• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Elie Wiesel

    Przeczytaj także...
    Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.Obozy w III Rzeszy – obozy i podobozy przeznaczone do przetrzymywania (w niektórych przypadkach także uśmiercania) ludzi kierowane przez SA, a później SS, policję lub Wehrmacht. Utworzone w latach 1933–1945 przez władze niemieckie. Obozy te, w liczbie przynajmniej 12 tysięcy, umiejscowione były na własnym terytorium III Rzeszy oraz na ziemiach państw okupowanych.
    Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek.

    Elie Wiesel, właśc. Eliezer Wiesel (ur. 30 września 1928 w Syhocie Marmaroskim, zm. 2 lipca 2016 w Nowym Jorku) – amerykański pisarz i dziennikarz żydowskiego pochodzenia, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (1986). Był profesorem nauk humanistycznych w Boston University.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Urodził się w Rumunii, w ortodoksyjnej rodzinie chasydów. Miał trzy siostry.

    The Jerusalem Post - izraelska gazeta ukazująca się sześć razy w tygodniu. Dziennik wydawany jest w języku angielskim. 2 lipca jest 183. (w latach przestępnych 184.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 182 dni. Jest to środkowy dzień roku zwyczajnego. O godzinie 12.00 tego dnia mija połowa roku.

    W czasie II wojny światowej był więźniem niemieckich obozów koncentracyjnych Auschwitz i Buchenwald. W Birkenau zginęły jego matka i siostra, a w Buchenwaldzie jego ojciec. Po wojnie wyjechał do Francji, gdzie studiował na Sorbonie i rozpoczął pracę dziennikarską jako współpracownik czasopism francuskich i izraelskich. W 1956 wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie w 1963 otrzymał obywatelstwo amerykańskie.

    Piramida Madoffa - piramida finansowa na wielką skalę, stworzona przez Bernarda Madoffa, który pozyskał jako klientów banki (m. in. HSBC, Fortis, Royal Bank of Scotland, Société Générale, BNP Paribas, UniCredit, Citigroup, JP Morgan, Bank of America, UBS), firmy i instytucje (Fairfield Greenwich Group, Uniwersytet Columbia, fundację Eliego Wiesela) oraz inwestorów prywatnych do lokowania pieniędzy w jego fundusz. W przypadku gdy pieniądze trzeba było wypłacić, płacił z pieniędzy wpłacanych przez kolejnych klientów.Syhot Marmaroski (rum. Sighetu Marmației, węg. Máramarossziget) – miasto w północnej Rumunii. Leży tuż przy granicy z Ukrainą, w okręgu Marmarosz (rum. Maramureș), nad Cisą. Liczy około 44,2 tys. mieszkańców.

    Był pomysłodawcą terminu Holocaust.

    15 marca 2003 w Białym Domu w Waszyngtonie powiedział: „Mamy moralny obowiązek interweniować, gdzie zło ma kontrolę. Dzisiaj to miejsce jest w Iraku”.

    Był przewodniczącym amerykańskiej Presidential Commission on the Holocaust, później przemianowanej na U.S. Holocaust Memorial Council. Swoją działalność społeczno-polityczną i twórczość poświęcił martyrologii Żydów, ofiar zarówno nazizmu, jak i stalinizmu. Był inicjatorem budowy United States Holocaust Memorial Museum.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Holocaust („całopalenie”, spolszczenie: Holokaust) – pierwotnie termin religijny oznaczający ofiarę całopalną (w tym znaczeniu może być stosowane również dziś), obecnie najpowszechniejszym znaczeniem tego słowa są prześladowania i zagłada prawie 6 milionów Żydów przez władze niemieckiej III Rzeszy oraz jej sojuszników w okresie II wojny światowej (w tym znaczeniu, jako nazwa własna, słowo Holocaust/Holokaust pisane jest wielką literą).

    Napisał ponad 40 utworów, m.in. powieści, Un di Welt Hot Geszwign (A świat pozostał milczący, 1956), La nuit (Noc, 1958) La ville de la chance (1962), Le mendiant de Jerusalem (1968), Le testament d’un poete juif assassine (1980), L’oublie (1989), opowiadania, dramaty, opowieści chasydzkie i talmudyczne, eseje. W 1986 otrzymał pokojową Nagrodę Nobla. W Stanach Zjednoczonych otrzymał w 1986 Congressional Gold Medal of Achievement.

    Ha-Arec (hebr. ‏הארץ‎, dosł. „kraj” (Izraela); ang. Haaretz) – założony w 1919 roku najstarszy dziennik poranny w języku hebrajskim, wydawany w Izraelu. Publikowany jest w dwu językach: hebrajskim i angielskim. Prezydencki Medal Wolności (ang. Presidential Medal of Freedom) – najwyższe amerykańskie odznaczenie cywilne, nadawane przez prezydenta Stanów Zjednoczonych obywatelom amerykańskim oraz cudzoziemcom za szczególnie wybitny wkład w dziedzinie bezpieczeństwa lub narodowych interesów Stanów Zjednoczonych, pokoju światowego, kultury, jak również innych znaczących dokonań w sferze publicznej lub prywatnej.

    Był aktywnym syjonistą. W 1997 otrzymał odznaczenie Guardian of Zion Award. Prawdopodobnie po wojnie w latach 40. współpracował także z terrorystyczną organizacją Irgun, która dokonała głośnego zamachu na hotel King David w Jerozolimie.

    W 2008 fundacja Wiesela straciła ponad 15 milionów dolarów (czyli prawie całe swoje zasoby finansowe) w wyniku działań piramidy Bernarda Madoffa, którego fundusz zarządzał jej majątkiem.

    Odznaczenia[ | edytuj kod]

  • Medal Wolności (USA, 1992)
  • Krzyż Wielki Orderu Legii Honorowej (Francja, 2001)
  • Krzyż Wielkiego Oficera Orderu Legii Honorowej (Francja, 1990)
  • Krzyż Komandorski Orderu Legii Honorowej (Francja, 1984)
  • Krzyż Wielkiego Oficera Orderu Gwiazdy (Rumunia, 2002)
  • Krzyż Komandorski Orderu Zasługi (Węgry, 2004)
  • Kawaler Komandor Orderu Imperium (Wlk. Brytania, 2006)
  • Medal Prezydencki Wyróżnienia (Izrael, 2013)
  • Krzyż Wielkiego Oficera Orderu Zasługi (Niemcy, 2014)
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Ronen Shnidman, Elie Wiesel, Nobel Peace Prize laureate and renowned Holocaust survivor, dies at 87, „Ha-Arec”, 2 lipca 2016 [dostęp 2016-07-02] (ang.).
    2. Michael Zank, Elie Wiesel (1928-2016), Elie Wiesel Center for Jewish Studies [dostęp 2020-01-23].
    3. Elie Wiesel, Holocaust Survivor And Nobel Laureate, Dead At 87, HUFFINGTON POST, 26 stycznia 2017 [dostęp 2019-03-16] (ang.).
    4. Defense.gov News Article: Bush Says Massacre at Halabja Shows Evil of Hussein’s Rule.
    5. Wiesel Foundation loses nearly everything in Madoff scheme (en).
    6. USA – Fundacja Wiesela oszukana przez Madoffa – lewica.pl.
    7. Elie Wiesel receives Presidential Medal of Freedom. c-span.org. [dostęp 2018-05-09].
    8. Elie Wiesel Timeline and World Events: From 1952 (ang.). ushmm.org. [dostęp 2018-05-09].
    9. Persoane decorate (rum.). presidency.ro. [dostęp 2018-05-09].
    10. Peres-awards-Elie-Wiesel-the-Presidential-Medal-of-Distinction (ang.). The Jerusalem Post. [dostęp 2018-05-09].
    11. Steinmeier überreicht Elie Wiesel Bundesverdienstkreuz (niem.). rp-online.de. [dostęp 2018-05-09].
    Obóz koncentracyjny – miejsce przetrzymywania, zwykle bez wyroku sądu, dużej liczby osób uznawanych z różnych powodów za niewygodne dla władz. Służyć może różnym celom: od miejsca czasowego odosobnienia osób, wobec których zostaną podjęte później inne decyzje, poprzez obóz pracy przymusowej, czyli de facto niewolniczej, aż po miejsce fizycznej eksterminacji.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.




    Warto wiedzieć że... beta

    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
    Państwowa Biblioteka Széchényiego (czytaj: Syjczyjniego; węg. Országos Széchényi Könyvtár (OSZK)) – węgierska biblioteka narodowa. Jej zadaniem jest gromadzenie, opracowywanie, przechowywanie i udostępnianie węgierskiego i związanego z Węgrami dziedzictwa pisanego, od pisanych ręcznie kodeksów przez dokumenty drukowane do e-booków.
    Konzentrationslager Auschwitz, KL Auschwitz (Stammlager), w tym KL Birkenau (Auschwitz II) i KL Monowitz (Auschwitz III) – zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych, w tym obozu zagłady na terenie Oświęcimia i pobliskich miejscowości, istniejący w latach 1940-1945, symbol Holocaustu. Jedyny obóz koncentracyjny, znajdujący się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, figuruje tam pod oficjalną nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-1945).
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Irgun Cewai Leumi (hebr. ארגון צבאי לאומי, „Narodowa Organizacja Zbrojna”), w skrócie Ecel – żydowska tajna, podziemna organizacja zbrojna działająca w Brytyjskim Mandacie Palestyny w oparciu o metody terrorystyczne w latach 1931–1948, po odłączeniu się od paramilitarnej organizacji Hagana.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.06 sek.