Eksploracja stanowisk archeologicznych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Eksploracja stanowisk archeologicznych – pod tym pojęciem rozumiemy sposoby postępowania w trakcie wykopalisk. Metoda badawcza musi być dostosowana indywidualnie dla każdego rodzaju stanowiska. Inaczej wyglądają badania na stanowisku jednowarstwowym a inaczej na stanowisku wielowarstwowym. W czasie badań dąży się do odsłonięcia i zadokumentowania aktywności ludzkiej w przeszłości. Kiedy odsłaniane są jak największe fragmenty warstwy mówimy o wykopaliskach szerokopłaszczyznowych. Umożliwiają one rejestrację zmian w obrębie stanowiska poprzez dokumentację następstwa warstw w pionie, przekrojów, stratygrafii. Należy tak prowadzić eksplorację aby możliwe było odtworzenie trójwymiarowego obrazu nieodwracalnie zniszczonego przez nas w trakcie badań stanowiska archeologicznego. Celem pracy na stanowisku jest zgodna z rzeczywistością i jak najdokładniejsza rejestracja układu zabytków ruchomych i nieruchomych z ich kontekstem. Niezbędne do tego jest dokładne prowadzenie badań.

Eksploracja zabytków ruchomych - w trakcie prowadzenia eksploracji stanowiska archeologicznego badacz może natrafić na zabytki ruchome. Przedmioty te powinny być odkrywane wraz z warstwą w której zalegają. Niedopuszczalne jest wyciąganie zabytków kiedy jeszcze znajdują się w ziemi ponieważ może się okazać, że przedmiot zalega w niższej warstwie niż ta widoczna w danej chwili.Badania sondażowe - metoda badawcza w archeologii polegająca na eksploracji niewielkiej części stanowiska archeologicznego. Badania prowadzone są tylko w wykopach o małej powierzchni. Inna wersja metody polega na przecinaniu powierzchni stanowiska wąskimi rowami sondażowymi.

Rozróżniamy dwa rodzaje eksploracji:

Eksploracja arbitralna - jedna z dwóch metod eksploracji stanowiska archeologicznego. Polega na usuwaniu ziemi w sposób dowolny poprzez kopanie dziur, dołów lub na usuwaniu ziemi metodą warstw mechanicznych.Stratygrafia – dział geologii historycznej zajmujący się ustalaniem wieku i przyczyn rozmieszczenia skał w skorupie ziemskiej.
  • Eksploracja arbitralna
  • Eksploracja stratygraficzna
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Eksploracja obiektów
  • Eksploracja zabytków ruchomych
  • Stanowisko archeologiczne
  • Wykopaliska
  • Wykopaliska stratygraficzne
  • Badania sondażowe
  • Wykopaliska szerokopłaszczyznowe
  • Świadki profilowe
  • Hałda (archeologia)
  • Przekroje
  • Konserwacja zabytków in situ
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Dorota Ławecka "Wstęp do archeologii", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Kraków 2003
  • Hałda, zwałowisko, wysypisko – w archeologii wybrane miejsce przeznaczone na składowanie wydobytej w trakcie eksploracji stanowiska ziemi.Wykopaliska archeologiczne – to jedna z najważniejszych terenowych metod badawczych archeologii, polegająca na systematycznym i pieczołowicie dokumentowanym fizycznym rozbiorze stanowiska archeologicznego na poszczególne jednostki stratygraficzne, w kolejności od najmłodszej do najstarszej.




    Warto wiedzieć że... beta

    Świadki profilowe - termin stosowany w archeologii na określenie pozostawionych nienaruszonych fragmentów stratyfikacji stanowiska archeologicznego. Ściany świadków profilowych przez to iż zawierają obraz układu warstw służą do zadokumentowania historii stanowiska. Pozostawianie na stanowisku świadków profilowych pozwala równocześnie prowadzić obserwacje w płaszczyźnie poziomej i pionowej. Pozostawione świadki profilowe zakrywają fragmenty badanego stanowiska, uniemożliwiając jego dokładne przebadanie. Należy zauważyć iż przekroje przez stratyfikacje stanowiska powstają także na ścianach wykopów. W przypadku wykopalisk szerokopłaszczyznowych nie można polegać na obserwacji ścian wykopów, ponieważ badany jest duży obszar, a stratyfikacja odnosi się tylko do granic wykopu. Warstwy mają zmienną miąższość i kontury. W takim wypadku pozostawia się dodatkowe świadki w wybranych miejscach. Po zadokumentowaniu zostają usunięte.
    Eksploracja obiektów - wypełniska oraz obiekty eksplorowane są metodą stratygraficzną. Każdy obiekt, czy to znajdujący się przeszłości na powierzchni ziemi czy też będący pierwotnie w ziemi, ma swoją stratyfikację. Oznacza to, iż obiekty są eksplorowane jako odrębne jednostki. Pozyskany materiał archeologiczny nie może zostać przemieszany z tym pochodzącym z warstw otaczających obiekt. Metoda ćwiartkowa eksploracji obiektu - stosowana jest przy badaniu kurhanów, jam, wypełnisk. Badany obiekt dzielony jest na ćwiartki. Wyznaczane są one w terenie za pomocą dwóch krzyżujących się pod kątem prostym linii. Wzdłuż nich rysowane są przekroje przez stratyfikację. Eksploracja w tym wypadku możliwa jest na kilka sposobów. Usuwanie przeciwległych ćwiartek i dokumentacja przekrojów, pozostawienie wzdłuż linii świadków które po zadokumentowaniu zostaną usunięte. W przypadku niewielkiego obiektu możliwe jest wyeksplorowanie jego połowy. W takim wypadku wystarczy jedna linia cięcia. Po zadokumentowaniu profilu wydobywana jest całość obiektu. Dokumentacja każdego eksplorowanego obiektu powinna zostać wykonana w trzech wymiarach. Umożliwi to trójwymiarową rekonstrukcję kształtu i układu warstw obiektu w przyszłości. Podczas eksploracji obiektu badacz z dużą dozą prawdopodobieństwa natrafi na liczne zabytki ruchome.
    Wykopaliska stratygraficzne - jest to jedna z dwóch metod eksploracji stanowiska archeologicznego. Polega na usuwaniu warstw archeologicznych zgodnie z ich układem i konturami. Warstwy są usuwane w kolejności odwrotnej do tej w jakiej powstawały. Historia stanowiska jest odsłaniana od czasów najnowszych do czasów najdawniejszych. Archeolodzy posługują się tą metodą prowadzenia wykopalisk kiedy tylko możliwe jest rozróżnienie warstw. Warstwy archeologiczne mają różne kształty, niejednakową miąższość oraz różny przebieg. Warstwy często są zaburzone, przemieszane przez działalność człowieka. Prowadzenie badań tą metodą jest pracochłonne i żmudne, przynosi jednak najlepsze efekty.

    Reklama