Edward Sapir

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Edward Sapir (ur. 26 stycznia 1884 w Lęborku, zm. 4 lutego 1939 w New Haven) – amerykański filolog germański i antropolog żydowskiego pochodzenia, językoznawca; krytyk literacki, muzyczny, poeta i kompozytor.

Hipoteza Sapira-Whorfa (inna nazwa: prawo relatywizmu językowego) – teoria lingwistyczna głosząca, że używany język wpływa w mniejszym lub większym stopniu na sposób myślenia. Nazwa wywodzi się od dwóch językoznawców – Edwarda Sapira i Benjamina Lee Whorfa, zajmujących się głównie językami rdzennych mieszkańców Ameryki.Reduplikacja (łac. reduplicatio, podwojenie) – powtórzenie całego wyrazu bądź jego części. Stosuje się dla celów fleksyjnych bądź słowotwórczych, jest również środkiem stylistycznym.

Przedstawiciel nurtu strukturalizmu amerykańskiego w językoznawstwie, uczeń Franza Boasa.

Współautor (wraz ze swym uczniem, Benjaminem Lee Whorfem) koncepcji, iż każdy język determinuje w specyficzny sposób postrzegania rzeczywistości przez jego użytkowników, znanej jako hipoteza Sapira-Whorfa.

Indywidualne dokonania Sapira dotyczą przede wszystkim językoznawstwa.

Rzeczywistość w znaczeniu potocznym to "wszystko co istnieje". Termin rzeczywistość w najszerszym znaczeniu zawiera wszystkie byty, zarówno obserwowalne jak i pojęciowe, wprowadzone przez naukę czy filozofię.Liryka (gr. λυρικóς, lyrikos – odnoszący się do liry) – jeden z trzech rodzajów literackich, obok dramatu i epiki.

Od Ferdinanda de Saussure’a przejął tezę o podziale języka na dwa systemy – abstrakcyjny zespół reguł i jego fizyczną realizację poprzez mówienie.

W badaniach nad fonemem określił to pojęcie jako idealną, występującą w ściśle zdeterminowanym wzorcu jednostkę dźwiękową, specyficzną dla konkretnego języka, rozpoznawalną dla jego użytkowników dzięki podświadomej wiedzy dotyczącej relacji pomiędzy dźwiękami. Stąd, choć realizacja fonemu może być różna, zależnie od np. dźwięków sąsiadujących, wszyscy użytkownicy języka rozpoznają te różne warianty jako jeden i ten sam fonem.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.

Sapir wprowadził także pojęcie morfofonemu – szeregu fonemów zastępujących się w różnych kontekstach morfemicznych (np. t - c, jak w wyr. kot - koci).

Wyróżnił sześć procesów gramatycznych:

  • szyk wyrazów,
  • kompozycja (tworzenie złożeń),
  • afiksacja (dodawanie przedrostków i przyrostków),
  • wewnętrzna modyfikacja (zmiany w obrębie rdzenia wyrazu),
  • reduplikacja (powtórzenie wyrazu lub jego części dla wyrażenia jakiejś funkcji gramatycznej, np. liczby mnogiej),
  • zróżnicowanie akcentuacyjne (charakterystyczne dla niektórych języków przeniesienie akcentu na inną sylabę dla zmiany kategorii gramatycznej wyrazu).
  • Sapir wymienia też 4 główne typy pojęć w języku:

    New Haven – miasto w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, siedziba Hrabstwa New Haven położonego w stanie Connecticut. W 2019 miasto posiadało ponad 130 tys. mieszkańców. Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
  • konkretne (wyrażane przez rdzeń wyrazu lub cały wyraz),
  • derywacyjne (wyrażane przez afiksy),
  • konkretno-relacyjne (np. rodzaj i liczba),
  • czysto relacyjne (związane z fleksją).
  • Sapir i Whorf, poprzez badania nad związkami pomiędzy językiem a postrzeganiem świata, położyli podwaliny dla nowego nurtu w językoznawstwie – lingwistyki kognitywnej.

    Strukturalizm amerykański – gałąź językoznawstwa, rozwinięta w USA pod koniec pierwszej połowy XX wieku. Kierunek nadały mu dwa czynniki:Dźwięk – wrażenie słuchowe, spowodowane falą akustyczną rozchodzącą się w ośrodku sprężystym (ciele stałym, cieczy, gazie). Częstotliwości fal, które są słyszalne dla człowieka, zawarte są w paśmie między wartościami granicznymi od ok. 16 Hz do ok. 20 kHz.

    Sapir był też w latach 1930–1931 pierwszym dyrektorem wydziału badań lingwistycznych International Auxiliary Language Association.

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Antropologia (gr. άνθρωπος anthropos – człowiek, λόγος logos – nauka) – interdyscyplinarna dziedzina nauki na pograniczu nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych. Zajmuje się badaniem człowieka jako jednostki w społeczeństwie w kontekstach historycznej zmienności, różnorodności, etniczności, struktur władzy czy płci kulturowej (gender). Ma dwa podstawowe nurty:




    Warto wiedzieć że... beta

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Benjamin Lee Whorf (ur. 24 kwietnia 1897 w Winthrop, zm. 26 lipca 1941 w Wethersfield) – amerykański językoznawca, znany najbardziej jako współtwórca tzw. hipotezy Sapira-Whorfa.
    Lingwistyka kognitywna - paradygmat językoznawstwa zakładający, że język jest ściśle powiązany z umysłowymi procesami dotyczącymi postrzegania świata. Lingwistyka kognitywna zajmuje się przyswajaniem, gromadzeniem i wykorzystywaniem informacji; opiera się na wcześniej rozwijanej psychologii kognitywnej.
    Lębork (pierwotnie Łebno; kaszb. Lãbórg lub też Lãbórch, niem. Lauenburg) – miasto i gmina w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim.
    Germanistyka – dyscyplina naukowa wchodząca w zakres nauk humanistycznych i zajmująca się, w sensie węższym, językiem niemieckim i niemieckojęzyczną literaturą. W szerszym sensie germanistyka obejmuje badanie i opis języka, literatury i kultury narodów germańskich.
    Językoznawstwo (lingwistyka) – dział nauk humanistycznych badających istotę, budowę i rozwój języka. Specjalista w zakresie językoznawstwa to językoznawca lub lingwista. Wyróżnia się lingwistykę teoretyczną i stosowaną.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

    Reklama