• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ekstremofil

    Przeczytaj także...
    Organizm jednokomórkowy – organizm składający się z tylko jednej komórki. Podstawowe funkcje życiowe, tj. rozmnażanie, odżywianie, wydzielanie, wydalanie, oddychanie, a także transport i ruch, pełnią w tych organizmach specjalne struktury, znajdujące się wewnątrz komórki. Do organizmów jednokomórkowych należą:Anaerob (gr. an – przedrostek oznaczający przeczenie; aer – powietrze; bio – żyję), beztlenowiec, anaerobiont, anoksybiont – organizm rozwijający się w warunkach beztlenowych.
    Kserofil (gr. xērós – suchy, philéō – lubię) – termin stosowany w ekologii na określenie gatunków rozwijających się w środowisku ubogim w wodę, przystosowanych do warunków o małej wilgotności. Charakteryzują się oszczędną gospodarką wodną.
    Gejzer z matami archeanów

    Ekstremofilorganizm tolerujący lub wymagający do życia skrajnych zakresów zmienności czynników środowiskowych. W większości przypadków ekstremofile to organizmy jednokomórkowe należące do domeny Archaea, ale są wśród nich także przedstawiciele innych grup. Znane są także organizmy wielokomórkowe żyjące w skrajnych warunkach środowiskowych. Przykładowo, owady z rodziny Grylloblattidae (rząd Grylloblattodea) należą do psychrofili (organizmów żyjących w skrajnie niskich temperaturach). Określenia te bywają też używane względnie, np. roślina uznana za kserofita w strefie umiarkowanej byłaby higrofitem w strefie pustyń.

    Archeony, archeany (Archaea) dawniej zwane też archebakteriami, archeobakteriami (Archaebacteria) lub archeowcami – drobne, pierwotnie bezjądrowe, zwykle ekstremofilne jednokomórkowce, tradycyjnie zaliczane wraz z eubakteriami do prokariotów.Hygrofity, higrofity – rośliny zamieszkujące siedliska o dużej wilgotności zarówno gleby, jak i powietrza. Typowe hygrofity występują dolnych piętrach lasów tropikalnych. Są to gatunki begonii, gloksynii i inne. W lasach europejskich cechy hygrofitów posiadają szczawik zajęczy, piżmaczek wiosenny, niecierpek pospolity, czy zawilec gajowy.

    Odkryta w czerwcu 2008 roku bakteria z gatunku Chryseobacterium greenlandensis przeżyła 120 tysięcy lat na głębokości 3 tysięcy metrów w lodzie na Grenlandii.

    Sole – związki chemiczne powstałe w wyniku całkowitego lub częściowego zastąpienia w kwasach atomów wodoru innymi atomami, bądź grupami o właściwościach elektrofilowych, np. kationy metali, jony amonowe i inne postaci XR4 (gdzie X = {N, P, As, ...}, R - dowolna grupa organiczna) itp. Sole znalazły liczne zastosowania jako nawozy sztuczne, w budownictwie, komunikacji, przemyśle spożywczym i wielu innych. Sole występują w przyrodzie, jako minerały lub w organizmach żywych w roztworach płynów ustrojowych.Grenlandia (gren. Kalaallit Nunaat, duń. Grønland) – autonomiczne terytorium zależne Danii położone na wyspie o tej samej nazwie w Ameryce Północnej, o obszarze 2175,6 tys. km² (największa wyspa na świecie), pokrytej w 84% przez lądolód (341,7 tys. km² jest wolnych od lodu) i o ludności 57 695 (według stanu z lipca 2012). Przeważającą część (89%) mieszkańców Grenlandii stanowią Inuici.

    Typy ekstremofili[ | edytuj kod]

  • acydofil: organizm dla którego optymalne pH środowiska wynosi <3,
  • alkalifil: organizm dla którego optymalne pH środowiska wynosi >9,
  • anaerob: organizm niewymagający tlenu,
  • barofil: zobacz piezofil,
  • endolit: organizm żyjący wewnątrz skał,
  • halofil: organizm tolerujący wysokie stężenia soli, zwłaszcza NaCl (powyżej 10%),
  • heliofil (heliobiont): organizm słońcolubny, wymagający środowiska dobrze oświetlonego,
  • hypolit: organizm żyjący wewnątrz skał na zimnych obszarach pustynnych,
  • kserofil: organizm wymagający bardzo małej ilości wody do przeżycia,
  • mesofil: organizm żyjący w zakresie temperatur 15-60 °C,
  • metalotolerant: organizm zdolny do życia w środowisku zawierającym dużą koncentrację metali ciężkich (miedź, kadm, arsen, cynk),
  • mikroaerofil: organizm wymagający mniejszego stężenia tlenu niż występuje w atmosferze ziemskiej,
  • oligotrof: organizm żyjący w środowisku zawierającym minimalną ilość pożywienia,
  • osmofil: organizm tolerujący wysokie ciśnienie osmotyczne (np. wysokie stężenie cukrów (zobacz również halofil),
  • piezofil: organizm żyjący w warunkach dużego ciśnienia hydrostatycznego (zobacz również barofil),
  • kriofil (psychrofil): organizm mający optimum w zakresie temperatur <15 °C (także bytujący w okolicach 0 °C),
  • termofil: organizm ciepłolubny, wymagający temperatury powyżej 20 °C (hipertermofil – od 80–150 °C, ultratermofil – teoretycznie powyżej 150 °C, u znanych form życia w tej temperaturze następuje rozpad DNA i białek),
  • organizmy zdolne do przetrwania dużych dawek promieniowania jonizującego.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Edward Osborne Wilson: Przyszłość życia. Przekład : Janusz Ruszkowski. Poznań: Zysk i S-ka, 2003. ISBN 83-7298-332-1.
    Chryseobacterium greenlandensis – gatunek bardzo małych bakterii (ultramikrobakterie) z typu Bacteroidetes. Jej odkrycie w odwiertach lodowych wykonanych na Grenlandii zostało ogłoszone w czerwcu 2008 roku przez naukowców z Pennsylvania State University. Według uczonych bakteria zdolna jest do przetrwania w ekstremalnych warunkach niskiej temperatury, wysokiego ciśnienia, zmniejszonej zawartości tlenu i minimalnych ilości pożywienia. Znalezione egzemplarze przeżyły ponad 120 tysięcy lat w grenlandzkim lodzie na głębokości 3 tysięcy metrów.Hipertermofil – ekstremalny termofil, którego optimum wzrostu występuje w środowiskach o temperaturze przekraczającej 80 stopni Celsjusza. Większość hipertermofili należy do Archea, i jest ścisłymi beztlenowcami. Mikroorganizmy te występują na przykład w okolicach podmorskich kominów hydrotermalnych. Pyrolobus fumarii potrafi się rozmnażać przy temperaturze 113 °C, a optymalną dla niego temperaturą jest 105 °C. Poniżej 90 °C przestaje rosnąć. Dotychczasowym rekordzistą pod względem temperatury wzrostu jest jednokomórkowy mikroorganizm określony nazwą szczep 121.




    Warto wiedzieć że... beta

    Metale ciężkie – nieprecyzyjne pojęcie określające różnie definiowany zbiór metali i półmetali charakteryzujących się dużą gęstością, często także właściwościami toksycznymi. W rozmaitych publikacjach spotkać można znacząco różniące się wartości graniczne gęstości, powyżej których dany pierwiastek uznawany jest za metal ciężki: 3,5, 4, 4,5, 5, 6 i 7 g/cm³. Istnieje również szereg definicji opartych na liczbie atomowej – np. metale i półmetale o liczbie atomowej większej od 11 (sód) lub 20 (wapń) lub liczbie masowej. Istnieją również definicje oparte na wybranych własnościach chemicznych, np. liczbie akceptorowej (kwasowość Lewisa) oraz definicje zbudowane na podstawie zakresu zastosowań, obejmujące np. przydatność do wyrobu amunicji strzeleckiej lub osłon zatrzymujących promieniowanie jonizujące.
    Halofil (gr. słonolub) – termin stosowany na określenie organizmów, których naturalnym środowiskiem są wody i gleby słonawe, tolerujących wysokie stężenia soli, zwłaszcza NaCl (powyżej 10%).
    Endolit – organizm, który żyje wewnątrz skał, a dokładniej w porach między ziarnami skał, także w porach muszli lub szkieletów koralowców. Do endolitów należą niektóre gatunki archeonów, bakterii, glonów, grzybów, porostów i Amoebozoa. Liczne gatunki endolitów to ekstremofile, czyli organizmy żyjące w skrajnie trudnych dla życia warunkach. Endolity znajdowano na skałach na Antarktydzie (w pobliżu powierzchni skał) , ale także w skałach znajdujących się w ziemi na głębokości 3 km. Stanowią obiekt zainteresowania astrobiologów, którzy przypuszczają, że organizmy takie mogłyby żyć również na innych ciałach niebieskich poza Ziemią.
    Alkalifile, alkafile, organizmy zasadolubne – organizmy (zarówno rośliny, jak i zwierzęta), które najlepiej rozwijają się w glebie lub wodzie o odczynie zasadowym, na ogół w środowisku bogatym również w związki wapnia. Organizmy te są też zazwyczaj kalcyfilami.
    Ciśnienie hydrostatyczne – ciśnienie wynikające z ciężaru cieczy znajdującej się w polu grawitacyjnym. Analogiczne ciśnienie w gazie określane jest mianem ciśnienia aerostatycznego. Ciśnienie hydrostatyczne nie zależy od wielkości i kształtu zbiornika, a zależy wyłącznie od głębokości. Ciśnienie to określa wzór:
    Acydofil – organizm tolerujący bądź preferujący życie w środowisku kwaśnym (tj. o niskim pH, nawet poniżej 2, choć za acydofilne uważa się też organizmy żyjące w środowisku o odczynie zbliżonym do 5,5 – typowym dla jezior humotroficznych). Do acydofili należą głównie wybrane gatunki bakterii, grzybów (np.Maślak sitarz), rośliny wysokich torfowisk (np. torfowce), wrzosowisk (np. wrzos), ubogich borów (borówka, żurawina) oraz szczaw polny, glony jezior humotroficznych (desmidie). Spotyka się je w starych kopalniach, hałdach, glebach wulkanicznych, gorących źródłach. Ze zwierząt do acydofilów należą np. węgorek octowy, żyjący w fermentujących owocach, niektóre wioślarki żyjące w zakwaszonych wodach.
    Węglowodany (cukry, cukrowce, sacharydy) – organiczne związki chemiczne składające się z atomów węgla oraz wodoru i tlenu, zazwyczaj w stosunku H:O = 2:1. Są to związki zawierające jednocześnie liczne grupy hydroksylowe, karbonylowe oraz czasami mostki półacetalowe. Ogólnym wzorem sumarycznym węglowodanów jest CxH2yOy lub Cx(H2O)y (znane są jednak węglowodany niespełniające tego wzoru, np. deoksyryboza).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.