• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Efektywność - medycyna

    Przeczytaj także...
    Medycyna oparta na faktach, medycyna oparta na dowodach (ang. Evidence-based medicine, EBM) – postępowanie kliniczne oparte na najlepszych dostępnych dowodach naukowych dotyczących skuteczności, efektywności i bezpieczeństwa. Dowodów takich dostarczają wyniki wiarygodnych badań eksperymentalnych (skuteczność i bezpieczeństwo) oraz badań obserwacyjnych (efektywność i bezpieczeństwo).PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.
    Badania obserwacyjne należą do podstawowych lub stosowanych badań naukowych, których celem jest opis lub analiza próby badanej z wykorzystaniem wybranych miar ilościowych.

    Efektywność technologii medycznej – możliwość realizacji celu leczenia związanego z tą technologią, w warunkach rzeczywistej praktyki klinicznej.

    Przykład: efektywność leku "x" służącego do zwalczania choroby "y" – to możliwość wyleczenia konkretnego pacjenta z choroby "y" przy pomocy leku "x" w warunkach np. opieki zdrowotnej w realnej dzielnicy lub gminie "y" (a nie wyleczenia statystycznego, "uśrednionego" pacjenta, w prowadzonym w jakiejś klinice w innym mieście lub kraju badaniu klinicznym leku "x").

    Schizofrenia (stgr. σχίζειν, schizein, "rozszczepić" i stgr. φρήν, φρεν-, phrēn, phren-, "umysł", rzadziej stosowana nazwa – choroba Bleulera, łac. Morbus Bleuleri, w skrócie MB, synonimy: zaburzenia schizofreniczne, psychoza schizofreniczna) – zaburzenie psychiczne (lub raczej grupa zaburzeń) zaliczane do grupy psychoz endogennych.Technologia medyczna - w ujęciu szerokim to dowolny rodzaj wiedzy zaangażowanej w realizację zadań i osiąganie określonych rezultatów systemu opieki zdrowotnej. W ujęciu wąskim technologie medyczne to środki niematerialne (wiedza, umiejętności, procedury, rozwiązania organizacyjne) i materialne (leki, urządzenia) związane bezpośrednio lub pośrednio z udzielanymi świadczeniami opieki zdrowotnej i konkretnymi interwencjami (leczniczymi, diagnostycznymi, rehabilitacyjnymi bądź prewencyjnymi).

    Ocena efektywności jest dokonywana w przebiegu badań obserwacyjnych, w których próba badana korzysta z określonej technologii medycznej (np. lek). Ocena efektywności jest utrudniona w warunkach badania eksperymentalnego), zaprojektowanego do oceny skuteczności.

    Pojęcie efektywności (lub efektywności praktycznej, ang. effectiveness) jest często – również w polskojęzycznych publikacjach medycznych – mylone z pojęciem skuteczności klinicznej (lub efektywności klinicznej, ang. efficacy) oraz wydajności (lub efektywności ekonomicznej, ang. efficiency).

    Badania eksperymentalne – obok badań obserwacyjnych należą do podstawowych lub stosowanych badań naukowych, których celem jest ustalenie związków między badaną interwencją kliniczną a miarami ilościowymi, wybranymi do opisu próby badanej (najczęściej ocena skuteczności i bezpieczeństwa badanej interwencji).Piękny umysł (ang. A Beautiful Mind) – amerykański film biograficzny wyprodukowany w 2001 roku. Oparty częściowo na biografii profesora Johna Nasha Jr. - matematyka i noblisty w dziedzinie ekonomii.

    Medycyna oparta na dowodach opiera się o weryfikowaniu zarówno skuteczności, jak i efektywności sposobów postępowania klinicznego, a rozróżnienie między tymi pojęciami jest istotne dla właściwej oceny wiarygodności dowodów naukowych.

    Przykład badania efektywności leczenia[]

    Przykładów różnic między ocenami skuteczności i efektywności mogą dostarczyć badania leków stosowanych w terapii niektórych chorób przewlekłych, np. schizofrenii. W randomizowanych badaniach klinicznych wykazano bardzo dużą skuteczność leczenia schizofrenii przy pomocy kilku leków. Ich badania – eksperymenty kliniczne – odbywały się zgodnie z typowym protokołem, m.in. chory przyjmował lek w obecności lekarza lub odnotowywał fakt przyjmowania leku, a przebieg badania niejako "wymuszał" regularne wizyty u lekarza – badacza.

    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.Eksperyment kliniczny (kliniczne badanie interwencyjne, właściwe określenie: kliniczne badanie eksperymentalne) – badanie naukowe, którego zasadniczym celem jest określenie skuteczności oraz bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego (leku), wyrobu medycznego lub innej technologii medycznej (zabiegu, testu diagnostycznego).

    Po wprowadzeniu badanych leków do obrotu okazało się, że działanie niektórych z nich jest znacznie słabsze niż udowodnione podczas randomizowanych badań. Przeprowadzono więc badanie obserwacyjne populacji chorych przyjmujących leki z tej samej grupy – badanie efektywności. Zaobserwowano, że część chorych zamiast przyjmować regularnie tabletki, woli chować je na dnie do szuflady (przykład podobnej obserwacji umieszczono w filmie Piękny umysł). Nie przyjmując leku mimo zaleceń lekarza, chorzy byli w znacznie gorszym stanie niż przewidywano w oparciu o badania skuteczności. Badanie obserwacyjne wykazało, że niektóre z proponowanych terapii o udowodnionej skuteczności nie są efektywne.

    Przypisy

    1. Wytyczne oceny technologii medycznych. AOTM 2009
    2. Swartz MS., Stroup TS., McEvoy JP., Davis SM., Rosenheck RA., Keefe RS., Hsiao JK., Lieberman JA. What CATIE found: results from the schizophrenia trial.. „Psychiatric services (Washington, D.C.)”. 5 (59), s. 500–6, maj 2008. DOI: 10.1176/appi.ps.59.5.500. PMID: 18451005. 



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama