• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • ELAS



    Podstrony: [1] [2] 3 [4]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Karpenisi (gr. Καρπενήσι) - miasto w Grecji, ośrodek administracyjny prefektury Eurytania, ok. 9,4 tys. mieszkańców (stan: 2001 rok).
    Przypisy[ | edytuj kod]
    1. Wcześniejsze przyjęcie do leśnego oddziału było możliwe w wypadku grożącego rodzinie niebezpieczeństwa. Według innych świadectw, partyzantów innych jednostek, właściwych ochotników nie pytano o wiek.
    2. Decyzja założycielska, z przyjęciem nazwy Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός czyli ΕΛΑΣ (ELAS), zapadła na zebraniu Komitetu Centralnego EAM, w dniu 10 lutego 1942. Źródło: Monografia „Ruch Oporu” M. Glezosa, t. 1 – autor opisuje szczegółowo to wydarzenie na str. 724 oraz powtarza okoliczności założycielskie (nazwę organizacji i nazwiska osób uczestniczących w podjęciu decyzji) w t. 2, s. 1060 – nr 152. Autor przywołuje też 3 inne opracowania historyczne.
    3. M. T. Kambureli, T. Kamburelis, Podręczny słownik grecko-polski, Wiedza Powszechna, Warszawa 2004, ​ISBN 83-214-1161-4​, s. 114, 177, 42, 305.
    4. Słownik grecko-polski: MEGA Ελληνο-Πολωνικό Λεξικό, wyd. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΛΟΚΑΘΗ, Ateny 2004, s. 800, 943, 685, 1124, ​ISBN 960-396-167-1​.
    5. Mazower M.: Στην Ελλάδα του Χίτλερ. Η εμπειρία της Κατοχής. Ateny: ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ,, 1994, s. 24.
    6. Clogg R.: Historia Grecji nowożytnej. Kraków: Książka i Wiedza, 2006, s. 149–152. ISBN 83-05-13465-2.
    7. Grigoriadis S. N.: Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας 1941–1974. T. I. Ateny: Polaris, 2009, s. 632–633. ISBN 978-960-6829-10-9.
    8. Pojęcie to nie powinno być utożsamiane z systemem demokracji ludowej, znanym m.in. z PRL. Ponieważ w teorii i praktyce politycznej EAM-ELAS dopuszczano polityczny pluralizm posłów, a w programach EAM brak jest odniesień do społecznej własności środków produkcji. Odniesienia takie zawierał jedynie własny program polityczny KKE, czyli jednej z partii, wchodzących w skład EAM. Por. Grigoriadis S. N.: Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας 1941–1974. T. I. Ateny: Polaris, 2009, s. 461–475. ISBN 978-960-6829-10-9., zagadnienie pluralizmu politycznego opisano na str. 467 = „το Εθνηκό Συμβούλιο – Rada Narodowa”.
    9. Grecka Ludowa Armia Wyzwoleńcza, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2011-12-19].
    10. Grecja. Historia, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2011-12-19].
    11. Decyzja założycielska, z przyjęciem nazwy Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός, czyli ΕΛΑΣ (ELAS), zapadła na zebraniu Komitetu Centralnego EAM, w dniu 10 lutego 1942. Źródło: Monografia „Ruch Oporu” M. Glezosa, t. 1 – autor opisuje szczegółowo to wydarzenie na str. 724 oraz powtarza okoliczności założycielskie (nazwę organizacji i nazwiska osób uczestniczących w podjęciu decyzji) w t. 2, s. 1060 – nr 152. W okoliczności powołania (a więc i oryginalnej nazwy) ELAS autor przywołuje też 3 inne opracowania historyczne. Toteż nie ma wątpliwości, że oryginalna nazwa organizacji zawiera słowo „Ludowy”, a nie słowo „Narodowy”.
    12. Bonarek J., Czekalski T., Sprawski S., Turlej S.: Historia Grecji. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2005, s. 584–586. ISBN 83-08-03819-0.
    13. Brzeziński A.: Grecja. Warszawa: TRIO, 2002, s. 116–120. ISBN 83-88542-30-3.
    14. Tanty M.: Bałkany w XX wieku. Warszawa: Książka i Wiedza, 2003, s. 251–252. ISBN 83-05-13311-7.
    15. B. Jelavich: Historia Bałkanów. Wiek XX. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2005, s. 292.
    16. Przykład błędnie zacytowanego, greckiego rozwinięcia skrótu ELAS, a w wyniku tego błędu nadania także błędnej nazwy angielskojęzycznej, w wydawnictwie Encyclopedia Britanica.
    17. Słowo Ethnikos zamiast Ellinikos u Richarda Clogga, Historia Grecji nowożytnej, s. 149.
    18. Glezos M.: Εθνική Αντίσταση 1940–1945. T. II. Ateny: ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ, 2006, s. 1087. ISBN 960-303-147-X.
    19. Grigoriadis S. N.: Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας 1941–1974. T. I. Ateny: Polaris, 2009, s. 104–105. ISBN 978-960-6829-10-9.
    20. Glezos M.: Εθνική Αντίσταση 1940–1945. T. II. Ateny: ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ, 2006, s. 725. ISBN 960-303-147-X.
    21. Grigoriadis S. N.: Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας 1941–1974. T. I. Ateny: Polaris, 2009, s. 106. ISBN 978-960-6829-10-9.
    22. W miejscowości Domnista, w nomosie Ewrytania, o 25 km od Karpenisi, corocznie, w pierwszą niedzielę czerwca odbywają uroczystości rocznicowe ELAS (informator internetowy gminy).
    23. Grigoriadis S. N.: Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας 1941–1974. T. I. Ateny: Polaris, 2009, s. 157. ISBN 978-960-6829-10-9.
    24. B. Jelavich: Historia Bałkanów. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2005, s. 292.
    25. Clogg R.: Historia Grecji nowożytnej. Kraków: Książka i Wiedza, 2006, s. 312–313. ISBN 83-05-13465-2.
    26. Asprey M.: War in the Shadows: The Guerrilla in History. iUniverse, 2002, s. 360–361. ISBN 978-0-595-22593-4.
    27. Kosoulas D.: Revolution and defeat: the story of the Greek Communist Party. Oxford University Press, 1965, s. 163. ISBN 83-05-13465-2.
    28. Szczegółowo okoliczności swojego przystąpienia do ELAS opisał sam Sarafis w pracy poświęconej ELAS Sarafis S.: Ο ΕΛΑΣ. Ateny: ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ, 1999. ISBN 960-205-178-7.
    29. Clogg R.: Historia Grecji nowożytnej. Kraków: Książka i Wiedza, 2006, s. 154–157. ISBN 83-05-13465-2.
    30. Asprey M.: War in the Shadows: The Guerrilla in History. iUniverse, 2002, s. 358–360. ISBN 978-0-595-22593-4.
    31. Bataliony bezpieczeństwa składały przysięgę na wierność Adolfowi Hitlerowi i niemieckiemu dowództwu wojskowemu. Nie można jednak z całą pewnością określić, kto z żołnierzy taką przysięgę złożył, a kto tego nie uczynił.
    32. S.N. Grigoriadis, t. 1, s. 343.
    33. S.N. Grigoriadis, t. 1, s. 348.
    34. Grigoriadis S. N.: Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας 1941–1974. T. II. Ateny: Polaris, 2009, s. 23. ISBN 978-960-6829-10-9.
    35. Asprey M.: War in the Shadows: The Guerrilla in History. iUniverse, 2002, s. 361–363. ISBN 978-0-595-22593-4.
    36. ELAN – Elliniko Laiko Apeleftherotiko Naftiko – Grecka Ludowa Wyzwoleńcza Marynarka Wojenna, por. Grigoriadis S. N.: Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας 1941–1974. T. I. Ateny: Polaris, 2009, s. 630 i 633. ISBN 978-960-6829-10-9. i Glezos M.: Εθνική Αντίσταση 1940–1945. T. II. Ateny: ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ, 2006, s. 727–729. ISBN 960-303-147-X.
    37. Σόλον Νεοκόσμου Γρηγοριάδης (Solon Grigoriadis, syn Neokosmosa) – Analityk i dziennikarz, wzorowy absolwent uczelni marynarki wojennej, następnie kierowany służbowo m.in. do Polski (1939), Finlandii i Francji (1940), Berlina (1953), Wietnamu (1966) i Pragi (1968), w ruchu oporu dowódca związku taktycznego, autor m.in. Historii Współczesnej Grecji 1941–1974, której cytowany tu t. 1 ukazał się w Atenach jeszcze w okresie junty wojskowej.
    38. S.N. Grigoriadis, t. 1, s. 630–631,633.
    39. Sformułowanie używane przez lewicę. Także część historyków zachodnich mówi o „Wolnej Grecji” oraz „władzy ludu” (laokratia – M. Mazower, s. 293wydania greckiegp – jako tytuł rozdziału), a ELAS nazywa ludowym wojskiem wyzwoleńczym (M. Mazower, s. 325 wyd.greckiego „laikos apeleftherotikos stratos” – jako tytuł rozdziału, a nie nazwa własna). Gdy zdaniem części prawicy greckiej była to tylko krwawa, barbarzyńska dyktatura komunistyczna (M. Mazower, s. 325–6 wyd.greckiego).
    40. M. Mazower, s. 293.
    41. M.in. Mark Mazower, s. 389.
    42. M. Glezos – Narodowy Ruch Oporu, s. 813 „Η ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ – Samorząd”, s. 821 „ΕΚΛΟΓΕΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ” – wybory samorządowe.
    43. S.N. Grigoriadis t. 1, s. 467 „το Εθνηκό Συμβούλιο – Rada Narodowa”.
    44. M. Glezos, s. 823–827 „Η ΛΑΙΚΉ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ”.
    45. Precedens założyciela i wysokiego dowódcy ELAS Arisa Weluchiotisa, ustępującego przed odmiennym od jego rozkazu werdyktem lokalnego Sądu Ludowego (M. Glezos 823–827).
    46. M. Glezos, s. 825.
    47. Wspomnienia świadków, następnie działaczy parlamentarnych, przytoczone przez akademickie opracowanie zbiorowe Emeis oi Ellines.
    48. Podobny opis: S.N.Grigoriadis, t. 1. s. 318–319.
    49. Tę opinię Woodhouse’a, cytowaną za jego książką „Jabłko Hesperydy”, przywołuje m.in. S.N. Grigriadis, t. 1, s. 318–319.
    50. M. Mazower, s. 325–326.
    51. Mark Mazower, s. 389.
    52. Clogg R.: Greece, 1940–1949: occupation, resistance, civil war: a documentary history. Palgrave Macmillan, 2002, s. 14–16. ISBN 83-05-13465-2.
    53. Clogg R.: Historia Grecji nowożytnej. Kraków: Książka i Wiedza, 2006, s. 158. ISBN 83-05-13465-2.
    54. greckojęzyczna strona z historią 5/42 pułku Evzonów, wraz z opisem śmierci jego dowódcy. Strona ta jest sygnowana przez Stowarzyszenie Weteranów 5/42 Pułku.
    55. Clogg R.: Historia Grecji nowożytnej. Kraków: Książka i Wiedza, 2006, s. 158–159. ISBN 83-05-13465-2.
    56. Clogg R.: Historia Grecji nowożytnej. Kraków: Książka i Wiedza, 2006, s. 308. ISBN 83-05-13465-2.
    57. Tanty M.: Bałkany w XX wieku. Warszawa: Książka i Wiedza, 2003, s. 261. ISBN 83-05-13311-7.
    58. Tanty M.: Bałkany w XX wieku. Warszawa: Książka i Wiedza, 2003, s. 263–264. ISBN 83-05-13311-7.
    59. Clogg R.: Historia Grecji nowożytnej. Kraków: Książka i Wiedza, 2006, s. 161–165. ISBN 83-05-13465-2.
    60. Grigoriadis S. N.: Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας 1941–1974. T. I. Ateny: Polaris, 2009, s. 667–669. ISBN 978-960-6829-10-9.
    61. M. Mazower, s. 400.
    62. Uczestnicy wydarzeń wspominają o konkretnym oddziale komandosów górskich, czyli części elitarnego, królewskiego batalionu „Ieros Lochos”, nie wiadomo o śledztwie w tej sprawie. Ta informacja oraz opis i zdjęcia z masakr tego dnia, w angielskojęzycznym przewodniku po Atenach. Sporne jest jednak sprawstwo śmiertelnych ofiar grudniowych i styczniowych represji, niemal u każdego z autorów inaczej sumowane liczbą i podzielone pomiędzy walczące strony.
    63. Tanty M.: Bałkany w XX wieku. Warszawa: Książka i Wiedza, 2003, s. 264. ISBN 83-05-13311-7.
    64. Kastory A.: Winston Spencer Churchill. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, s. 332–336.
    65. Brzeziński A.: Grecja. Warszawa: TRIO, 2002, s. 125–126. ISBN 83-88542-30-3.
    66. Tanty M.: Bałkany w XX wieku. Warszawa: Książka i Wiedza, 2003, s. 265–266. ISBN 83-05-13311-7.
    67. Telegramy Winstona Churchilla i jego dowódców z tego okresu wspominają o ograniczeniu amerykańskiej pomocy transportowej dla walczących w Atenach Brytyjczyków. Źródło: Archiwa Winston Churchill College, Cambridge.
    68. Andrzej Kastory, Ossolineum, „Winston Spencer Churchill”, s. 351: „Churchilla podejrzewano o zamiar narzucenia Grekom rządów Jerzego II przemocą. Admirał Ernest King wydał rozkaz zabraniający użycia amerykańskich statków do transportowania brytyjskich oddziałów do Grecji”.
    69. Andrzej Kastory, Ossolineum, „Winston Spencer Churchill”, s. 350: Churchill, w liście do Edena, 11 grudnia 1944: Wydaje mi się, że Stalin potraktował nas w Grecji dość dobrze, a nawet dużo lepiej niż Amerykanie.
    70. Richard Clogg „Greece, 1940–1949: occupation, resistance, civil war: a documentary history Archiwa Winston Churchill College, Cambridge.
    71. B. Jelavich: Historia Bałkanów. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2005, s. 297.
    72. Clogg R.: Historia Grecji nowożytnej. Kraków: Książka i Wiedza, 2006, s. 152. ISBN 83-05-13465-2.
    73. T. Anderson: The United States, Great Britain and the Cold War, 1944–1947. Columbia&London: University of Missouri Press, 1981, s. 145.
    74. Clogg R.: Historia Grecji nowożytnej. Kraków: Książka i Wiedza, 2006, s. 162–165. ISBN 83-05-13465-2.
    75. Bonarek J., Czekalski T., Sprawski S., Turlej S.: Historia Grecji. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2005, s. 595. ISBN 83-08-03819-0.
    76. Por. Tanty M.: Bałkany w XX wieku. Warszawa: Książka i Wiedza, 2003, s. 265–266. ISBN 83-05-13311-7.
    77. B. Jelavich: Historia Bałkanów. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2005, s. 322.
    78. Tanty M.: Bałkany w XX wieku. Warszawa: Książka i Wiedza, 2003, s. 295. ISBN 83-05-13311-7.
    79. Close D.: The Greek Civil War - Studies of Polarization. London: Routledge, an imprint of Taylor & Francis Books Lt, 1993.
    80. Grigoriadis F. N.: ΙΓρηγοριάδης Φοίβος - Το δεύτερο Αντάρτικο (Ιστορία του Εμφυλίου Πολέμου 1945 - 49). T. II. Ateny: Kam.Chr.Kamarinopoulos, s. 630.
    81. Rządowe dane o aresztowaniach i uwięzieniach, np. te przedstawione 10 grudnia 1945, w trakcie konferencji prasowej nowego Ministra Sprawiedliwości, są wyższe, niż dane zebrane przez źródła lewicy.
    82. Grigoriadis S. N.: Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας 1941–1974. T. II. Ateny: Polaris, 2009, s. 81. ISBN 978-960-6829-10-9.
    83. Grigoriadis S. N.: Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας 1941–1974. T. II. Ateny: Polaris, 2009, s. 189. ISBN 978-960-6829-10-9.
    84. I tak, dowódcę ELAS. Sarafisa i niektórych sympatyków ELAS, jak Mikis Theodorakis, przetrzymywano m.in. na Ajos Efstratios.
    85. Tanty M.: Bałkany w XX wieku. Warszawa: Książka i Wiedza, 2003, s. 294. ISBN 83-05-13311-7.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Grigoriadis Solon N.: Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας 1941–1974. T. I Ateny: Polaris, 2009, ​ISBN 978-960-6829-10-9​.
  • Grigoriadis Solon N.: Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας 1941–1974. T. II. Ateny: Polaris, 2009, ​ISBN 978-960-6829-18-5​.
  • Glezos Manolis: Εθνική Αντίσταση 1940–1945. T. I. Ateny: ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ, 2006, ​ISBN 960-303-145-3​.
  • Glezos Manolis: Εθνική Αντίσταση 1940–1945. T. II. Ateny: ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ, 2006, ​ISBN 960-303-146-1​.
  • Mazower Mark: Στην Ελλάδα του Ηίτλερ. Η εμπειρία της Κατοχής. Ateny: ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ, 1994, ​ISBN 960-221-096-6​.
  • Woodhouse C.M.: The Struggle for Greece 1941–1949. Lonodon: Hurst&Company, 2002, ​ISBN 978-1-85065-487-2​.
  • Kastory Andrzej: Winston Spencer Churchill. Wrocław: Ossolineum, 2004, ​ISBN 83-04-04693-8​.
  • Close D.: The Greek Civil War – Studies of Polarization. London: Routledge, an imprint of Taylor & Francis Books Lt, 1993.
  • Clogg R.: Historia Grecji nowożytnej. Kraków: Książka i Wiedza, 2006, ​ISBN 83-05-13465-2​.
  • Clogg R.: Greece, 1940–1949: occupation, resistance, civil war: a documentary history. Palgrave Macmillan, 2002, ​ISBN 83-05-13465-2​.
  • Jelavich B.: Historia Bałkanów. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2005
  • Mieczysław Tanty, Bałkany w XX wieku, Warszawa: Książka i Wiedza, 2003, ISBN 83-05-13311-7, OCLC 830543760.
  • Organizacja Narodowego Oporu Wewnętrznego X (gr. Οργάνωσις Εθνικής Αντιστάσεως Εσωτερικού Χ), Organizacja Chi - greckie rojalistyczne, ugrupowanie konspiracyjne skrajnej prawicy założone podczas II wojny światowej, z nieujawnionym programem działań. W greckich monografiach mowa jest o nim także jako o Nieznanej Dywizji Chi (gr. ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΜΕΡΑΡΧΙΑ Χ), posługującej się równolegle jeszcze wieloma innymi nazwami, np. ΟΡΓΑΝΩΣΙΣ ΛΑΒΔΑ .Lewica – określa różne partie polityczne, w zależności od podziału sceny politycznej w danym kraju. Zwyczajowo określenie to stosuje się do sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwne prawicy. Głównym założeniem lewicy jest dążenie do wolności, równości i sprawiedliwości społecznej.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Damaskin, imię świeckie Dimitrios Papandreu (ur. 3 marca 1891 w Dorvitsy, zm. 20 maja 1949 w Atenach) – grecki biskup prawosławny, w latach 1941-1949 zwierzchnik Greckiego Kościoła Prawosławnego. Regent Grecji w latach 1944-1946 i premier tego kraju w 1945.
    Jednostka regionalna Eurytania (nwgr.: Περιφερειακή ενότητα Ευρυτανίας) - jednostka administracyjna Grecji powołana do życia 1 stycznia 2011.
    Emeis oi Ellines (oryg. gr. ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ. Πολεμική Ιστορία της Σύγχρονης Ελλάδας, pol. My Grecy - Historia wojen współczesnej Grecji) – trzytomowa praca z zakresu najnowszej historii Grecji, obejmująca okres historyczny od wojny grecko-tureckiej 1897 roku, do inwazji wojsk tureckich na Cypr i upadku junty pułkowników, w roku 1974. Książkom towarzyszy 6 płyt DVD.
    Leninizm, czasem określany jako marksizm-leninizm (ros. марксизм-ленинизм) lub bolszewizm, to doktryna polityczna i ekonomiczna, powstała na bazie wcześniej istniejącego marksizmu, którego filozoficznym źródłem był materializm dialektyczny opracowany przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa.
    Jeorjos Papandreu, gr. Georgios Papandreou lub Γεώργιος Παπανδρέου (ur. 18 lutego 1888, zm. 1 listopada 1968) – grecki polityk, trzykrotny premier Grecji (1944-1945, 1963 i 1964-1965).
    Akropol (gr. ἀκρόπολις akrópolis, od ἄκρος akros ‘najwyższy’ i πόλις pólis ‘miasto’) – w starożytnej Grecji osiedle, miasto lub jego część znajdująca się na wysokim wzgórzu, cytadela z pałacami i świątyniami.
    Rozstrzelanie – rodzaj kary śmierci polegający na spowodowaniu nagłej śmierci poprzez natychmiastowe zniszczenie organów wewnętrznych lub mózgu skazańca za pomocą pojedynczego lub wielokrotnego postrzału.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.088 sek.