l
  • Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia

  • Prowadzimy badanie na temat nowotworów.
    Potrzebna jest nam pomoc.




    Prosimy o wypełnienie
    anonimowego kwestionariusza

    Zajmie to ok. 10 - 15 minut.


    TAK - pomagam            NIE - odmawiam (zamknij)

    Zebrane informacje wykorzystane zostaną do celów naukowych.
    Temat nie został wyczerpany?
    Zapraszamy na Forum Naukowy.pl
    Jeśli posiadasz konto w serwisie Facebook rejestracja jest praktycznie automatyczna.
    Wystarczy kilka kliknięć.

    Eliaszówka - szczyt

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Ľubovnianska vrchovina – region w Beskidach Zachodnich różnie określany w literaturze. Zgodnie z regionalizacją słowacką oraz częścią polskich geografów jest to słowacka nazwa Beskidu Sądeckiego. Tak rozumiana Ľubovnianska vrchovina w granicach Słowacji składa się z dwóch osobnych części. Pierwsza ciągnie się od Gromadzkiej Przełęczy przez Eliaszówkę (1023 m) po dolinę Popradu w Muszynie, druga obejmuje wschodnie fragmenty Gór Leluchowskich. Według części polskich autorów nazwa Ľubovnianska vrchovina odnosi się zaś wyłącznie do pasma stanowiącego część Beskidu Sądeckiego będącego przedłużeniem na wschód Pasma Radziejowej, dla którego stosują jako polską nazwę Pasmo Lubowelskie, Góry Lubowelskie lub Pogórze Lubowelskie. Inni twierdzą zaś, że jest to osobny mezoregion nie będący częścią Beskidu Sądeckiego i stosują dlań nazwę Pogórze Popradzkie. Najwyższy szczyt - Eliaszówka znajduje się na wschodnim krańcu tego pasma.
    Piwniczna-Zdrój (do 6 lutego 1998 Piwniczna) – miasto w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Piwniczna-Zdrój. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego. W skład gminy wchodzi 6 sołectw: Kokuszka, Głębokie, Młodów, Wierchomla, Łomnica-Zdrój, Zubrzyk oraz siedem miejscowości. Według danych z 30 czerwca 2010 miasto liczyło 5825 mieszkańców.
    Widok na Eliaszówkę z osiedla Magura w Piwnicznej
    Eliaszówka, widok z wzgórza Kóta nad miejscowością Kremná

    Eliaszówka (słow. Eliášovka, dawniej też Heliášovka; 1023 m) – szczyt położony w Beskidzie Sądeckim, w Górach Lubowelskich, na granicy polsko-słowackiej. Jest najwyższym szczytem Gór Lubowelskich (słow. Ľubovnianska vrchovina).

    Zvir – położona na wysokości około 840 – 880 m n.p.m. polana na południowym grzbiecie Eliaszówki w Górach Lubowelskich (Ľubovnianska vrchovina) na Słowacji. Znajduje się w obrębie miejscowości Litmanowa (Litmanova). Położona jest na pochyłym stoku opadającym do doliny potoku Wielki Lipnik. Na słowackiej mapie jest oznaczona jako „Hora Zvir – putnicke miesto”. W górnej części polany znajduje się źródło dobrej wody pitnej. Dawniej była to jedna z licznych polan Eliaszówki. Znajdował się na niej drewniany szałas, a polana była wypasana. W 1990 dwom dziewczynkom (12-letniej Ivetce Korcakovej i 13-letnia Katce Ceselkovej), które schroniły się w tym szałasie przed burzą, objawiła się Matka Boska. Objawienia te pojawiały się jeszcze przez 5 lat. Wiadomość o objawieniach szybko rozeszła się po Słowacji i na polanę Zvír w czasie, gdy dziewczyny miały objawienia, zaczęli przybywać ludzie (w każdą niedzielę po pierwszym piątku miesiąca). Ivetka za namową duchownych i znajomych poszła do klasztoru. Ojciec w posagu zapisał jej polanę Zwir, a Ivetka ofiarowała ją na budowę sanktuarium. Gdy kult stał się masowy, na polanie wybudowano kaplicę modlitewną z obrazem Matki Boskiej, potem kościół i na zewnątrz trybuny z ławkami dla pielgrzymów. Sanktuarium i jego otoczenie jest w trakcie dalszej rozbudowy.Wielki Rogacz (1182 m) – szczyt w Beskidzie Sądeckim, w głównym grzbiecie Pasma Radziejowej. Położony jest między Radziejową (1266 m), od której oddzielony jest przełęczą Żłobki (1106 m), a Małym Rogaczem (1162 m), od którego oddziela go Przełęcz Obrazek (1140 m). Jest zwornikiem dla odchodzącego na północny wschód długiego bocznego grzbietu, który poprzez Międzyradziejówki opada do wierzchołka Złotułki (Trześniowy Groń), na którym rozgałęzia się na dwa grzbiety opadające do doliny Popradu. Główny grzbiet natomiast poprzez Małego Rogacza opada do Przełęczy Obidza. W istocie Wielki Rogacz ma dwa wierzchołki; wyższy zachodni i niższy wschodni. Wraz z Małym Rogaczem są trzy wierzchołki i jak pisze Bogdan Mościcki, autor przewodnika "Beskid Sądecki" ... z której by więc strony nie patrzeć, dwa z nich są widoczne. Od niższego wierzchołka wschodniego odchodzi grzbiet oddzielający dolinę potoku Międzybrodzie od doliny potoku Rogacz.

    Topografia[ | edytuj kod]

    Znajduje się w grzbiecie odbiegającym z Wielkiego Rogacza przez Gromadzką Przełęcz na południowy wschód. Eliaszówka jest szczytem zwornikowym – odbiegają od niej dwa grzbiety. Jeden z nich biegnie w północno-wschodnim kierunku poprzez Świni Groń do Karczmarskiej Góry. Grzbietem tym prowadzi granica polsko-słowacka. Drugi biegnie nadal w południowo-wschodnim kierunku w głąb Słowacji, w Góry Lubowelskie. Stoki północne opadają w stronę doliny potoku Czercz, zachodnie – po stronie słowackiej – do doliny Lipnika, natomiast ze stoku południowo-wschodniego początek bierze również słowacki potok Eliaszówka (Eliášovka).

    Świni Groń (935 m) – wzniesienie w Beskidzie Sądeckim. Znajduje się w grzbiecie odchodzącym od Eliaszówki na północny wschód, poprzez Świni Groń do Karczmarskiej Góry. Przez grzbiet ten przebiega granica polsko-słowacka. Z zachodnich stoków Świniego Gronia spływają potoki źródłowe Zamagurczyka (dopływ Czercza), z wschodnich stoków potok spływa jeden z cieków Eliaszówki, w północno-wschodnim kierunku, już po słowackiej stronie potok Pilchowczyk (Pilhovčik). Od polskiej, zachodniej strony Świni Groń jest częściowo bezleśny. Na polanie znajduje się tutaj prywatne schronisko Chata na Magórach. Administracyjnie tereny te należą do miejscowości Piwniczna-Zdrój (przysiółek Magóry).Ośrodek narciarski – ośrodek, w którym uprawiane jest narciarstwo, snowboarding i inne sporty zimowe, najczęściej w górach, w klimacie sprzyjającym zaleganiu śniegu.

    Opis szczytu[ | edytuj kod]

    Na północno-wschodnim stoku usytuowany jest ośrodek narciarski Sucha Dolina, jeden z większych w regionie, zaś na południowym zboczu, na polanie Zvir w łemkowskiej wsi Litmanowa, znajduje się Sanktuarium Matki Boskiej Litmanowskiej będące celem licznych pielgrzymek. Tutaj w niedużej szopie pasterskiej, w latach 1990-1995, 13-letniej Katce i 12-letniej Ivetce miała ukazywać się Matka Boska.

    Kremna (słow. Kremná) – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju preszowskim, w powiecie Lubowla. Znajduje się w Górach Lubowelskich, w dolinie potoku Hranična i jego dopływu – potoku Kremnianka. Przez miejscowość prowadzi droga od przejścia granicznego w Mniszku nad Popradem przez przełęcz Vabec do Lubowli.Szlak rowerowy — trasa wycieczkowa dla rowerzystów, oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi. Zgodnie z normami znakowania PTTK, szlaki rowerowe oznaczone są białymi kwadratami z czarnym symbolem roweru i paskiem koloru szlaku (szlaki krajowe), lub literą R i numerem szlaku (szlaki międzynarodowe). Można jednak spotkać w terenie oznaczenia nie trzymające się tych norm (zwłaszcza starsze szlaki) np. biały kwadrat z symbolem roweru w kolorze szlaku. Ze względu na częstsze niż w przypadku szlaków pieszych umieszczanie oznakowania na drogach publicznych, znaki szlaków rowerowych uznane zostały za dodatkowe znaki drogowe, uzyskując symbole R-1, R-1a, R-1b, R-2, R-2a i R-3.

    Z Polski na szczyt prowadzą szlaki turystyczne różnego typu, ale można się tam dostać także z drugiej strony granicy. Mimo braku szlaków, ze względu na brak prawnej ochrony przyrody, wejście jest dozwolone. Do 21 grudnia 2007 r. funkcjonowało tutaj turystyczne przejście graniczne.

    Pripor (772 m) – całkowicie bezleśne wzgórze na grzbiecie Ośli Wierch (859 m) – Wysoki Gruń (660 m) w słowackich Górach Lubowelskich. Na niektórych mapach ma nazwę Kóta 772. Wznosi się pomiędzy miejscowościami Kremná i Sulin. Całe wzgórze, jak również grzbiet pomiędzy tymi miejscowościami to wielkie łąki nadal koszone przez tutejszą spółdzielnię rolniczą. Na szczycie wzgórza znajduje się tabliczka informacyjna szlaków turystycznych, a poniżej na drugim wzgórzu jest wieża przekaźnikowa.Gromadzka Przełęcz (938 m) – szeroka, mało wyraźna przełęcz położona w Beskidzie Sądeckim. Znajduje się w grzbiecie łączącym Wielkiego Rogacza z Eliaszówką, na granicy polsko-słowackiej. Nie jest to przełęcz zwornikowa, jak podają niektóre przewodniki. Istotnie, w jej rejonie znajduje się zwornik dla grzbietu, który odbiega na południe do przełęczy Rozdziela, a następnie przechodzi w Małe Pieniny, jednak znajduje się on nieco na północny zachód od przełęczy. Ponieważ jednak zwornik ten znajduje się na niemal płaskim w tym miejscu grzbiecie, w terenie trudne jest dokładne zlokalizowanie Gromadzkiej Przełęczy i tegoż zwornika. Aby zaakcentować, że zwornik dla grzbietu do przełęczy Rozdziela nie znajduje się na Gromadzkiej Przełęczy, na nowych mapach wprowadzono wcześniej nie wyróżnianą i również zupełnie niewybitną Przełęcz Obidza po zachodniej stronie tegoż zwornika.

    Historia[ | edytuj kod]

    Dawniej stoki Eliaszówki były znacznie bardziej bezleśne, trawiaste i służyły jako wielkie pastwisko. Widoki z Eliaszówki były też znacznie bardziej rozległe. Obecnie wierzchołek Eliaszówki zarósł już lasem i jest nieciekawy, pozbawiony widoków. Widoki są jeszcze ze szlaku turystycznego na podejściu pod Eliaszówkę z Piwnicznej-Zdroju. Sporo polan istnieje jeszcze na słowackich stokach Eliaszówki, ale i one stopniowo zarastają lasem.

    Karczmarska Góra (słow. Krčmarska hora) – góra w Beskidzie Sądeckim. Ma wysokość – według różnych źródeł – 608 m lub 605 m. Znajduje się w miejscowości Piwniczna-Zdrój i należy do Gór Lubowelskich. Położona jest w grzbiecie odchodzącym od Eliaszówki poprzez Świni Groń na północny wschód. Przez grzbiet ten przebiega granica polsko-słowacka. Północno-wschodnie stoki Karczmarskiej Góry stromo opadają do Popradu, południowo-wschodnie do płynącego na Słowacji potoku Hranična, południowo-zachodnie do jego dopływu – potoku Pilchowczyk (Pilhovčík). Również na polską stronę spływa z Karczmarskiej Góry potok uchodzący bezpośrednio do Popradu.Szlak konny (inaczej jeździecki) - ogólnodostępny i oznakowany rodzaj szlaku turystycznego (najczęściej droga leśna), udostępniony bezpłatnie do użytku wyłącznie przez turystów poruszających się konno. Podstawowym symbolem szlaku konnego jest pomarańczowe koło na białym tle umieszczane wzdłuż szlaku. Szlaki konne można podzielić na nizinne i górskie.

    W czasie II wojny światowej okolice Eliaszówki były popularnym miejscem przekraczania granicy przez kurierów. Było to kontynuowane również po wojnie. W grudniu 1983 polscy wopiści ujęli tutaj trzech młodych Słowaków przemycających w plecakach z Polski wydawnictwa religijne, których drukowanie i posiadanie na Słowacji było zabronione. Spędzili w polskich aresztach 6 miesięcy, a potem w słowackim więzieniu 14 miesięcy.

    Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.Czercz – potok w Beskidzie Sądeckim, lewobrzeżny dopływ Popradu. Od zachodu granice zlewni Czercza tworzy grzbiet Pasma Radziejowej biegnący od Wielkiego Rogacza przez Międzyradziejówki, Złotułki i Kamienny Groń do Popradu. Od wschodu granice zlewni Czercza tworzy północno-wschodni grzbiet Eliaszówki opadający poprzez Świni Groń i Karczmarską Górę do Popradu. Źródło znajduje się na południowym stoku Małego Rogacza, na wysokości ok. 1050 m n.p.m. Potok płynie stąd na południowy wschód. Jego głównymi orograficznie lewymi dopływami są potoki Międzybrodzie i Rogacz. Potok Międzybrodzie jest dłuższy od źródłowego potoku Czercza (licząc od źródeł do miejsca gdzie obydwa te potoki łączą się). Głównymi prawymi dopływami jest niewielki potok spływający dnem Suchej Doliny, nienazwany potok spływający spod Eliaszówki i Zaczerczyk. Poniżej Suchej Doliny Czercz kieruje swe wody na północny wschód, przepływając przez rozciągające się na długości kilku kilometrów Kosarzyska. W centrum Piwnicznej, na wysokości ok. 390 m, uchodzi do Popradu.

    Szlaki turystyczne[ | edytuj kod]

    szlak turystyczny zielony pieszy zielony Gromadzka Przełęcz – EliaszówkaPiwniczna-Zdrój:
  • z Gromadzkiej Przełęczy 0.45 h (↓ 0.40 h)
  • z Piwnicznej 2 h (↓ 1.30 h)
  • szlak rowerowy niebieski rowerowy niebieski Sucha Dolina – Gromadzka Przełęcz – Eliaszówka – Piwniczna-Zdrój szlak konny konny Gromadzka Przełęcz – Eliaszówka – Piwniczna-Zdrój

    Przypisy

    1. Analiza wybitności polskich szczytów w Karpatach.
    2. Bogdan Mościcki: Beskid Sądecki i Małe Pieniny. Pruszków: Oficyna Wyd. „Rewasz”, 2007. ISBN 978-83-89188-65-6.
    3. Daniel Kollár, Jan Lacika: Pieniny. Spisz północny i Szarysz. Bratislava: Dajama, 2007. ISBN 978-80-89226-19-1.
    4. Beskid Sądecki. Mapa turystyczna 1:50 000. Kraków: Wyd. Kartograficzne Compass, 2007. ISBN 978-83-89165-64-0.
    5. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2012-01-10].
    Sanktuarium Matki Boskiej Litmanowskiej – greckokatolickie sanktuarium maryjne w miejscowości Litmanowa na Słowacji. Dzięki temu sanktuarium niewielka Litmanowa stała się jedną z najliczniej odwiedzanych miejscowości w północnej Słowacji.Szczyt – w ścisłym znaczeniu: najwyższy punkt wypukłej formy terenu: góry, grzbietu, grani, wzgórza, wydmy itp. Powszechnie jednak stosuje się określenie "szczyt" jako synonim całej góry, zwłaszcza o dużej wysokości względnej i stromych stokach. W fachowej literaturze dla określenia najwyższej części, czyli czubka góry, czy turni, stosuje się określenie wierzchołek. I tak np. przez pojęcie Śnieżnica rozumie się całą górę Śnieżnica mającą 3 wierzchołki: Na Budzaszowie, Wierchy i Nad Stambrukiem.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Czy wiesz że...? beta

    Łemkowie (l. poj. Łemko, kobieta to Łemkini, łem. Лемкы; l. poj Лемкo, kobieta to Лемкыня) – wschodniosłowiańska grupa etniczna, do okresu wysiedleń w latach 1945-1947 (wysiedlenia do ZSRR, Akcja „Wisła”) zamieszkująca w zwartej grupie obszar Łemkowszczyzny.
    Lipnik (słow. Lipník) – potok lub niewielka rzeka, prawobrzeżny dopływ Dunajca. Płynie głęboką doliną oddzielającą Pieniny od Magury Spiskiej. Ma źródła na wysokości 820 m n.p.m. na północnym stoku Turowej w Magurze Spiskiej. Spływa krętym korytem w kierunku zachodnim przez miejscowości Stráňany, Wielki Lipnik, Haligowce i Czerwony Klasztor, gdzie uchodzi do Dunajca na wysokości 452 m. Długość Lipnika wynosi 15 km, powierzchnia zlewni 80,5 km², średni spadek 25 m/km.
    Eliaszówka (słow. Eliašovka) – potok na Słowacji, lewy dopływ potoku Hranična. Ma źródła na południowo-wschodnich stokach góry Eliaszówka (1023 m). Spływa doliną położoną między południowo-wschodnim grzbietem Eliaszówki z wzniesieniem Medvedelica a Petríkovym vrchem (932 m). Prawym dopływem jest Ščerbovka. Eliaszówka spływa w południowo-wschodnim kierunku i w centrum miejscowości Kremná uchodzi do potoku Hranična.
    Beskid Sądecki (słow. Ľubovnianska vrchovina; 513.54) – pasmo górskie w Karpatach Zachodnich, należące do Beskidów Zachodnich. W granicach Polski rozciąga się na powierzchni ok. 670 km², pomiędzy Dunajcem na zachodzie a dolinami Kamienicy, Mochnaczki, Muszynki i Przełęczą Tylicką (688 m) na wschodzie. Najwyższym szczytem jest Radziejowa (1262 m). Góry zbudowane są z fliszu płaszczowiny magurskiej.

    Reklama

    tt