• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Edward Sucharda



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Delegatura Rządu na Kraj – tajny naczelny organ władzy administracyjnej w okupowanej Polsce, utworzony w 1940 r., składający się z departamentów. Na jej czele stał Delegat Rządu na Kraj, podporządkowany Rządowi RP na uchodźstwie, a od 1944 wicepremier w tym rządzie. Delegatura kierowała pracą pionu cywilnego Polskiego Państwa Podziemnego. Jej zadaniami było utrzymanie ciągłości instytucji państwowych, zapewnienie normalnego funkcjonowania państwa, przygotowanie do przyjęcia kontroli nad krajem po zakończeniu wojny, rejestracja poczynań okupantów i dokumentacja zbrodni wojennych, ochrona i ratowanie zagrożonych dóbr kultury.Politechnika Wrocławska – państwowa szkoła wyższa we Wrocławiu, uważana za jedną z najlepszych uczelni technicznych w Polsce. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities ze stycznia 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 1. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a na świecie 412. pośród wszystkich typów uczelni.
    Biogram[]

    Jego ojciec, też Edward Sucharda, był notariuszem, zaś matka, Helena z Ziembickich, była nauczycielką. Miał troje rodzeństwa.

    Do szkół uczęszczał w Jarosławiu i we Lwowie, gdzie w roku 1908 ukończył z wyróżnieniem II Szkołę Realną. W roku 1912 ukończył studia chemiczne na Politechnice Lwowskiej (wówczas w Szkole Politechnicznej) i już w 1914 roku uzyskał tytuł doktora nauk technicznych. W latach 1912-19 był asystentem prof. Stefana Niementowskiego z przerwami, gdy był dwukrotnie powoływany do służby wojskowej w armii austriackiej (lata: 1914/15 i 1918/19). Ostatni okres spędził jako oficer techniczny w fabryce materiałów wybuchowych w Blumau pod Wiedniem.

    Wrocławskie Towarzystwo Naukowe (ang. Wrocław Scientific Society) powstało w 1946 z inicjatywy prof. Stanisława Kulczyńskiego, późniejszego długoletniego prezesa, jako kontynuacja Towarzystwa dla Popierania Nauki Polskiej we Lwowie (1901–1919) i następnie Towarzystwa Naukowego we Lwowie (1920–1939).Uniwersytet Wrocławski (UWr) – jeden z osiemnastu państwowych uniwersytetów klasycznych w Polsce z siedzibą we Wrocławiu, kształcący na kierunkach humanistycznych i ścisłych. Powstał pierwotnie w 1702 roku jako Leopoldina, a 24 sierpnia 1945 roku został przekształcony na polską uczelnię akademicką. Uczelnia swoimi tradycjami odwołuje się do niemieckich uczelni wrocławskich oraz Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Jest jedną z najważniejszych i najstarszych uczelni we Wrocławiu, na której studiuje blisko 31,6 tysięcy studentów.

    W listopadzie 1918 powrócił na stałe do Lwowa, wstąpił do Wojska Polskiego i włączył się aktywnie w Obronę Lwowa kierując warsztatami saperskimi i kancelarią. Po zakończeniu działań wojennych przez kilka miesięcy przebywał w Warszawie pracując w Ministerstwie Wojny.

    W roku 1920 habilitował się i objął we Lwowie Katedrę Chemii Ogólnej na Wydziale Rolniczo-Lasowym Politechniki. Od roku 1921 był profesorem nadzwyczajnym, a od 1923 – profesorem zwyczajnym. Po śmierci prof. Niementowskiego przejął po nim wydzieloną katedrę Chemii Organicznej i Analitycznej, którą kierował nieprzerwanie do roku 1939.

    Włodzimierz Burzyński (ur. 29 kwietnia 1900 w Przemyślu, zm. 17 lipca 1970 w Gliwicach) - polski inżynier teoretyk budownictwa, profesor Politechniki Lwowskiej, po wojnie Politechniki Śląskiej w Gliwicach.Państwowe Techniczne Kursy Zawodowe (niem. Staatliche Technische Fachkurse Lemberg) - rodzaj wyższych kursów zawodowych, 4-letnich, bez prawa nadawania dyplomów ukończenia wyższych studiów i stopni naukowych, prowadzonych na Politechnice Lwowskiej w okresie okupacji niemieckiej, od marca 1942 do maja 1944.

    Pracując na Politechnice dał się poznać jako znakomity organizator, przechodząc całą drogę uczelnianej kariery naukowej. Nieprzerwanie był wybierany na członka Senatu, wielokrotnie był prodziekanem i dziekanem Wydziałów Rolniczo-Lasowego i Chemicznego, przez dwie kadencje prorektorem i wreszcie przez półtora kadencji (1937–1939) rektorem Politechniki Lwowskiej. W maju 1939 został wybrany ponownie rektorem, jednak nie przyjął funkcji.

    Polskie Towarzystwo Chemiczne – stowarzyszenie naukowe skupiające osoby zawodowo lub tylko amatorsko związane z chemią. Celem Towarzystwa jest popieranie rozwoju nauk chemicznych i popularyzacja ich wśród społeczeństwa.Chemiczna analiza ilościowa, to zespół technik umożliwiających poznanie liczbowej wartości (w odpowiednich jednostkach miary, np. w gramach, molach, valach lub innych i ich (pod)wielokrotnościach) składu chemicznego badanych mieszanin związków chemicznych. Jest wiele specyficznych metod analizy ilościowej wykorzystywanych w zależności od chemicznych lub fizycznych właściwości badanych substancji.

    Podczas II wojny światowej, w czasie pierwszej okupacji sowieckiej we Lwowie, mimo trudności, kierował Katedrą Chemii Organicznej w ukraińskim Lwowskim Instytucie Politechnicznym. W okresie okupacji niemieckiej był członkiem Rady Komisarycznej na Politechnice Lwowskiej, której zadaniem było chronienie mienia uczelni. Był jednym z inicjatorów (wspólnie z prof. W. Burzyńskim) utworzenia na Politechnice Technische Fachkurse, kiedy władze niemieckie zezwoliły na kształcenie się tam znacznej grupie młodych ludzi. Oprócz samego nauczania, które później zaliczano na poczet studiów wyższych, uczestnicy Kursów otrzymywali legitymacje („Ausweisy”), które pomagały uniknąć wywózki na roboty do Niemiec. Równolegle z oficjalnymi kursami, toczyło się tajne nauczanie studentów, w którym prof. Edward Sucharda aktywnie uczestniczył.

    Akcja Nieszpory – odwetowa akcja likwidacyjna funkcjonariuszy Ukraińskiej Policji Pomocniczej, przeprowadzona w połowie marca 1944 we Lwowie przez Armię Krajową.Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

    W tym czasie był też członkiem Delegatury Rządu na Kraj na obszar lwowski. Przez jego ręce m.in. przekazywane były dolary dla znajdujących się w ciężkich warunkach materialnych pracowników nauki i sztuki, głównie nauk humanistycznych. Współdziałając z Armią Krajową, ampułkował cyjanek potasu przekazywany następnie do więzień i dla szczególnie narażonych członków Armii Krajowej. Według wspomnień Wacława Szybalskiego, produkowali razem trotyl wykorzystywany potem przy wysadzaniu pociągów i torów kolejowych.

    Trotyl (2,4,6-trinitrotoluen, TNT), (NO2)3C6H2CH3 – organiczny związek chemiczny, nitrozwiązek, powszechnie stosowany jako kruszący materiał wybuchowy.Zgierz – miasto i gmina w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, nad Bzurą, graniczące od południa z Łodzią, wchodzące w skład aglomeracji łódzkiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do ówczesnego województwa miejskiego łódzkiego. Zgierz uzyskał prawa miejskie przed rokiem 1318 i jest jednym z najstarszych miast w regionie.

    Po zajęciu Lwowa przez wojska sowieckie w 1944 r. roku początkowo był zatrudniony na Politechnice Lwowskiej. Od końca listopada 1944 do marca 1945 aresztowany przez NKWD i osadzony w lwowskim więzieniu przy ul. Łąckiego. Zarzucano mu „wrogą działalność przeciwko władzy radzieckiej po wygnaniu Niemców z terytorium zachodniej Ukrainy” (paragrafy 54-Ia, 54-II), a chodziło najprawdopodobniej o uczestnictwo w pracach Delegatury Rządu Londyńskiego. W roku 1999 Generalna Prokuratura Ukrainy uznała, że represjonowanie prof. Suchardy było bezpodstawne.

    Brzeżany (ukr. Бережани) – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba rejonu brzeżańskiego, do 1945 w Polsce, w województwie tarnopolskim, siedziba powiatu brzeżańskiego.Wydział Chemiczny Politechniki Śląskiej – jeden z 4 najstarszych wydziałów Politechniki Śląskiej. Obecnie wydział zatrudnia 27 profesorów i doktorów habilitowanych oraz 73 doktorów. Działalność naukowa wydziału obejmuje badania dotyczące następujących zagadnień: transformacja węglowodorów, synteza, struktura i reaktywność pięcio- i sześcioczłonowych układów heterocyklicznych; chemia węglowodanów, kompleksy metali w syntezie organicznej, procesy utleniania, chemia związków nadtlenowych, fizykochemia i technologia polimerów, synteza i modyfikacje polimerów, zjawiska transportu gazów i jonów w polimerach i membranach polimerowych, procesy katalityczne w technologii i ochronie środowiska, technologie chemicznej i termicznej przeróbki węgla, technologie przerobu surowców węglopochodnych, utylizacja wybranych odpadów przemysłowych, nowe technologie i teoria procesów nieorganicznych i elektrochemicznych, optymalizacja rozwiązań technicznych i aparaturowych procesów przemysłowych; statyka i makrokinetyka procesów nieorganicznych, przemiany fazowe i procesy na granicach faz w układach wieloskładnikowych; substancje o specjalnej czystości i specjalnych właściwościach; utylizacja i zarządzanie odpadami przemysłowymi; korozja i ochrona przed korozją; przemysłowa analiza chemiczna; ekoanaliza, analiza materiałów biologicznych, nowe reakcje i odczynniki analityczne; wymiana masy i ciepła; wybrane zagadnienia inżynierii bioprocesowej; dynamika reaktorów chemicznych; krystalizacja, filtracja, mieszanie, sedymentacja, destylacja, transport pneumatyczny, oczyszczanie gazów. Pracownicy Wydziału współpracują z wieloma ośrodkami akademickimi, jak np. Iowa State Univeristy, Kansas University of Lawrence, Uniwersytet w Trondheim, Université de Rennes, Universita La Sapienza i Universita di Bologna, University College London, University of Southern Denmark, Uniwersytet w Heidelbergu i Uniwersytet w Brunszwiku, Hubei Polytechnical University, Politechnika w Kijowie i Politechnika Lwowska, Vysoka Technicka Skola – Bratislava, Pamukkale University, National Research Center. Współpraca obejmuje wspólne badania naukowe w wielu dziedzinach, wymianę kadry profesorskiej, młodych pracowników naukowych ze stopniem doktora, doktorantów i studentów, jak również prowadzenie studiów doktoranckich w systemie „joint-supervision”.

    Po zwolnieniu z więzienia pojechał do Krakowa, gdzie przez krótki czas kierował Laboratorium Badawczym Dyrekcji Lasów Państwowych. Następnie jako powołany dziekan, organizował w Krakowie Wydział Chemiczny Politechniki Śląskiej z przyszłą siedzibą w Gliwicach. Otrzymał nominację na Kierownika Katedry Chemii Organicznej i profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Mimo tego zdecydował się na wyjazd do Wrocławia. Od września 1945 roku był organizatorem Politechniki Wrocławskiej, wówczas tworzonej jako jedna uczelnia z Uniwersytetem Wrocławskim, jako jej prorektor. Równocześnie co dwa tygodnie dojeżdżał na wykłady na Politechnikę Śląską w Gliwicach.

    Terpeny (izoprenoidy) – organiczne związki chemiczne o wzorze ogólnym (C5H8)n, których główny szkielet powstał w wyniku połączenia pięciowęglowych jednostek izoprenowych, dlatego liczba atomów węgla w cząsteczce terpenów jest podzielna przez pięć. Izoprenoidy zaliczane są w większości do lipidów.Fenantrolina, o-fenantrolina, 1,10-fenantrolina – organiczny związek chemiczny, związek heterocykliczny o szkielecie węglowym fenantrenu, zawierający dwa pierścienie pirydynowe. Posiada 9 izomerów, różniących się położeniem atomów azotu. Najczęściej spotykany w handlu jest izomer 1,10, choć dostępne są też mieszaniny izomerów.

    Oprócz PAU oraz PTChem, prof. Sucharda był członkiem Akademii Nauk Technicznych, Warszawskiego Towarzystwa Naukowego, Lwowskiego Towarzystwa Naukowego, członkiem założycielem Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego.

    Był żonaty z Marią z domu Wiśniowską. Miał dwoje dzieci: syna Jerzego, żołnierza wywiadu AK, wykładowcę podchorążówek, który 11 marca 1944 roku w wieku 24 lat został zamordowany na ulicy podczas akcji Nieszpory przez dwóch milicjantów ukraińskich w służbie niemieckiej, oraz córkę Annę Sucharda-Sobczyk, dr chemii, żonę chemika prof. Lucjana Sobczyka.

    Akademia Nauk Technicznych, ANT (od 1939 – Polska Akademia Nauk Technicznych, PANT) – ogólnopolskie stowarzyszenie naukowe założone w 1920 roku w Warszawie jako instytucja użyteczności publicznej, którego celem było popieranie rozwoju w Polsce nauk technicznych oraz związanych z nimi nauk matematyczno-fizycznych i rolniczych. Ustawą z 25 maja 1939 r. zostało przekształcone w stowarzyszenie pozostające pod opieką państwa (PANT). Członkowie PANT złożyli mandaty w roku 1949.Bitwa o Lwów 1920 lub Obrona Lwowa 1920 − walki toczone na przedpolach Lwowa w okresie ofensywy bolszewickiej na Polskę i po bitwie warszawskiej.

    Cechowały go ogromne siły witalne. Na uczelni spędzał dziennie około dziesięciu godzin, cały czas będąc w ścisłym kontakcie z współpracownikami. Sam eksperymentował, projektował i ulepszał aparaturę, samodzielnie wykonując wiele złożonych szklanych zestawów. Nie był przy tym pracoholikiem. Późnym popołudniem rozpoczynał swoją prywatną część życia, równie intensywną. Był bardzo rodzinny, uczestniczył w bogatym życiu towarzyskim. Był samoukiem-pianistą i znakomitym brydżystą. Przed wojną w 1939 roku uprawiał tenis i narciarstwo; był hipnotyzerem i różdżkarzem.

    Towarzystwo Naukowe Warszawskie (TNW) – polskie towarzystwo naukowe z siedzibą w Warszawie, o strukturze akademickiej z dwustopniowym członkostwem na podstawie wyboru.Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta – drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne (po Orderze Orła Białego), nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione przez Sejm Rzeczypospolitej ustawą z dnia 4 lutego 1921 jako najwyższe odznaczenie państwowe po Orderze Orła Białego. Na straży honoru Orderu stoi Kapituła Orderu.

    Zmarł 26 lipca 1947 roku we Wrocławiu po ciężkiej chorobie nerek, której nabawił się w czasie pobytu w więzieniu. Na Politechnice Wrocławskiej wmurowane są dwie tablice z płaskorzeźbą jego głowy, a jedna z największych sal wykładowych w gmachu głównym nosi jego imię. Także jedna z ulic Wrocławia nosi imię Edwarda Suchardy. Był także patronem Zespołu Szkół Chemicznych we Wrocławiu, obecnie jest współpatronem Gimnazjum Nr 15. Ma także swoją tablicę na gmachu chemii Politechniki Śląskiej w Gliwicach.

    Politechnika Śląska – publiczna wyższa uczelnia techniczna w Gliwicach. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities z lipca 2013 opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 7. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a na świecie 1083. pośród wszystkich typów uczelni. W edycji 2013 rankingu szkół wyższych Perspektyw Politechnika Śląska zajęła 5. miejsce wśród uczelni technicznych w Polsce oraz 18. miejsce spośród wszystkich uczelni akademickich w Polsce.Pirydyna (C5H5N) – organiczny sześcioczłonowy aromatyczny związek heterocykliczny z grupy azyn. Jest to bezbarwna ciecz, o charakterystycznym zapachu, mieszająca się z wodą w każdym stosunku. Jest silnie higroskopijna. Z wodą tworzy monohydrat, różniący się właściwościami od czystej pirydyny. Ma właściwości słabo zasadowe, z mocnymi kwasami tworzy krystaliczne sole pirydyniowe. W reakcji pirydyny z halogenoalkanami powstają czwartorzędowe sole amoniowe. Produktem całkowitego uwodornienia pirydyny jest piperydyna. Pirydyna jest otrzymywana ze smoły pogazowej lub na drodze syntetycznej z acetylenu i kwasu cyjanowodorowego. Obecność pirydyny stwierdzono w bardzo wielu roślinach, często ma ona wpływ na zapach organów, w których występuje. Pierścień pirydynowy obecny jest w wielu istotnych związkach organicznych, takich jak witamina PP i B6.

    Został dwukrotnie odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski: w okresie II RP w 1937 i w okresie PRL, pośmiertnie w 1950 oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1946).

    Działalność naukowa[]

    W działalności naukowej prof. Edwarda Suchardy dają się wyróżnić cztery główne kierunki zainteresowań:

    Pierwszy był związany z chemią azotowych związków heterocyklicznych, który przejął od swego nauczyciela prof. Niementowskiego. Obejmował on opracowywanie syntez związków azaaromatycznych: pochodnych pirydyny, naftyrydyny i fenantroliny (uczniowie i współpracownicy: B. Bobrański, H. Kuczyński, C. Troszkiewicz, Z. Skrowaczewska). Kolejne ważne prace to syntezy indygoidów na drodze orto-kondensacji (wspólne z E. Płażkiem).

    Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana organizacja zbrojna polskiego podziemia w latach II wojny światowej, działająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, okupowanej przez Niemców, ZSRR i Słowaków.Blumau-Neurißhof – gmina w Austrii, w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Baden. Liczy 1 812 mieszkańców (1 stycznia 2014).

    Druga, całkowicie odrębna dziedzina zainteresowań prof. Suchardy, to analiza ilościowa związków organicznych. W roku 1928 wspólnie z B. Bobrańskim zaprezentował nową kompletną metodę oznaczania zawartości węgla i wodoru w związkach organicznych, adaptując równocześnie metodę Pregla (dla oznaczania azotu). Metoda była szeroko opisywana i stosowana w świecie.

    Lucjan Sobczyk (ur. 4 sierpnia 1927 w Natalinie, ob. na Białorusi) – polski chemik, fizykochemik, specjalista w dziedzinie badań wiązań wodorowych, profesor nauk chemicznych, członek rzeczywisty PAN.Naftyrydyny – grupa heterocyklicznych aromatycznych związków chemicznych o wzorze ogólnym C8H6N2 zbudowanych z układu naftalenu, w którym każdy z pierścieni zawiera po jednym heteroatomie azotu. Wraz z benzodiazynami (podobnymi związkami zawierającymi oba atomy azotu w jednym z pierścieni) nazywane są diazanaftalenami.

    Trzecią grupę zainteresowań stanowiły zagadnienia o charakterze technologicznym w ramach bliskiej współpracy z fabryką barwników „Boruta” w Zgierzu i przemysłem naftowym w Drohobyczu (współpracownicy: T. Mazoński, H. i L. Kuczyńscy).

    Ostatni temat pojawił się około roku 1936 i dotyczył chemii i przetwórstwa produktów terpentynowych, w tym np. problem otrzymywania kamfory, a później przez kilka lat badania struktur związków terpenowych (współpracownicy: H. i L. Kuczyńscy).

    W sumie opublikował 57 prac naukowych, zgłosił 5 patentów i był współautorem dwóch podręczników licealnych.

    Więzienie przy ul. Łąckiego (Тюрма на Лонцького) − dawne więzienie we Lwowie, położone u zbiegu ulic Sapiehy, Kopernika i Łąckiego z głównym wejściem przez dawny gmach Komendy Wojewódzkiej Policji Państwowej przy ul. Sapiehy 1 (dzisiaj S. Bandery). Drugie we Lwowie, po Brygidkach, miejsce zbrodni sowieckich i niemieckich podczas II wojny światowej.Drohobycz (ukr. Дрогобич, jid. דראָהאָביטש) – miasto rejonowe na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, nad Tyśmienicą w Beskidach Brzeżnych. W 2001 roku liczyło ponad 77 tysięcy mieszkańców.


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Związki heterocykliczne – szeroka klasa pierścieniowych związków chemicznych, w których co najmniej jeden układ cykliczny zawiera jeden lub więcej atomów pierwiastków innych niż węgiel. Najczęściej spotykanymi pierwiastkami wchodzącymi w skład pierścieni są tlen, azot i siarka. Struktury te mogą obejmować zarówno układy aromatyczne jak i alicykliczne. Prostymi związkami heterocyklicznymi są pirydyna (C5H5N), pirymidyna (C4H4N2) oraz dioksan (C4H8O2).
    Jarosław – miasto i gmina w Polsce w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, położone nad Sanem, na pograniczu dwóch krain geograficznych: Doliny Dolnego Sanu i Podgórza Rzeszowskiego. W średniowieczu miasto styku trzech wyznań i trzech kultur: polskiej, ruskiej i żydowskiej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa przemyskiego.
    Bogusław Bobrański (ur. 10 maja 1904 r. w Nowym Sączu, zm. 28 czerwca 1991 we Wrocławiu) - polski profesor doktor habilitowany chemii organicznej oraz farmacji. Rektor Akademii Medycznej we Wrocławiu w latach 1957–1962 przez dwie kadencje.
    Politechnika Lwowska – lwowska państwowa szkoła wyższa założona w 1843, a otwarta w 1844. Najstarsza po Szkole Akademiczno-Górniczej w Kielcach polska uczelnia techniczna w okresie przynależności miasta do Polski.
    Polska Akademia Umiejętności (w skrócie PAU, do 1919 pod nazwą Akademia Umiejętności, w skrócie AU) – instytucja naukowa mająca status stowarzyszenia, korporacja uczonych skupiająca elitę kadry naukowej.
    Wacław Szybalski (ur. 9 września 1921 we Lwowie) – polski naukowiec, biotechnolog i genetyk, profesor onkologii w University of Wisconsin–Madison
    Edwin Stefan Płażek (ur. 14 czerwca 1898 we Lwowie, zm. 25 listopada 1964 we Wrocławiu) – polski chemik, profesor zwyczajny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.031 sek.