• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Edmund Hillary

    Przeczytaj także...
    Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.Szerpowie (tyb:ཤར་པ། transliteracja Wyliego shar pa, dosłownie "ludzie wschodu", z sher "wschód" + wa "lud") - lud tybetański zamieszkujący Himalaje w Indiach i Nepalu, przybyły na te tereny z Tybetu około XIII-XIV wieku. Populacja wynosi ok. 120 000 ludzi (dane z 1993-1995). Szerpowie w większości są wyznawcami tybetańskiej odmiany buddyzmu. Zamieszkują oni piętrowe domy z oborą na dole, są bowiem hodowcami jaków. Domy te zbudowane są zazwyczaj na wysokości 3 do 6 tys. metrów n.p.m.; to od wieków stałe środowisko Szerpów.
    Pszczelarz, bartnik – osoba zajmująca się pracą w pasiece lub barci, przy pszczołach. Jest to zawód sklasyfikowany w Polsce rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 8 grudnia 2004 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. z 2004 r. Nr 265, poz. 2644).

    Sir Edmund Percival Hillary (ur. 20 lipca 1919 w Tuakau, zm. 11 stycznia 2008 w Auckland) – nowozelandzki himalaista i polarnik, z zawodu pszczelarz.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Edmund Hillary (ok. 1953)
    Herb
    sir Edmunda

    W latach 1951–1952 uczestnik trzech wypraw himalajskich. 29 maja 1953 zdobył, jako pierwszy człowiek w historii, wraz z Szerpą Tenzingiem Norgayem, szczyt Mount Everest (8848 m)

    Do historii przeszły jego słowa wypowiedziane po zejściu ze szczytu Everestu: „W końcu załatwiliśmy skurczybyka” (We finally knocked the bastard off). Nie przypuszczał nawet, że za pośrednictwem BBC usłyszał je cały świat.

    Auckland (wym. [ˈɔːklənd]; maor. Tāmaki-makau-rau) – miasto w Nowej Zelandii, położone w północno-zachodniej części Wyspy Północnej, między Morzem Tasmana i Oceanem Spokojnym (Przesmyk Tamaki). Jest największym miastem w państwie, mieszka w nim 1 467 800 osób na obszarze 559,2 km², natomiast w regionie Auckland obejmującym również rozległe przedmieścia zamieszkuje 1 642 800 osób na obszarze 4894 km². Auckland to ważny ośrodek gospodarczy, kulturalny i naukowy Nowej Zelandii. Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek.

    Za wyczyn został uhonorowany przez królową angielską Elżbietę II tytułem szlacheckim, natomiast Nowa Zelandia umieściła podobiznę Hillary'ego na pięciodolarowym banknocie, czyniąc go pierwszą osobą, która znalazła się na banknocie za życia.

    W latach 1954–1967 kierował wyprawami nowozelandzkimi w Himalaje i na Antarktydę. W trakcie ekspedycji zorganizowanej w ramach Międzynarodowego Roku Geofizycznego (1955–1958) założył bazę Scotta na Wyspie Rossa i przygotowując trasę wyprawy transantarktycznej Viviana Fuchsa dotarł 4 stycznia 1958 do bieguna południowego. Następnie dołączył do nowozelandzkiej służby dyplomatycznej, którą pełnił do 1989.

    Sir – angielski tytuł honorowy, wywodzący się ze średniowiecznego angielskiego sire (fr. sieur) oznaczającego lorda. Etymologicznie słowo to wywodzi się z łacińskiego senior. W formalnej tytulaturze szlacheckiej tytułu sir (pisanego wielką literą: Sir) używa się w stosunku do rycerza lub baroneta, zawsze w połączeniu z pełnym imieniem i nazwiskiem, ewentualnie samym imieniem, nigdy z samym nazwiskiem. Zwyczajowo tytułu tego używa się tylko wobec poddanych brytyjskich monarchów, w tym również pochodzących z innych niż Wielka Brytania państw o statusie Commonwealth realm. Tytułu tego używa się także w wojsku, dawniej przy zwracaniu się do przełożonego oficera, obecnie także używany wobec starszych podoficerów. Obecnie termin sir pełni również funkcję grzecznościową i używany jest w kontaktach służbowych, w oficjalnej korespondencji bądź w kontaktach z nieznajomymi.Herb (nazwa przyjęta z niem. Erbe "dziedzictwo") – znak rozpoznawczo-bojowy, wywodzący się z symboliki heroicznej lub znaków własnościowych, od XII w. ustalany według ścisłych reguł heraldycznych, pełniący funkcję wyróżnika osoby stanu rycerskiego, później szlacheckiego, także rodziny, rodu, organizacji kościelnej, mieszczańskiej bądź cechu rzemieślniczego, korporacji, miasta, jednostki podziału terytorialnego lub państwa.

    W 1960 założył fundusz powierniczy – Himalayan Trust, który prowadzi akcje pomocy dla Szerpów. Dzięki działalności funduszu w himalajskich wioskach wybudowano dla Szerpów 27 szkół, 2 szpitale, 12 ośrodków zdrowia, mosty, wodociągi, a nawet małe lotniska.

    Został honorowym obywatelem Nepalu. Tam też w katastrofie lotniczej zginęła jego pierwsza żona, Louise i córka, Belinda.

    Dolar nowozelandzki – oficjalna waluta Nowej Zelandii oraz terytoriów zależnych od Nowej Zelandii, względnie stowarzyszonych z NZ: Niue, Tokelau i Wysp Cooka, a także antarktycznej dependencji Rossa, do której Nowa Zelandia rości pretensje (zawieszone na czas obowiązywania Traktatu Antarktycznego) i brytyjskiej kolonii Pitcairn. Wprowadzony 10 czerwca 1967, nowozelandzki dolar dzieli się na 100 centów i zastąpił w obiegu nowozelandzkiego funta, który dzielił się na 20 szylingów i 240 pensów. Skrót waluty: NZD. Normalnie używa się oznaczenia $, ale gdy konieczne jest uniknięcie możliwości pomyłki, używane jest oznaczenie NZ$ lub potoczna nazwa "kiwi".Nominał - nadawana przez emitenta wartość środka pieniężnego; ułamek lub wielokrotność przyjętej jako obowiązująca jednostki pieniężnej.

    Podczas wizyty w Polsce 17 czerwca 2004 został odznaczony przez Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej w uznaniu wybitnych zasług dla światowego himalaizmu oraz za działalność charytatywną.

    Edmund Hillary jest autorem książek, m.in. The Ascent of Everest, High Adventure (1955), Schoolhouse in the Clouds (1965), autobiografii Nothing Venture, Nothing Win (1975), From the Ocean to the Sky (1979).

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.

    Zmarł wskutek niewydolności serca, w piątek 11 stycznia 2008, ok. godz. 9:00 czasu nowozelandzkiego, w szpitalu w Auckland. Informacja o jego śmierci została podana publicznie przez premier Nowej Zelandii Helen Clark ok. godz. 11:20.

    Jego podobizna znajduje się na banknocie o nominale 5 dolarów nowozelandzkich.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Vivian Fuchs, Edmund Hillary: Na przełaj przez Antarktydę. Warszawa: Książka i Wiedza, 1959.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Zdjęcia ze spotkania E. Hillary'ego w Polsce
  • Relacja z wizyty E. Hillary'ego w polskich Tatrach
  • Fundusz powierniczy Himalayan Trust
  • Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej – zgodnie z Konstytucją, najwyższy przedstawiciel polskich władz, gwarant ciągłości władzy państwowej, najwyższy organ państwa w zakresie władzy wykonawczej, czuwa nad przestrzeganiem postanowień i przepisów Konstytucji, zwierzchnik Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.




    Warto wiedzieć że... beta

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Tenzing Norgay (ur. 15 maja 1914, zm. 9 maja 1986 w Dardżyling) – himalaista nepalski, Szerpa z Solukhumbu, który wraz z Edmundem Hillarym 29 maja 1953 dokonał pierwszego wejścia na Mount Everest – najwyższą górę Ziemi.
    Spółdzielnia Wydawniczo-Handlowa „Książka i Wiedza” – polskie wydawnictwo powstałe w 1948 z połączenia Spółdzielni Wydawniczej „Książka”" (utworzonej przez działaczy PPR) i wydawnictwa "Wiedza" (związanego z PPS). W 1973 wydawnictwo weszło w skład koncernu RSW Prasa-Książka-Ruch, którego częścią pozostawało do likwidacji konglomeratu w 1990 r.
    Nepal (nep. नेपाल trl. Nepāl, trb. Nepal; nazwa tymczasowa: Federalna Demokratyczna Republika Nepalu, nep. संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल trl. Saṁghīya Lokatāntrik Gaṇatantra Nepāl, trb. Sanghija Lokatantrik Ganatantra Nepal) – demokratyczna republika federalna w Azji Południowej, w środkowej części Himalajów, granicząca na północy z Chinami i na południu, wschodzie i zachodzie z Indiami; bez dostępu do morza.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Helen Elizabeth Clark (ur. 26 lutego 1950 w Hamilton) – nowozelandzka polityk, premier Nowej Zelandii od 27 listopada 1999 do 19 listopada 2008. Od 17 kwietnia 2009 stoi na czele Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.05 sek.