• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Edmund Niziurski



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Sanacja (łac. sanatio – uzdrowienie) – potoczna nazwa rządzącego obozu piłsudczykowskiego 1926–1939, powstała w związku z głoszonym przez Józefa Piłsudskiego hasłem „sanacji moralnej” życia publicznego w Polsce, wysuwanym w toku przygotowań i w okresie przewrotu majowego 1926.Osobliwe przypadki Cymeona Maksymalnego – wydana w 1975 roku powieść dla młodzieży Edmunda Niziurskiego. Tytuł wydania czwartego: Niesamowite przypadki Cymeona Maksymalnego.

    Edmund Niziurski (ur. 10 lipca 1925 w Kielcach, zm. 9 października 2013 w Warszawie) – polski prozaik, publicysta, scenarzysta i dramaturg, a także socjolog i prawnik.

    Twórca popularnych książek dla dorosłych i młodzieży, cechujących się charakterystycznym, nieco absurdalnym humorem słownym. Najbardziej znane to Księga urwisów (1954), Sposób na Alcybiadesa (1964 – szkolna lektura, w 1978 wpisana na Listę Honorową IBBY), Niewiarygodne przygody Marka Piegusa (nagroda Orle Pióro przyznana przez czytelników „Płomyka” w 1970 roku), Klub włóczykijów, Naprzód, Wspaniali!, Adelo, zrozum mnie!, Awantura w Niekłaju, Siódme wtajemniczenie.

    Medal Komisji Edukacji Narodowej (w skrócie: Medal KEN) – polskie odznaczenie resortowe nadawane za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania przez Ministra Edukacji Narodowej.Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II (KUL, łac. Catholica Universitas Lublinensis Ioannis Pauli II) – niepubliczny katolicki uniwersytet mieszczący się w Lublinie, posiadający pełne prawa uczelni publicznej i finansowany z budżetu państwa na zasadach uczelni publicznych. Założony w 1918, do 1928 pod nazwą Uniwersytet Lubelski, od 16 października 2005, na podstawie uchwały Senatu zatwierdzonej przez Episkopat Polski, uczelnia zmieniła nazwę na Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. W 1938 roku KUL uzyskał prawo do nadawania stopni naukowych.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Urodził się 10 lipca 1925 r. w Kielcach, w rodzinie urzędniczej. Syn Stanisława Niziurskiego, urzędnika państwowego, i Leokadii z Grethów. Był najstarszym spośród trojga rodzeństwa (brat Mirosław został kompozytorem, profesorem sztuk muzycznych; siostra Zofia). Uczył się w Gimnazjum im. J. Śniadeckiego w Kielcach, jednak naukę przerwała wojna. Wraz z rodziną został ewakuowany na Węgry, gdzie kontynuował naukę w gimnazjum polskim dla uchodźców.

    9 października jest 282. (w latach przestępnych 283.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 83 dni.Płomyk. Tygodnik ilustrowany dla dzieci i młodzieży – czasopismo wydawane od 1917 do 1991 roku. Pierwszym wydawcą był Związek Polskiego Nauczycielstwa Szkół Powszechnych, a od 1930 r. Związek Nauczycielstwa Polskiego. W ostatnich dziesięcioleciach działalności dwutygodnik; ukazywały się 24 numery w roku, lecz wydania wakacyjne było łączone jako numery 11/12 i 13/14.

    Do Polski wrócił w 1940 roku. Pracował jako robotnik w kieleckiej Hucie „Ludwików” i praktykant rolny w majątku Jeleniec pod Ostrowcem Świętokrzyskim. Uczył się na tajnych kompletach w Ostrowcu i w 1943 roku zdał egzamin maturalny; w tym samym roku rozpoczął eksternistyczne studia prawnicze na tajnych kompletach w Jeleńcu.

    Trzynasty występek. Opowiadania – zbiór 12 opowiadań Edmunda Niziurskiego, które wcześniej ukazały się w różnych czasopismach młodzieżowych. Tytuł zbioru pochodzi od jednego z nich. Autor żartobliwie mówi we wstępie o ich "przyziemnej genezie", jako że były pisanie nie z natchnienia, ale na zamówienie. Pięć ostatnich utworów zawiera postacie z powieści Awantura w Niekłaju. Zbiór został wydany po raz pierwszy w 1973 jako Opowiadania, a w 1976 wznowiony w serii Biblioteka młodych pod obecnym tytułem, przez Wydawnictwo Harcerskie Horyzonty, z ilustracjami Bogusława Orlińskiego (oprócz okładki Zbigniewa Rychlickiego).Związek Literatów Polskich (ZLP) – organizacja twórcza i zawodowa pisarzy, którymi w rozumieniu statutu są także „eseiści, krytycy, tłumacze literatury pięknej”.

    Po zakończeniu wojny kontynuował studia prawnicze w kieleckiej filii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Studiował równocześnie dziennikarstwo na Wyższej Szkole Nauk Społecznych w Krakowie (1946–1947) i socjologię na Uniwersytecie Jagiellońskim (1947). W 1947 roku ukończył studia prawnicze i uzyskał tytuł magistra.

    Jutro klasówka − zbiór 5 opowiadań autorstwa Edmunda Niziurskiego.. Od 1970 roku zbiór został rozszerzony o opowiadania Wielka heca i Fałszywy trop.Awantury kosmiczne – powieść przygodowo-obyczajowa dla młodzieży Edmunda Niziurskiego wydana po raz pierwszy w 1978. Środkowa część tzw. "trylogii odrzywolskiej", której pierwszą częścią jest Naprzód, Wspaniali!, a trzecią Adelo, zrozum mnie!. Powieść jest dość reprezentatywna dla późnego okresu twórczości Niziurskiego. Cechuje się pesymistyczną tonacją z licznymi elementami groteski, zawiera liczne aluzje do rzeczywistości społeczno-gospodarczej epoki gierkowskiej. Późniejsze wydanie, pod tytułem Klejnoty śmierci, czyli tajemnica Awaramisów, zostało dość mocno zmienione w stosunku do wydania pierwotnego.

    Ożenił się w 1947 roku z Zofią Barbarą Kowalską. Mieszkał i pracował w Katowicach i Kielcach, a od 1952 roku w Warszawie. Pracował w redakcji tygodnika „Wieś”, rozwijając równocześnie własną twórczość literacką. W 1951 roku został członkiem Związku Literatów Polskich, a w 1952 roku członkiem ZAiKS. Był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. W latach 1971–1982 należał do PZPR.

    Sposób na Alcybiadesa – powieść dla młodzieży Edmunda Niziurskiego wydana w 1964 roku. Lektura przeznaczona jest dla szkoły podstawowej. Na jej podstawie nakręcono w 1997 roku serial telewizyjny Sposób na Alcybiadesa (premiera 2001) i fabularny film kinowy Spona (premiera 1998). Jest to jedna z nielicznych powieści Niziurskiego dla młodzieży, w której nie ma wątku sensacyjno-przygodowego, a akcja opiera się wyłącznie na życiu szkolnym.Krzyż „Za Zasługi dla ZHP” – harcerskie odznaczenie honorowe, najwyższe wyróżnienie w Związku Harcerstwa Polskiego.

    19 grudnia 2008 z rąk ministra kultury i dziedzictwa narodowego Bogdana Zdrojewskiego odebrał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

    Twórczość[ | edytuj kod]

    Debiutował w 1944 w wydawanym przez Armię Krajową „Biuletynie Informacyjnym”, w którym opublikował wiersz. Po wojnie współpracował z czasopismami „Płomyk”, „Świat Młodych”, „Wieś” oraz z Polskim Radiem jako autor słuchowisk. Popularność i uznanie przyniosły mu utwory dla dzieci i młodzieży, pisane żywo i barwnie, lecz i skłaniające do refleksji. Dla czytelnika dorosłego Niziurski napisał takie powieści, jak Przystań Eskulapa (1958, powieść sensacyjna), Pięć manekinów (1959, powieść kryminalna), Salon wytrzeźwień (1964), Wyraj (1964), Eminencje i bałłabancje (1975). Jego utwory były przekładane na wiele języków, w tym mandaryński.

    II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.Tajemnica dzikiego szybu – polski film przygodowy z 1956 roku w reżyserii Wadima Berestowskiego według scenariusza wykorzystującego niektóre wątki powieści Księga urwisów.

    Powieści Niziurskiego mają dynamiczną, często sensacyjną akcję i wyróżniają się indywidualnym stylem narracji oraz humorem słownym i sytuacyjnym. Rzeczywistość była ukazywana oczami ucznia, szkoła pokazywana jako miejsce opresyjne (choć z humorem). Elementy dydaktyczne i moralne są wprowadzane w sposób nienachalny.

    Adelo, zrozum mnie! - powieść dla młodzieży Edmunda Niziurskiego, wydana po raz pierwszy w 1977 roku. Ostatnia część tzw. trylogii odrzywolskiej.Spona - polski film fabularny z 1998 roku, ekranizacja powieści Edmunda Niziurskiego pt. Sposób na Alcybiadesa. Równolegle powstał serial Sposób na Alcybiadesa, w trzech odcinkach po 56-57 minut, który jednak premierę miał dopiero w roku 2005. Jest to opowieść o młodzieży z warszawskiego liceum. Opisuje przygody trójki nowych uczniów z pierwszej klasy (w tych rolach Lewandowski, Elis, Liwot). Akcja filmu rozgrywa się w 1969 roku.

    Niziurski był silnie związany z Kielecczyzną. Akcja kilku powieści rozgrywa się w fikcyjnych miejscowościach: Wilczków w Księdze urwisów, Niekłaj, Odrzywoły, które można umiejscowić w tym regionie. Niektóre opowiadania (Dzwonnik od świętego Floriana) rozgrywają się w tym regionie w okresie międzywojennym i upamiętniają wielkie strajki chłopskie w okresie sanacji.

    Kielce (łac. Civitas Kielcensis, lit. Kielcai, łot. Kelce, ros. Ке́льце) – miasto wojewódzkie położone w południowej części centralnej Polski, stolica województwa świętokrzyskiego. Położone w Górach Świętokrzyskich nad rzeką Silnicą. Stanowi regionalny ośrodek gospodarczy,naukowy,turystyczny oraz wystawienniczo-targowy. Pod koniec 2011 roku miasto liczyło 201 815 mieszkańców. Na terenie Kielc znajduje się pięć rezerwatów przyrody, w tym cztery geologiczne.Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” – polskie resortowe odznaczenie w formie odznaki, nadawanej w latach 1962-2005 osobom zasłużonym w tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

    W późniejszych utworach Niziurski często osiągał wysokie efekty pod względem formy, posługując się realizmem magicznym (Siódme wtajemniczenie, 1969) czy groteską (Awantury kosmiczne). Tonacja kolejnych utworów jest pod wieloma względami coraz bardziej pesymistyczna, charakterystycznymi postaciami stają się outsiderzy nie mogący dopasować się do szkolnego otoczenia, w którym niebezpieczni są nie tylko nauczyciele, ale także inni uczniowie.

    Lektura szkolna – utwór literacki lub inny twór kultury objęty wykazem lektur w załącznikach nr 2 i 4 do Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół.Janusz Lucjan Nasfeter (ur. 15 sierpnia 1920 w Warszawie, zm. 1 kwietnia 1998 tamże) – polski reżyser, scenarzysta filmowy i pisarz.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.
    Scenarzysta – osoba pisząca scenariusz do filmu, serialu, reklamy, audycji radiowej, programu telewizyjnego itp. (nie mylić z dramaturgiem, czyli osobą piszącą sztuki teatralne).
    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.
    Ostrowiec Świętokrzyski – miasto w województwie świętokrzyskim. Siedziba władz powiatu ostrowieckiego. Prawa miejskie od 1613. Ośrodek przemysłowy: huta żelaza i zakład metalurgiczny, zakłady materiałów ogniotrwałych, odzieżowe, spożywcze; przemysł chemiczny, poligraficzny i drzewny. Według danych GUS z grudnia 2009 miasto posiadało 72 455 mieszkańców.
    Bogdan Andrzej Zdrojewski (ur. 18 maja 1957 w Kłodzku) – polski polityk i samorządowiec, w latach 1990–2001 prezydent Wrocławia, senator IV kadencji, poseł na Sejm IV, V, VI i VII kadencji, były przewodniczący klubu parlamentarnego Platformy Obywatelskiej, od 2007 minister kultury i dziedzictwa narodowego w pierwszym i drugim rządzie Donalda Tuska.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.05 sek.