• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Elektromechaniczne instrumenty muzyczne


    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH



    Przeczytaj także...
    Elektroniczne instrumenty muzyczne – grupa instrumentów muzycznych należąca do elektrofonów, w których dźwięk powstaje w drodze syntezy i dociera do słuchacza przez przetwornik elektroakustyczny. Sposób kontroli instrumentu jest bez znaczenia dla tej klasyfikacji.Śpiewający łuk (ang. singing arc) - instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektromechanicznych wynaleziony przez Anglika Williama Duddella w roku 1899. Elementem instrumentu wydającym dźwięk była elektryczna lampa uliczna, używana przed wynalezieniem żarówki. Jej działanie opierało się na zjawisku łuku elektrycznego - stąd też nazwa "śpiewający łuk". Jednym z niepożądanych efektów konstrukcji lamp łukowych było wydawanie mruczącego dźwięku. Duddell pracujący jako inżynier i fizyk, próbował zminimalizować emisję dźwięku. W czasie swych eksperymentów stwierdził, że sterując napięciem można zmieniać częstotliwość generowanego dźwięku. Dołączył do lampy klawiaturę i w ten sposób powstał instrument. "Śpiewający łuk" był prezentowany wielokrotnie przy różnych okazjach, lecz nigdy nie został opatentowany, ani nie wszedł do muzycznego użytku.
    Electronium - instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektromechanicznych wynaleziony przez inżyniera i awangardowego muzyka Raymonda Scotta w 1950, modyfikowany i używany do roku 1970.
    Moodswinger, cytra elektryczna, 2006, Yuri Landman

    Elektromechaniczne instrumenty muzyczne (pot. elektryczne instrumenty muzyczne) – grupa instrumentów muzycznych należąca do elektrofonów, w których dźwięk tworzony jest przez układ elektromechaniczny.

    Wczesne instrumenty elektryczne wykorzystywały elektryczne i elektroakustyczne zjawiska w celu wytworzenia dźwięków muzycznych lub quasi-muzycznych. Zaczęły powstawać od roku 1876 i choć miały bardzo ograniczone zastosowanie – rzadko pisano utwory z myślą o nich – stanowią bardzo ważny etap na drodze do powstania nowoczesnych instrumentów elektronicznych, takich jak np. organy Hammonda czy melotron. Dopiero w drugiej połowie XX wieku instrumenty elektromechaniczne stały się ważnym elementem muzyki, głównie rozrywkowej. Odegrały też w pewnym okresie znaczącą rolę w awangardowej muzyce współczesnej.

    Hellertion - instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektromechanicznych skonstruowany przez niemieckich inżynierów Petera Lertesa i Brunona Helbergera w 1929 roku. Instrument bazował na oscylatorze harmonicznym typu RLC. Nowością było zastosowanie zamiast klawiatury lub przełącznika wielopozycyjnego, jak to miało miejsce w innych tego typu instrumentach, czułego paska, po którym przesuwało się palec zmieniając charakterystykę oscylatora. Pasek był listwą pokrytą skórą, w której poprzez wywarcie nacisku palcem w różnych miejscach na jej długości zmieniało się oporność. Był to więc w zasadzie opornik o zmiennej oporności. Zakres dźwięków obejmował około pięciu oktaw. Jako, że instrument nie miał własnego stroju, wymagał od grającego dobrego słuchu oraz doświadczenia w wyborze punktów, gdzie można było znaleźć dźwieki muzyczne. Instrument w swej istocie był prototypem sensorowego opornika o zmiennej oporności.Instrument perkusyjny – instrument muzyczny, w którym źródłem dźwięku jest drganie całości lub części instrumentu, które jest wywoływane uderzeniem odpowiedniej części instrumentu pałką, szczotką lub dłonią lub też potrząsaniem całym instrumentem.

    Wybrane konstrukcje[]

    Wybrane instrumenty elektrycznych w porządku chronologicznym według daty wynalezienia/konstrukcji: muzyczny telegraf (1876), telharmonium (1897), śpiewający łuk (1899), choralcello (1909), Audion Piano (1915), pianino optotoniczne (1916), Elektrophon (1921) oraz jego odmiany: Kurbelsphärophon, Klaviatursphärophon, Partiturophon i Kaleidophon, Pianorad (1926), Cellulofon (1927), Givelet (1927), Hellertion (1929), Givelet (1930), Rhythmicon (1930), Wiolonczela Teremena (1930), elektrochord (1932), organy Hammonda (1935), Hellertion (1936), Organy światłotonowe (1936), Vocoder (1939), Clavivox (1950), Electronium (1950), Side Man (1959), Melotron (1963), Optigan (1971), Dynatone (1987).

    Instrument dęty – instrument muzyczny, w którym źródłem dźwięku jest drgający wewnątrz instrumentu słup powietrza. Wysokość dźwięku zależy od długości rury, która tworzy instrument. Im dłuższa rura, tym niższy maksymalny dźwięk można uzyskać, natomiast dźwięki wyższe uzyskuje się skracając wysokość słupa powietrza na różne sposoby (w zależności od instrumentu). Barwa dźwięków zależy od konstrukcji instrumentu, rodzaju materiału, z którego jest wykonany, rodzaju wibratora, sposobu zadęcia itd. Wybór dźwięku odbywa się poprzez otwieranie lub zamykanie otworów położonych wzdłuż rury (np. flet, klarnet), przełączanie odcinków rur o różnych długościach za pomocą wentyli (np. trąbka) lub regulowanie długości rury w postaci suwaka (np. puzon). Podział instrumentów dętych na dwie zasadnicze grupy, drewnianych i blaszanych, nie odnosi się do materiału, z którego są wykonane. Niektóre instrumenty z grupy dętych drewnianych wykonane są niemal w całości z metalu, np. saksofon lub flet. Podział odnosi się do elementu wzbudzającego wibrację. W instrumentach dętych drewnianych jest to stroik wykonany z drewna, w instrumentach blaszanych – metalowy ustnik. Ludzki aparat głosowy jest uważany za najdoskonalszy instrument dęty.Piezoelektryki lub materiały piezoelektryczne – kryształy, w których obserwowane jest zjawisko piezoelektryczne, polegające na pojawieniu się pod wpływem naprężeń mechanicznych ładunków elektrycznych na ich powierzchni.

    Transformacje istniejących instrumentów[]

    Zupełnie inną drogą szli konstruktorzy instrumentów elektromechanicznych, które powstawały na bazie tradycyjnych instrumentów akustycznych i miały podobny do nich wygląd. Sposób gry na takich instrumentach jest taki sam, jak na instrumentach akustycznych, a różnica pomiędzy nimi polega na budowie instrumentu – bezpośrednie źródło dźwięku pozostaje to samo, natomiast elementy rezonansowe (odpowiedzialne głównie za wzmocnienie dźwięku, choć pośrednio także i za barwę) są zastąpione przez przetworniki, zamieniające drgania mechaniczne na sygnał elektryczny. Podobieństwo do instrumentów elektronicznych polega natomiast na tym, że do usłyszenia instrumentu potrzebny jest wzmacniacz i głośnik, a barwa instrumentu może być poszerzana na drodze elektronicznej.

    Optigan - instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektromechanicznych produkowany w latach 1971-76, początkowo przez amerykańską firmę Mattel (producent zabawek). Jest to instrument polifoniczny, optoelektryczny. Sprzedawany za bardzo przystępną cenę ok. 150 dolarów, stał się popularny w domowym użytku. Był to w swej istocie optyczny sampler, w którym dźwięki instrumentów były zapisywane na 12 calowych (30,5 cm) celuloidowych dyskach. Obok możliwości imitowania istniejących instrumentów, optigan wyposażony był w dyski zawierające predefiniowane dźwięki typowe dla syntezatorów, dźwięki perkusyjne i typowe rytmy. Firma oferowała dużą różnorodność dysków dla różnych brzmień i instrumentów, które w łatwy sposób mogły być instalowane.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,

    Twórcom pierwszych instrumentów elektrycznych zależało na możliwie jak najwierniejszym odtworzeniu brzmienia akustycznego odpowiednika instrumentu. Potem jednak odkryto, że stosując różne techniki gry oraz inne zjawiska (np. przesterowanie wzmacniacza lub sprzężenie zwrotne), można uzyskać niespotykane wcześniej charakterystyki brzmieniowe. Dodatkowo zaczęto również stosować cały szereg urządzeń efektowych – najpierw analogowych, później także cyfrowych.

    Muzyka elektroniczna – muzyka tworzona głównie lub wyłącznie za pomocą elektrofonów (elektromechanicznych i elektronicznych instrumentów muzycznych) oraz urządzeń elektronicznych przetwarzających dźwięki pozamuzyczne lub generowane przez tradycyjne instrumenty akustyczne.Gitara basowa − instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na podstrunnicy (gryfie); stosuje się także gitary basowe bezprogowe (fretles, z ang. fretless). Gitara basowa — podobnie jak kontrabas — transponuje o oktawę w dół. Tradycyjne gitary basowe mają cztery struny E1, A1, D, G, czyli wydają dźwięki odpowiednio: 41,2 Hz, 55 Hz, 73,4 Hz i 98 Hz. Łączna skala gitary basowej obejmuje dźwięki (w brzmieniu) od E1 do g, jest więc identyczna ze skalą kontrabasu 4-strunowego. Oprócz tradycyjnego stroju EADG, głównie w muzyce cięższej stosuje się strój obniżony, gdzie o ton niżej stroi się całą gitarę (DGCF) lub tylko najniższą strunę (DADG). Oprócz czterostrunowych, istnieją także modele pięciostrunowe (z dodatkową dolną struną H2 lub C1) (jak kontrabas 5-strunowy, orkiestrowy), sześciostrunowe (jak pięciostrunowy plus górna struna C), ośmiostrunowe (gdzie dla każdej struny, takiej jak w gitarze czterostrunowej jest dodana druga strojona o oktawę wyżej) oraz dwunastostrunowe, spokrewnione z Chapman stickami. Firma Modulus wyprodukowała w latach 80 XX w. osiemnastostrunową gitarę basową (jej szyjka ma 6 cali szerokości). Osoba grająca na gitarze basowej to basista. Gitara basowa zazwyczaj należy do sekcji rytmicznej zespołu muzycznego w muzyce rozrywkowej, jednak obecnie jest często wykorzystywana jako instrument solowy.

    Pierwotnie (i przez dość długi czas) w instrumentach elektrycznych stosowano jedynie przetworniki elektromagnetyczne. Ograniczało to poważnie elektryfikację wielu rodzajów instrumentów, gdyż wibrator musiał mieć właściwości ferromagnetyczne, co w praktyce oznaczało, że instrumentami takimi mogły być jedynie te zaopatrzone w metalowe struny. Dopiero w latach 80. XX wieku technika piezoelektryków została udoskonalona na tyle, że przetworniki oparte na tym zjawisku mogły zostać praktycznie zastosowane w technologii akustycznej. Od tego momentu stało się możliwe stworzenie instrumentów elektrycznych dla większości instrumentów akustycznych, włączając w to instrumenty perkusyjne oraz instrumenty dęte, choć niewiele rodzajów takich instrumentów weszło do powszechnego użytku.

    Telharmonium (dynamophone) − instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektromechanicznych wynaleziony w 1897 przez Thaddeusa Cahilla. Pierwszy instrument tego typu uruchomiono w 1906. W sumie zbudowano trzy egzemplarze, ostatni w 1911.Ferromagnetyzm – zjawisko, w którym materia wykazuje własne, spontaniczne namagnesowanie. Jest jedną z najsilniejszych postaci magnetyzmu i jest odpowiedzialny za większość magnetycznych zachowań spotykanych w życiu codziennym. Razem z ferrimagnetyzmem jest podstawą istnienia wszystkich magnesów trwałych (jak i zauważalnego przyciągania innych ferromagnetycznych metali przez magnesy trwałe).

    Do najczęściej używanych instrumentów elektrycznych należą gitara basowa, gitara elektryczna, kontrabas elektryczny tzw. stick, mandolina elektryczna, pianino elektryczne oraz skrzypce elektryczne.

    Zobacz też[]

  • elektrofony
  • elektroniczne instrumenty muzyczne
  • instrument muzyczny
  • muzyka elektroniczna



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Side Man - instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektromechanicznych skonstruowany w 1959, pierwszy komercyjny sekwencer perkusyjny. Side Man był stosunkowo niewielkim instrumentem odgrywającym 12 różnych zaprogramowanych rytmów ówcześnie popularnych tańców.
    Elekrophone - instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektromechanicznych wynaleziony przez Joerg Mager w 1921 i wyprodukowany z pomocą firmy Lorenz. Electrophone by instrumentem bazującym na zasadzie heterodyny i przeznaczony do wykonywania muzyki mikrotonowej. Nie posiadał klawiatury, lecz był sterowany pokrętłem. Jego rozwinięciem był Kurbelsphärophon [sfarofon korbowy], w który wprowadzono dodatkowe filtry stabilizujące dźwięk oraz wielopozycyjne pokrętło, strojone do ćwierćtonów. Instrument został zaprezentowany w 1926 roku. Georgy Rimski-Korsakow, wnuk słynnego kompozytora Nikołaja napisał na instrument eksperymentalną kompozycję. W 1928 nastąpiła kolejna modyfikacja instrumentu, w wyniku, której powstała klawiaturowa jego wersja - Klaviatursphärophon [sfarofon klawiszowy]. Dwie klawiatury, strojone były do ćwierćtonów i pozwalały wydobywać z instrumentu dwa dźwięki równocześnie. Dodatkowo zmieniono kształt głośników i wprowadzono w nich dodatkowe, mechaniczne rezonatory, które wzbogaciły brzmienie instrumentu. Rozwinięciem Klaviatursphäophonu był Partiturophon wyposażony pięć klawiatur pozwalających grać muzykę polifoniczna maksymalnie do pięciu głosów.
    Melotron (ang. mellotron) – to, obok organów Hammonda, najpowszechniej używany instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektromechanicznych ery przedsyntezatorowej.
    Skrzypce elektryczne – skrzypce, w których pudło rezonansowe zostało zredukowane lub całkowicie wyeliminowane. Wzmocnienie dźwięku strun odbywa się w drodze przetwarzania sygnału elektrycznego.
    Elektryczne instrumenty muzyczne – grupa instrumentów muzycznych, w których dźwięk wytwarzany jest za pośrednictwem drgań elektrycznych.
    Audion Piano – instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektromechanicznych wynaleziony przez amerykańskiego wynalazcę Lee De Foresta w 1915 na uboczu jego prac nad techniką radiową.
    Wiolonczela Teremena (Theremin Cello) - instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektromechanicznych skonstruowany przez Lwa Termena na zlecenie znanego dyrygenta Leopolda Stokowskiego. Zasada działania instrumentu była niemal identyczna jak wcześniej skonstruowanego Thereminu. Strój instrumentu jak i zewnętrzny wygląd przypominał wiolonczelę. W pudle rezonansowym umieszczone były komponenty elektroniczne - lampowy oscylator - natomiast w gryfie antena, wzdłuż której przesuwając dłonią zmieniało się wysokość dźwięku. Instrument został wykorzystany w latach trzydziestych jako dodatek do orkiestry, głównie przez pomysłodawcę instrumentu Leopolda Stokowskiego. Pracowano także nad podobnym instrumentem opartym na kontrabasie, składowe harmoniczne zawarte w jego dźwięku prowadziły do jednak irytujących interferencji z sekcją smyczków orkiestry. Z tego względu zaniechano prac nad instrumentem.

    Reklama