlantyckiego na zachodzie po Morze Czerwone na wschodzie; od północy ograniczona jest górami Atlas i wybrzeżem Morza Śródziemnego. Znajduje się na terytoriach 11 państw: Maroka, Algierii, Tunezji, Libii, Egiptu, Sahary Zachodniej, Mauretanii, Mali, Nigru, Czadu i Sudanu.
    Paul Sereno (ur. 11 października 1957 w Aurorze w stanie Illinois w Stanach Zjednoczonych) – amerykański paleontolog, wykładowca w University of Chicago, współpracownik National Geographic. Jego specjalnością są dinozaury – odkrył i opisał wiele nowych rodzajów, m.in.: afrowenatora, deltadroma, jobarię, suchomima i eoraptora – jednego z dwóch najwcześniejszych znanych dinozaurów. Podczas wykopalisk prowadzonych w północnej Afryce, m.in. w Nigrze, odnalazł niemal kompletny szkielet sarkozucha i pierwszą dobrze zachowaną czaszkę karcharodontozaura, na podstawie której opisał nowy gatunek – Carcharodontosaurus iguidensis. 14 sierpnia 2008 ogłoszono, że w październiku 2000 Sereno odnalazł na Saharze duże cmentarzysko, które wraz z archeologami badał przez osiem lat. Prowadził również prace w Ameryce Południowej.

    Eokarcharia (Eocarcharia) – rodzaj teropoda z grupy allozauroidów (Allosauroidea) żyjącego na terenie dzisiejszej Sahary około 112 milionów lat temu. Skamieniałości eokarcharii odkryła ekspedycja paleontologiczna do Nigru paleontologów Uniwersytetu w Chicago pod kierownictwem Paula Sereno. Od innych allozauroidów eokarcharię odróżniają m.in. trzy małe otwory w kości szczękowej i owalny guz nad okiem. Gatunek typowy rodzaju, Eocarcharia dinops, został opisany przez Paula Sereno i Stephena Brusattego na łamach „Acta Palaeontologica Polonica” w 2008 roku.

    Akrokantozaur (Acrocanthosaurus) – rodzaj teropoda z grupy allozauroidów (Allosauroidea) żyjącego na obecnych terenach Ameryki Północnej w połowie okresu kredowego, około 125–100 milionów lat temu. Jak większość znanych rodzajów dinozaurów, Acrocanthosaurus jest taksonem monotypowym, czyli obejmującym jeden gatunek – Acrocanthosaurus atokensis. Jego skamieniałości odnajdowano głównie w stanach Oklahoma i Teksas w Stanach Zjednoczonych, jednak zęby przypisywane akrokantozaurowi znaleziono również w położonym dalej na wschód stanie Maryland.Język grecki klasyczny, greka klasyczna – stadium rozwojowe języka greckiego, używanego w okresie klasycznym (500 r. p.n.e. - 350 r. p.n.e.) starożytnej Grecji. Był to jeden z ważniejszych języków starożytności, rozpowszechniony na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej oraz na Cyprze. Dzisiaj ten język można studiować na filologii klasycznej. Był to język bogatej literatury, w okresie klasycznym działali Tukidydes, Arystofanes, Platon, mówcy ateńscy.

    Sereno i Brusatte ocenili długość dorosłego osobnika na 6–8 metrów. Również Eddy i Clarke oszacowali, że Eocarcharia mogła dorastać do około 8 m, z czego 98 cm miałoby przypadać na czaszkę.

    Według przeprowadzonej przez Sereno i Brusattego analizy kladystycznej Eocarcharia jest karcharodontozaurydem stanowiącym takson siostrzany dla znacznie większego północnoamerykańskiego akrokantozaura. Autorzy przyznali jednak, że przynależność eokarcharii do karcharodontozaurów będzie kwestią sporną dopóki nie zostanie odkryte więcej skamieniałości. Niektóre późniejsze badania potwierdziły przynależność do Carcharodontosauridae – w tym także jako taksonu siostrzanego dla akrokantozaura – lecz inne były mniej jednoznaczne i wykazały jedynie przynależność do Carcharodontosauria lub Allosauroidea.

    Karcharodontozaury (Carcharodontosauridae, gr. „jaszczury rekinozębe”) – rodzina dużych teropodów z grupy tetanurów. Została ustanowiona w 1931 przez Ernsta Stromera. Obecnie stanowi jedną z podgrup karnozaurów. Obejmuje ona jedne z największych mięsożerców wszech czasów: giganotozaura, mapuzaura, karcharodontozaura i tyranotytana. Wszystkie te teropody dorównywały rozmiarami tyranozaurowi, a niektóre nawet go przewyższały.Grupa siostrzana (ang. sister–group) – w systematyce kladystycznej grupa organizmów powstała z jednej linii ewolucyjnej (grupy macierzystej) po jej rozszczepieniu. Dwie grupy siostrzane wraz ze swym wspólnym przodkiem stanowią grupę monofiletyczną. Gatunki należące do grupy siostrzanej charakteryzują się pewnymi specyficznymi, wspólnymi cechami (synapomorfiami), które nie występują jednak w grupie macierzystej (są ewolucyjnie nowe).

    Odnaleziono izolowane fragmenty czaszki pochodzące co najmniej od trzech osobników. Holotyp to lewa kość zaoczodołowa. Pozostały materiał to kolejna lewa kość zaoczodołowa, trzy niekompletne prawe kości zaoczodołowe, lewa kość szczękowa, fragment prawej i lewej kości szczękowej, lewa kość czołowa i przedczołowa, kość czołowo-ciemieniowa i pięć zębów.

    Carcharodontosauria – klad teropodów z grupy allozauroidów (Allosauroidea). Obejmuje rodziny karcharodontozaurów (Carcharodontosauridae) i Neovenatoridae. Według definicji filogenetycznej przedstawionej w 2010 roku przez Bensona i współpracowników należą do niej wszystkie zwierzęta bliżej spokrewnione z Carcharodontosaurus saharicus i Neovenator salerii niż z Allosaurus fragilis lub Sinraptor dongi. Do tak definiowanych Carcharodontosauria należą w przybliżeniu te same taksony co do Carcharodontosauridae w definicji Sereno z 1998 roku lub Holtza i współpracowników z 2004 roku. Według Bensona i in. (2010) bliżej spokrewnionych z neowenatorem niż z pozostałymi karcharodontozaurami jest co najmniej kilka innych taksonów, takich jak Aerosteon i Megaraptor. Zdaniem autorów grupa ta na tyle różni się od innych Carcharodontosauridae, że zasadne jest nadanie jej rangi odrębnej rodziny, którą nazwali Neovenatoridae. Przedefiniowali też Carcharodontosauridae tak, by nie obejmowały Neovenatoridae.Gatunek typowy – gatunek wyznaczony przez systematyków jako typ nomenklatoryczny rodzaju. Typ nie musi być typowym przedstawicielem reprezentowanego taksonu, nie musi też świadczyć o jego zmienności. Typ umożliwia identyfikację taksonów. Okazy będące typami przechowywane są w specjalnych kolekcjach, a miejsce przechowywania wzorca jest dokładnie znane. W razie wątpliwości można odwołać się do gatunku typowego i wyróżnionych dla niego cech diagnostycznych.

    Nazwa Eocarcharia oznacza dosłownie „wczesny rekin” – z greki eos – „świt”, „początek” i gr. karcharias – „rekin”, co odnosi się do bazalnej pozycji „rekinozębego” teropoda w kladzie Carcharodontosauridae. Nazwa gatunkowa dinops (z gr. „dzikooki”, „srogooki”) odnosi się natomiast do masywnej ornamentacji brwi nad okiem.

    Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.Stephen L. Brusatte (ur. 24 kwietnia 1984 w Ottawie w Illinois) – amerykański paleontolog. Specjalizuje się w badaniu morfologii i filogenezy archozaurów. Zajmował się również karbońskimi ramienionogami i paleozoicznymi rybami chrzęstnoszkieletowymi. W 2006 uzyskał tytuł Bachelor of Science z nauk geofizycznych na Uniwersytecie w Chicago, w 2007 Master of Sciences z paleobiologii, a w 2008 z nauk o Ziemi na Uniwersytecie w Bristolu. Pracuje w Amerykańskim Muzeum Historii Naturalnej.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Paul C. Sereno, Stephen L. Brusatte. Basal abelisaurid and carcharodontosaurid theropods from the Lower Cretaceous Elrhaz Formation of Niger. „Acta Palaeontologica Polonica”. 53 (1), s. 15–46, 2008. DOI: 10.4202/app.2008.0102 (ang.). 
    2. Drew R. Eddy, Julia A. Clarke. New information of the cranial anatomy of Acrocanthosaurus atokensis and its implications for the phylogeny of Allosauroidea (Dinosauria: Theropoda). „PLoS ONE”. 6 (3): e17932, 2011. DOI: 10.1371/journal.pone.0017932 (ang.). 
    3. Roger B. J. Benson, Matthew T. Carrano, Stephen L. Brusatte. A new clade of archaic large-bodied predatory dinosaurs (Theropoda: Allosauroidea) that survived to the latest Mesozoic. „Naturwissenschaften”. 97 (1), s. 71–78, 2010. DOI: 10.1007/s00114-009-0614-x (ang.). 
    4. Francisco Ortega, Fernando Escaso, José L. Sanz. A bizarre, humped Carcharodontosauria (Theropoda) from the Lower Cretaceous of Spain. „Nature”. 467 (7312), s. 203–206, 2010. DOI: 10.1038/nature09181 (ang.). 
    5. Roger B. J. Benson. A description of Megalosaurus bucklandii (Dinosauria: Theropoda) from the Bathonian of the UK and the relationships of Middle Jurassic theropods. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 158 (4), s. 882–935, 2010. DOI: 10.1111/j.1096-3642.2009.00569.x (ang.). 
    Kladystyka, systematyka filogenetyczna – metoda klasyfikacji grupująca obiekty w zhierarchizowane jednostki, spośród których mniej obszerne należą do obszerniejszych. Kladystykę można wykorzystać do uporządkowania jakichkolwiek danych porównawczych – stosowana jest najpowszechniej w systematyce biologicznej, jednak wykorzystuje się ją również m.in. w archeologii i językoznawstwie.Teropody (Theropoda) – podrząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia); nazwa ("theropod") oznacza "stopa bestii".




    Warto wiedzieć że... beta

    Niger (Republika Nigru, franc. République du Niger) – państwo położone w Afryce Zachodniej na Saharze. Graniczy na południu z Nigerią i Beninem, na północy z Algerią i Libią, od zachodu z Burkina Faso i Mali, a od wschodu z Czadem. Nazwa pochodzi od przepływającej przez ten kraj rzeki Niger. Stolicą Nigru jest Niamey.
    Acta Palaeontologica Polonica – recenzowane czasopismo naukowe o tematyce paleontologicznej, wydawane przez Instytut Paleobiologii im. Romana Kozłowskiego PAN. Jest wpisane na listę filadelfijską, ukazuje się się co kwartał od 1956 roku.
    Allozauroidy (Allosauroidea) – nadrodzina drapieżnych dinozaurów z grupy karnozaurów (Carnosauria); obejmuje ona rodziny allozaurów, karcharodontozaurów, sinraptorów oraz niezaklasyfikowane bliżej rodzaje dinozaurów.
    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
    Zęby (łac. dentes) – złożone, twarde twory anatomiczne występujące u większości kręgowców, z wyjątkiem współczesnych ptaków, żółwi, ropuch oraz niektórych ssaków. Stanowią element układu trawienia. Znajdują się w jamie ustnej. Służą do chwytania i zabijania ofiary oraz rozdrabniania pożywienia, a ponadto u wielu gatunków zwierząt również do obrony, przenoszenia młodych, czyszczenia futra (usuwania pasożytów skórnych). Zęby są zróżnicowane pod względem budowy, kształtu, liczby oraz pełnionych funkcji. Nauka zajmująca się budową, rozwojem, fizjologią i patologią zębów to odontologia. Odontogeneza jest procesem rozwoju zębów. Zespół wszystkich zębów występujących u jednego osobnika nazywany jest uzębieniem.
    Holotyp – pojedynczy typ nomenklatoryczny wskazany przez autora nazwy taksonu, na podstawie którego wyróżniono i opisano nowy gatunek lub podgatunek, ewentualnie także takson w randze gatunku wzorcowy dla rodzaju i rodzaj dla rodziny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.709 sek.