• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ekechejria

    Przeczytaj także...
    Hera (gr. Ἥρα Hēra, łac. Hera, Iuno, Juno, Junona) – w mitologii greckiej trzecia córka Kronosa i Rei, żona Zeusa. Według niektórych źródeł była trzecią małżonką władcy bogów, po Metydzie (Metis) i Temidzie. Była również Zeusową siostrą, królową Olimpu, boginią niebios, patronką macierzyństwa, opiekunką małżeństwa i rodziny.Sparta (gr. Σπάρτη Spártē, Λακεδαίμων Lakedaímōn, Lacedemon) – starożytne miasto oraz terytorium polis w południowej Grecji, na półwyspie Peloponez, główny ośrodek miejski Lakonii.
    Igrzyska olimpijskie – najstarsza i zarazem największa międzynarodowa impreza sportowa organizowana co 2 lata (na przemian letnie i zimowe) w różnych krajach, pod hasłem szlachetnego współzawodnictwa i braterstwa wszystkich narodów Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego.

    Ekechejria, ekecheiria (gr. Ἐκεχειρία) – dosłownie „wyciągnięcie ręki”, w znaczeniu „święty pokój”, „pokój boży”. Pierwsze starożytne igrzyska olimpijskie odbyły się w 776 roku p.n.e., jednak jak głosi legenda w 820 p.n.e. wyrocznia w Delfach nakazała Likurgowi, królowi Sparty, „restaurację” igrzysk w Olimpii. Termin restauracja znany jest z przekazu, a świadczy on o tym, że i przed 820 rokiem p.n.e. odbywały się zawody, lecz z nieznanych przyczyn zostały przerwane. Taką tezę potwierdzają badania archeologiczne prowadzone w olimpijskim sanktuarium. Wówczas miał na brązowym dysku zostać spisany traktat, którego sygnatariuszami byli:

    Klejstenes (gr. Κλεισθένης Kleisthenes) – polityk ateński, żyjący na przełomie VI i V w. p.n.e. Jego dziadkiem był Klejstenes (tyran Sykionu). W 510 p.n.e. Klejstenes przyczynił się do obalenia tyranii w Atenach, a po wygraniu politycznej rywalizacji ze zwolennikiem tyranii Isagorasem przeprowadził w latach 508/507 p.n.e. reformy, będące kontynuacją reform Solona. Stały się one podstawą demokracji ateńskiej.Elida, również Eleia, Elea, (nowogr. Ήλιδα a. Ηλεία, starogr. Ἤλις /dialekt attycki/ a. Ἄλις /dialekt dorycki/) inaczej Elis – nomos i górzysta kraina historyczna w starożytnej Grecji położona w zachodniej części Półwyspu Peloponeskiego.
  • Likurg – król Sparty,
  • Ifitos – król Elidy,
  • Klejstenes – król Pisy, pod którego panowaniem znajdowała się Olimpia.
  • Zawarty traktat miał gwarantować „pokój boży” czyli zapewnić:

  • nienaruszalność i uznanie świętości Olimpii,
  • organizację igrzysk co cztery lata,
  • gwarancję bezpieczeństwa dla zawodników,
  • zawieszenie broni na czas igrzysk.
  • Dysk miał być złożony w olimpijskiej świątyni Hery.

    Podobny pokój gwarantowała też Amfiktionia Delficka.

    Wyrocznia Delficka – sławna w starożytnej Grecji wyrocznia w Delfach pochodząca jeszcze z okresu mykeńskiego, kiedy była miejscem kultu boga chtonicznego. Grecy uważali sanktuarium za omphalos – pępek świata. W okresie homeryckim wyrocznia stała się ośrodkiem kultu Apollina, a przepowiednie wieściła siedząca na trójnogu kapłanka Pytia, wieszczka Apollina.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

    Ekechejria jako personifikacja[ | edytuj kod]

    Ekechejria jest także mało znaną upersonifikowaną boginią grecką. Przedstawienie Świętego Pokoju jako bogini znane jest z rzeźby umieszczonej w wejściu do świątyni Zeusa w Olimpii. Znajdowała się tam rzeźba Ifitosa korowanego przez boginię. Fakt ten jest znany dzięki informacji przekazanej przez Pauzaniasza [V, 10; 26].

    Amfiktionia Delficka, Związek Delficko-Termopilski - najbardziej znana spośród amfiktionii istniejących w starożytnej Grecji.Rozejm (zawieszenie broni, w staropolszczyźnie armistycjum od łac. arma - broń i stitium - zaprzestanie) - pojęcie z zakresu prawa międzynarodowego, oznaczające czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych pomiędzy stronami walczącymi na wszystkich frontach. Najczęściej wiąże się z zaprzestaniem wrogich działań do czasu zawarcia traktatu pokojowego (chociaż nie zawsze, na przykład stan rozejmu pomiędzy Koreą Północną i Południową trwa od 1953 do dzisiaj).

    Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jerzy Łanowski: Święte Igrzyska Olimpijskie, KAW Warszawa 1981 i następne wydania
  • Stefan Oświecimski: Zeus daje tylko znak, Apollo wieszczy osobiście. Starożytne wróżbiarstwo greckie. Wrocław [etc.] : Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1989 ​ISBN 83-04-03089-6​ (rozdział o Olimpii)
  • Jerzy Wiktor Feliks Łanowski, pseud. literacki Georgius Arvalis (ur. 5 czerwca 1919 we Lwowie, zm. 24 stycznia 2000 we Wrocławiu) - filolog klasyczny, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego. Autor licznych prac naukowych z dziedziny literatury greckiej, tłumacz m.in. Eurypidesa i Menandra. Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1993).Ifitos – jeden z czterech synów Eurytosa, króla Ojchalii. Posądził Heraklesa o kradzież klaczy i mułów ze stadniny swego ojca, który obraził herosa w czasie zawodów łuczniczych, których nagrodą była Jole, córka Eurytosa. Niewinny Herakles wpadł w gniew i zrzucił Ifitosa z najwyższej wieży Tirynsu. Po tym morderstwie odmówił Heraklesowi obrzędu oczyszczenia król Pylos, Neleus. Aby się oczyścić, Herakles oddał się królowej Omfale w roczną niewolę.




    Warto wiedzieć że... beta

    Olimpia (gr. Ολυμπία Olympía, współcześnie: Olimbía) – miasto w Grecji, na Peloponezie, w regionie Grecja Zachodnia, w Elidzie. Mieszka tu około 11 tys. osób. W starożytności było to najsławniejsze miejsce kultu Zeusa. Pierwsze odnotowane igrzyska odbyły się w 776 p.n.e. U stóp wzgórza Kronosa nad Alfiosem (Alfejos) i Kladeosem znajdowało się sanktuarium poświęcone Zeusowi, wokół którego co 4 lata odbywały się panhelleńskie igrzyska, zwane od tego miejsca olimpijskimi. Powstanie tego sanktuarium ocenia się na rok ok. 1000 p.n.e.
    Likurg (gr. Λυκοῦργος, Likurgos, IX lub VIII wiek p.n.e.) – według tradycji starożytnej prawodawca i twórca ustroju Sparty. Sprawował władzę regencyjną w imieniu małoletniego króla. Za poradą wyroczni delfickiej wydał tzw. Wielką Rhetrę – zbiór praw, w którym uregulował ustrój polityczny, wprowadził charakterystyczne dla Sparty wychowanie (agoge) i wspólne posiłki. Nowsze badania wskazują, że rhetra powstała, prawdopodobnie, w połowie VII w. p.n.e. Badacze przychylają się do opinii, że ustrój spartański nie powstał w wyniku jednorazowego aktu, ale formował się pod wpływem różnych czynników. Obecnie przyjmuje się też, że Likurg tj. "Przynoszący światło" był postacią historyczną. Trudno jednak powiedzieć, na jakim etapie formowania się Sparty działał i określić jaka była jego rola.
    Pauzaniasz (stgr. Παυσανίας, łac. Pausanias, zwany Periegeta, ur. między 100 a 110 n.e., zm. po 180 n.e.) – grecki geograf, autor dzieła Periegesis tes Hellados (Wędrówki po Helladzie) w 10 księgach, czyli przewodnika po Helladzie, w którym zawarł relację ze swoich licznych podróży, opisując poszczególne krainy Grecji: zabytki, lokalne kulty.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.011 sek.