• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Endochoria

    Przeczytaj także...
    Enzymy – wielkocząsteczkowe, w większości białkowe, katalizatory przyspieszające specyficzne reakcje chemiczne poprzez obniżenie ich energii aktywacji.Osnówka, epimacjum, arylus (łac. arillus) – twór obrastający częściowo lub całkowicie nasiona niektórych roślin, ewentualnie wyrostek na nasionach. Ma on różne pochodzenie, zwykle wykształca się z różnych części zalążka np. osłonki (integumentum) lub sznureczka (funiculus).
    Diaspora (gr. dia – przez, na wskroś, sporos – nasiono) – dowolny twór, który służy do rozmnażania i rozprzestrzeniania rośliny lub grzyba. Diasporą może być zarówno cały organizm, jak i jego część zdolna do wyrośnięcia w nowy organizm. Diaspory dzielą się na generatywne i wegetatywne. Do pierwszych należą nasiona, owoce i owocostany, do diaspor wegetatywnych należą: fragmenty plechy, bulwy i bulwki, kłącze, turiony, rozmnóżki, zarodniki.
    Rozsiewające się przez endochorię owoce malin oferują zwierzętom słodkie owoce
    Rozsiewające się przez endochorię cisy zwabiają zwierzęta jaskrawą osnówką

    Endochoria, endozoochoria – sposób rozsiewania się roślin poprzez przenoszenie ich diaspor wewnątrz organizmu zwierząt (w tym ludzi). Endochoria jest jedną z odmian obcosiewności. Diaspory są zjadane głównie ze względu na wartość odżywczą, atrakcyjny smak i zapach. Tkanki miękiszu, zwykle owocu są trawione, zaś nasiona przechodzą nieuszkodzone przez przewód pokarmowy i są wydalane wraz z kałem. W przypadku niektórych gatunków diaspory nie są atrakcyjnym pożywieniem a dostają się do przewodu pokarmowego przypadkiem wraz z masą pokarmu. Nasiona roślin rozprzestrzeniających się przez endochorię są odporne na działanie soków trawiennych. Działanie enzymów może powodować pęcznienie łupiny lub okrywy co ułatwia a nawet jest warunkiem koniecznym kiełkowania. Przez kilka godzin, gdy pokarm jest przemieszczany w przewodzie pokarmowym zwierzęta przebywają znaczne odległości, szczególnie ptaki wędrujące. Z endochorii jako metody rozprzestrzeniania korzystają rośliny wielu zbiorowisk. Poza roślinami w przewodzie pokarmowym rozprzestrzeniają się zarodniki grzybów.

    Durian, zybuczkowiec (Durio Adans.) – rodzaj roślin należący do ślazowatych Malvaceae, według niektórych systemów (np. Reveala) do rodziny wełniakowatych (Bombaceae). Rodzaj liczy ok. 20 gatunków pochodzących z tropikalnych obszarów południowo-wschodniej Azji. Gatunkiem typowym jest durian właściwy (Durio zibethinus L.).Grzyby (Fungi Juss.) R. T. Moore – królestwo należące do domeny jądrowców (Eucaryota). Dawniej, w zależności od ujęcia systematycznego takson ten miał rangę podkrólestwa (Fungi R.T. Moore, 1971), podtypu, (Fungi Engl. 1889) i klasy (Fungi Bartling, 1830).

    Zwykle do rozprzestrzeniania diaspor dochodzi latem. Jednak część roślin przystosowała się do rozsiewania zimą. Diaspory tych gatunków pozostają na roślinie nie opadając. Miąższ takich roślin może stawać się zimą mączysty, nie musi też zawierać dużo węglowodanów. Zimą rozprzestrzeniane są diaspory jarzębiny, konwalijki, jemioły, głogu, róży, tarniny, derenia, ligustru, psianki słodkogórz kaliny i innych.

    Kiełkowanie (germinacja) – zespół procesów zachodzących wewnątrz nasiona, które prowadzą do aktywacji zarodka. Rozpoczęcie wzrostu siewki jest zakończeniem kiełkowania i rozpoczęciem następnej fazy rozwojowej. Makroskopowym objawem zakończonego kiełkowania jest pojawienie się korzonka zarodkowego, co jest już objawem wzrostu. Kiełkowanie polega na przemianie nasienia w siewkę.Wędrówki zwierząt, migracje zwierząt – zazwyczaj sezonowe i regularne przemieszczanie się zwierząt (osobników, stad lub całych populacji) na różne odległości. Migracje występują u wszystkich kręgowców i u niektórych bezkręgowców. Zwierzęce wędrówki klasyfikowane są według kilku kryteriów.

    W rozprzestrzenianiu zjadanych diaspor uczestniczą zwierzęta ze różnych grup taksonomicznych. Ryby biorą udział w rozsiewaniu roślin wodnych. Krokodyle i żółwie biorą udział w rozprzestrzenianiu roślin z rodzaju Durio i Guayanita. Ślimaki przemieszczają nasiona poziomki, maliny, borówki czernicy. Ważna dla wielu roślin jest endochoria z udziałem ptaków i ssaków. Możliwa jest też endochoria złożona, gdy zwierzę żywiące się diasporami zostaje zjedzone przez drapieżnika a wraz z nim nasiona, które ostatecznie wydostają się z jego przewodu pokarmowego.

    Rozsiewanie – rozprzestrzenianie diaspor roślinnych (nasion, zarodników, rozmnóżek). Ze względu na sposób rozsiewania wyróżnia się:
    Zobacz też

    Ektozoochoria, synzoochoria.

    Przypisy

    1. Podbielkowski Zbigniew, Podbielkowska Maria: Przystosowania roślin do środowiska. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1992, s. 510-521. ISBN 8302042994.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.068 sek.