• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dzwonkowate

    Przeczytaj także...
    Zerwa (Phyteuma) – rodzaj roślin należący do rodziny dzwonkowatych. Należy do niego ok. 40 gatunków pochodzących z Europy i Azji. Gatunkiem typowym jest Phyteuma spicatum L..Chloroplastowy DNA, plastydowy DNA (chlDNA) – materiał genetyczny w postaci kolistego DNA znajdujący się w chloroplastach.
    Jasieniec (Jasione L.) – rodzaj roślin z rodziny dzwonkowatych. Według niektórych ujęć taksonomicznych do rodzaju tego należy ok. 20 gatunków naturalnie występujących w Europie na obszarach o umiarkowanym klimacie oraz w basenie Morza Śródziemnego. Gatunkiem typowym jest Jasione montana L..

    Dzwonkowate (Campanulaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu astrowców (Asterales).

    Systematyka[]

    Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009) Podział rodziny według Angiosperm Phylogeny Website i GRIN

    Podrodzina Nemacladoideae M. H. G. Gustafsson – podrodzina siostrzana dla Campanuloideae. Wyróżniona dopiero w 1998 w wyniku badań genomu chloroplastowego. Wcześniej zaliczane tu rodzaje włączano do podrodziny Cyphioideae, co w świetle nowych danych o filogenezie czyniło z tej podrodziny takson parafiletyczny. Należą tu trzy rodzaje roślin jednorocznych, rzadziej bylin, występujące w południowo-zachodniej części USA i w Meksyku.

    System Cronquista – system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez amerykańskiego botanika Arthura Cronquista (1919-1992) i opublikowany w jego dziełach: An Integrated System of Classification of Flowering Plants (1981) i The Evolution and Classification of Flowering Plants (1968, 2. wyd. 1988).Lobeliowe, stroiczkowe (Lobelioideae) – takson wyróżniany w randze podrodziny dzwonkowatych, w niektórych ujęciach systematycznych nierzadko podnoszony do rangi rodziny (wówczas określanej mianem lobeliowatych lub stroiczkowatych Lobeliaceae). Należy tu ok. 29 rodzajów i 1200 gatunków żyjących głównie w strefie międzyzwrotnikowej. Lobeliowe spotykane również w innych strefach – w Polsce jedynym dzikim rodzajem jest lobelia. Nie występują w strefie arktycznej, na Bliskim i Środkowym Wschodzie. Najczęstsze w Ameryce. Rośliny wieloletnie – byliny lub specyficzne rośliny drzewiaste (np. Lobelia deckenii).
  • rodzaj: Nemacladus
  • rodzaj: Parishella
  • rodzaj: Pseudonemacladus
  • Podrodzina Campanuloideae Burnett

    Podrodzina Cyphioideae Schönland

  • rodzaj: Cyphia P. J. Bergius
  • Podrodzina Cyphocarpoideae Gustafsson

  • rodzaj: Cyphocarpus Miers
  • Podrodzina Lobelioideae Schönland – lobeliowe Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

    Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa astrowe (Asteridae Takht.), nadrząd Campanulananae Takht. ex Reveal, rząd dzwonkowce Campanulales Rchb.f., podrząd Campanilineae Raf., rodzina dzwonkowate (Campanulaceae Juss.).

    Filogeneza (gr. φυλη – gatunek, ród i γενεσις – pochodzenie) – droga rozwoju rodowego, pochodzenie i zmiany ewolucyjne grupy organizmów, zwykle gatunków. Termin wprowadzony w 1866 roku przez Ernsta Haeckla w Generelle Morphologie der Organismen.Astrowce (Asterales Lindl.) – rząd roślin nasiennych, uważany za jedną z najbardziej zaawansowanych ewolucyjnie grup tzw. roślin dwuliściennych. W Polsce występują prawie wyłącznie jako rośliny zielne, na świecie żyją również gatunki drzewiaste i krzewiaste. Do rzędu zaliczano do niedawna tylko jedną rodzinę - astrowate (dawniej: złożone). Najnowsze systemy klasyfikacyjne (APG II), zaliczają do tego rzędu 11 rodzin, 1649 rodzajów, 25790 gatunków. W sumie należy do tego rzędu 13,6% gatunków dwuliściennych. Najstarsze znane materiały kopalne pochodzą sprzed 29 milionów lat z oligocenu, ale reprezentują tylko młody stosunkowo klad Menyanthaceae-Asteraceae. Badania genetyczne wskazują, że grupa wyodrębniła się według różnych autorów około 96-82 milionów lat temu.
    Pozycja w systemie Cronquista (1981)

    Gromada okrytonasienne, klasa Magnoliopsida, podklasa Asteridae, rząd dzwonkowce (Campanulales), rodzina dzwonkowate (Campanulaceae). Pozycja w systemie Takhtajana 

    Gromada okrytonasienne, klasa Magnoliopsida podklasa Asteridae, nadrząd Campanulanae rząd dzwonkowce (Campanulales), rodzina dzwonkowate (Campanulaceae).

    Rodzaje we florze Polski (dziko rosnące, dziczejące i uprawiane)
  • dzwonecznik (Adenophora)
  • dzwonek (Campanula)
  • jasieniec (Jasione)
  • lobelia (Lobelia)
  • rozwar (Platycodon)
  • zerwa (Phyteuma)
  • zwrotnica (Legousia)
  • Przypisy

    1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-14].
    2. Family: Campanulaceae (ang.). USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network - (GRIN). [dostęp 2010-04-15].
    3. Thomas G. Lammers: Nemacladoideae, a New Subfamily of Campanulaceae (ang.). Novon, Vol. 8, No. 1 (Spring, 1998), pp. 36-37, 1998. [dostęp 2010-04-15].
    4. Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodziny dzwonkowatych według Reveala
    5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
    Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze Stanami Zjednoczonymi (na północy), z Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu), Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie) oraz z Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).Grupa siostrzana (ang. sister–group) – w systematyce kladystycznej grupa organizmów powstała z jednej linii ewolucyjnej (grupy macierzystej) po jej rozszczepieniu. Dwie grupy siostrzane wraz ze swym wspólnym przodkiem stanowią grupę monofiletyczną. Gatunki należące do grupy siostrzanej charakteryzują się pewnymi specyficznymi, wspólnymi cechami (synapomorfiami), które nie występują jednak w grupie macierzystej (są ewolucyjnie nowe).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Dzwonek alpejski (Campanula alpina Jacq.) – gatunek rośliny z rodziny dzwonkowatych (Campanulaceae Juss.). Występuje tylko w Alpach i Karpatach. W Polsce występuje wyłącznie w Tatrach (roślina tatrzańska) i jest tu rośliną pospolitą.
    Dzwonek (Campanula) – rodzaj roślin z rodziny dzwonkowatych (Campanulaceae) występujący w naturze w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej, z największym zróżnicowaniem gatunkowym w rejonie Morza Śródziemnego i liczący ponad 200 gatunków. Gatunkiem typowym jest Campanula latifolia L..
    Magnoliopsida Brongn., 1843 – klasa roślin wydzielona w systemie Reveala (1999) z dawnej klasy dwuliściennych. Z założenia miała skupiać najstarsze linie rozwojowe okrytonasiennych z wyłączeniem jednoliściennych. W systemach Cronquista (1988) i Takhtajana (1997) klasa Magnoliopsida obejmowała wszystkie rośliny dwuliścienne.
    Astrowe – grupa roślin, która w zależności od ujęcia systematycznego stanowi takson określonej rangi systematycznej lub klad spokrewnionych (pochodzących od wspólnego przodka) roślin w kladogramie taksonomii filogenetycznej, bez określonej rangi systematycznej. W pierwszym wypadku grupa ta umieszczana była w randze podklasy (Asteridae Takht.) m.in. w systemie Cronquista (1981), Takhtajana (1997) i Reveala (1999 i 2007). W systemie APG I (1998) mianem różowych (rosids) określony został klad, który w miarę poznawania powiązań filogenetycznych był później precyzowany przez system APG II (2003) i system APG III (2009) oraz na Angiosperm Phylogeny Website. Współcześnie za różowe uważa się rośliny mające wspólnego przodka, którego najbliższymi krewnymi (kladem siostrzanym) są goździkowce (Caryophyllales).
    Lobelia (Lobelia L.) – rodzaj roślin z rodziny dzwonkowatych. Należy do niego około 370 gatunków występujących głównie na obszarach o klimacie umiarkowanym i subtropikalnym, szczególnie licznie w obydwu Amerykach i w Afryce. Gatunkiem typowym jest Lobelia dortmanna L..
    System APG III – nowoczesny system klasyfikacyjny roślin okrytonasiennych opublikowany w roku 2009 przez członków Angiosperm Phylogeny Group. W październiku 2009 członkowie Linnean Society zaproponowali klasyfikację filogenetyczną wszystkich roślin telomowych, kompatybilną z systemem APG III.
    System Reveala – nowoczesny system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez amerykańskiego botanika Jamesa L. Reveala (ur. 1941), profesora Uniwersytetu w Maryland (USA). Po 1992 roku, kiedy to swój system opublikował Robert F. Thorne, Reveal zajął się jego korektą nomenklatoryczną. W tym też czasie zaproponował kilka nowych rozwiązań klasyfikacyjnych, początkowo na poziomie rzędów i podklas. W 1994 r. zaproponował wyróżnienie wśród okrytonasiennych 5 klas, co zaowocowało całkowicie oryginalnym ujęciem systematycznym tej grupy roślin. System ten Reveal publikował na swoich stronach internetowych i aktualizował do roku 1999. W następnych latach autor systemu wszedł w skład Angiosperm Phylogeny Group i brał udział w tworzeniu systemu APG II.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.