• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dzielnica miasta

    Przeczytaj także...
    Uchwalona 8 marca 1990 roku ustawa o samorządzie terytorialnym przywróciła po 40 letniej przerwie administrację samorządową na poziomie gminy. W tej samej ustawie, w art. 5 przewidziano również tworzenie jednostek pomocniczych – dzielnic, osiedli i sołectw. Gdynia jako jedno z pierwszych miast w Polsce skorzystała z tej możliwości, wprowadzając 8 maja 1991 roku do Statutu Miasta podział na 13 dzielnic: Śródmieście, Redłowo-Wzgórze Św. Maksymiliana, Orłowo-Mały Kack, Wielki Kack-Karwiny, Chwarzno-Wiczlino, Witomino, Działki Leśne, Grabówek-Leszczynki, Chylonia, Pustki Cisowskie-Demptowo, Cisowa, Obłuże, Oksywie-Babie Doły.Sołectwo – jednostka pomocnicza gminy we współczesnej Polsce, charakterystyczna dla obszarów wiejskich. Obszar, zakres działania sołectwa i jego organów określa rada gminy w statucie sołectwa.
    Opole w całości nie jest podzielone formalnie na dzielnice i osiedla, zarówno w obiegowym użytku, jak i na drogowskazach i w urzędowych dokumentach spotyka się zwyczajowe nazwy poszczególnych części miasta. 18 października 2009 r. odbyły się pierwsze wybory do pilotażowo utworzonych 4 rad dzielnic obejmujących tylko część miasta: Gosławic, Grudzic, Nowej Wsi Królewskiej oraz Zakrzowa. Wybory nie odbyły się w Bierkowicach, gdzie nie zgłosiła się wymagana liczba kandydatów. Granice dzielnic nieznacznie różnią się od granic 14 obrębów ewidencyjnych, na której podzielone jest miasto.

    Dzielnica miasta – część miasta wyróżniająca się pod względem: pełnionych funkcji, zabudowy i układu urbanistycznego, zamieszkującej ją określonej grupy społecznej, odrębnych kompetencji władz administracyjnych i samorządu terytorialnego (np. dzielnice willowe, portowe, handlowe, przemysłowe, mieszkaniowe, slumsy).

    Jednostka pomocnicza gminy – lokalna wspólnota samorządowa mieszkańców części gminy w Polsce. Jednostki są ustanawiane przez radę gminy (miasta). Gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa, dzielnice, osiedla i inne (np. sioła, przysiółki, kolonie, okręgi, obwody, rejony, rewiry). Jednostki nie posiadają osobowości prawnej. Jednostka pomocnicza gminy stanowi strukturę społeczno-terytorialną, która przejmuje na swoim terytorium realizację zadań publicznych, ułatwiając gminie wykonywanie jej zadań. Szczególną kompetencją, przysługującą wyłącznie sołectwom, jest dysponowanie (od 2009 r.), funduszem sołeckim.Podział administracyjny Warszawy – aktualnie (od 2002 roku), zgodnie z obowiązującymi przepisami Ustawy warszawskiej miasto stołeczne Warszawa jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu w województwie mazowieckim. Warszawa podzielona jest na 18 dzielnic (pomocniczych jednostek administracyjnych).

    Stanowi zwyczajową część miasta, pewien jego obszar o określonej nazwie bez dzielnicowych struktur administracyjnych, zarządzana odgórnie przez radę miejską.

    Dzielnice miast w Polsce[]

    Dzielnica miasta oznacza w Polsce prawnie wydzielony obszar gminy miejskiej, tzw. jednostka pomocnicza gminy o określonej nazwie, zarządzany przez radę dzielnicy; w zależności od ustroju administracyjnego dzielnica może mieć własnego burmistrza (dotyczy to ustroju administracyjnego miasta stołecznego Warszawy);

    Podział administracyjny Bydgoszczy – podział miasta na jednostki urbanistyczne, nawiązujące do historii i fizjografii miasta oraz granic dawnych folwarków i gmin.Od 27 marca 1991 Kraków podzielony jest na 18 dzielnic oznaczonych cyframi rzymskimi i nazwami. Podział ten wprowadziła uchwała Nr XXI/143/91 Rady Miasta Krakowa z dnia 27 marca 1991 r.; obecne granice zostały ustalone uchwałą Nr XVI/192/95 z dnia 19 kwietnia 1995 r.. 26 września 2006 Rada Miasta Krakowa zadecydowała w formie uchwały o utworzeniu jednostki pomocniczej niższego rzędu funkcjonującej w ramach dzielnicy (Dzielnicy X Swoszowice) – Osiedla Uzdrowisko Swoszowice.

    Miasta w Polsce, w których występują dzielnice będące jednostkami pomocniczymi gminy w rozumieniu art. 5 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r.:

  • Miasta, w których stosuje się nazwę dzielnica:
  • Częstochowa
  • Gdańsk
  • Gdynia
  • Kraków
  • Lublin
  • Opole
  • Warszawa
  • Władysławowo
  • Miasta, w których stosuje się nazwę osiedle:
  • Białystok
  • Bielsko-Biała
  • Bydgoszcz
  • Gliwice
  • Kędzierzyn-Koźle
  • Łódź
  • Poznań
  • Radom
  • Rzeszów
  • Szczecin
  • Wrocław
  • Statutowo nazwę ustawową jednostka pomocnicza przyjęto w Katowicach. Praktykuje się tu jednak nazwę dzielnica.
  • Zielona Góra jest miastem, w którym utworzono jedną jednostkę pomocniczą pod nazwą dzielnica Nowe Miasto, podzieloną na jednostki pomocnicze niższego rzędu – sołectwa. W pozostałej części miasta dzielnice nie mają statusu jednostek pomocniczych.

    Kędzierzyn-Koźle (czes. Kandřín-Kozlí, niem. Kandrzin-Cosel) – miasto w województwie opolskim, powiat kędzierzyńsko-kozielski, położone na Nizinie Śląskiej, na Górnym Śląsku.Obecny podział administracyjny Białegostoku ukształtował się w wyniku uchwały Rady Miejskiej nr XXXI/331/04 z dnia 25 października 2004 roku, zgodnie z którą Białystok został podzielony na 27 pomocniczych jednostek administracyjnych, nazwanych osiedlami. Ponadto uchwałą nr LXII/787/06 z dnia 23 października 2006 roku z przyłączonych do Białegostoku miejscowości Dojlidy Górne, Kolonia Halickie i Zagórki zostało utworzone osiedle Dojlidy Górne.

    Miasta w Polsce, w których występują obszary potocznie zwane dzielnicami, niestanowiące oficjalnie wydzielonych jednostek pomocniczych gminy w myśl art. 5 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r.:

  • Gorzów Wielkopolski
  • Kielce

  • Przypisy

    1. Anna Runge, Jerzy Runge: Słownik pojęć z geografii społeczno-ekonomicznej. Videograf Edukacja, 2008, s. 72. ISBN 978-83-60763-48-3.
    2. Por. definicje słowa „dzielnica” w Słowniku Języka Polskiego PWN.
    3. Art. 5 i art. 37 Ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446).
    4. Uchwała Nr 318/XXVIII/2004 Rady Miasta Częstochowy z dnia 15 marca 2004 r. w · sprawie utworzenia Dzielnic oraz nadania im Statutów [dostęp 8.01.2016].
    5. Dzielnice Opola, Rada Miasta Opola [dostęp 11.12.2015].
    6. Białystok: Rady osiedli mogą wrócić, Portal Samorządowy z 11.04.2016 [dostęp 12.04.2016].
    7. Uchwała Nr LXVII/1093/2002 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 8 października 2002 w sprawie uchwalenia Statutów Osiedli w Bielsku – Białej (pdf) [dostęp 8.01.2016].
    8. Rozdz. III Uchwały Nr XLIII/922/2014 Rady Miejskiej w Gliwicach z dnia 8 maja 2014 r. w sprawie Statutu Miasta Gliwice (pdf) [dostęp 6.02.2016].
    9. Uchwała Nr VIII/96/2003 Rady Miejskiej w Kędzierzynie-Koźlu z dnia 24 kwietnia 2003 roku w sprawie statutów jednostek pomocniczych gminy Kędzierzyn-Koźle [dostęp 8.01.2016].
    10. Uchwała Nr XVII/192/2003 Rady Miasta Kędzierzyn-Koźle z dnia 29 grudnia 2003 roku w sprawie statutów jednostek pomocniczych gminy Kędzierzyn-Koźle [dostęp 8.01.2016].
    11. Jednostki pomocnicze miasta Łodzi (osiedla), Urząd Miasta Łodzi [dostęp 11.12.2015].
    12. Lista osiedli, Urząd Miasta Poznania [dostęp 11.12.2015].
    13. Uchwała nr 330/2012 w sprawie podziału Radomia na obszary Systemu Informacji Miejskiej. www.bip.radom.pl.
    14. Rady osiedli – Biuletyn Informacji Publicznej Miasta Rzeszowa, 28.08.2008 (aktualizacja: 20.11.2015) [dostęp 8.01.2016].
    15. Dzielnice Szczecina: Śródmieście, Zachód, Prawobrzeże i Północ.
    16. Uchwała Nr XX/110/91 Rady Miasta Wrocławia z dn. 20.03.1991 r. (z późn. zm.), BIP Urzędu Miasta Wrocławia [dostęp 11.12.2015].
    17. Jednostki pomocnicze, Biuletyn Informacji Publicznej Katowic [dostęp 11.12.2015].
    18. Zob. np. katowice.radydzielnic.pl [dostęp 11.12.2015].
    19. Sołectwa, Biuletyn Informacji Publicznej Dzielnica Nowe Miasto – Zielona Góra [dostęp 8.01.2016].
    Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.Slumsy (czyt.[slamsy] od angielskiego slum) – region miasta zamieszkany przez biedną ludność (najczęściej imigrantów lub przybyszy z terenów wiejskich). Obszary takie są najbardziej powszechne w wielkich aglomeracjach Trzeciego Świata (np. w Afryce, Indiach, czy Ameryce Południowej).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Gdańsk, decyzją Rady Miasta, podzielony jest na 34 jednostki pomocnicze zwane - zależnie od liczby mieszkańców jednostki - dzielnicami i osiedlami. Mieszkańcy dzielnic mają prawo tworzyć jednostki pomocnicze gminy - rady dzielnic i osiedli. Do 2010 roku w Gdańsku działało 10 rad osiedli. Utworzono je w dzielnicach Brzeźno, Kokoszki, Krakowiec-Górki Zachodnie, Letnica, Młyniska, Olszynka, Osowa, Rudniki, Strzyża oraz Wyspa Sobieszewska.
    Do 1945 roku Wrocław podzielony był dwustopniowo: na Stadteile (części miasta) odpowiadające dawnym przedmieściom, zaś te dzieliły się na Viertel (dzielnice), czasem administracyjnie łączone ze sobą, wywodzące się z pierwotnego podziału średniowiecznego miasta na cztery części czyli Viertel (stan na lata 1904 - 1911)
    Stolica - inaczej kapitol to miasto, w którym znajduje się siedziba centralnych organów państwa lub główne miasto okręgu, rejonu, województwa, powiatu, krainy historycznej itp.
    Podział administracyjny Radomia - podział miasta na 56 jednostek Systemu Informacji Miejskiej (osiedli). Osiedla Radomia nie są jednostkami pomocniczymi gminy.
    Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.
    Bielsko-Biała (czes. Bílsko-Bělá, niem. Bielitz-Biala) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Pogórzu Śląskim, u stóp Beskidu Małego i Beskidu Śląskiego, nad rzeką Białą. Jest siedzibą władz powiatu bielskiego, Euroregionu Beskidy, diecezji bielsko-żywieckiej Kościoła rzymskokatolickiego i diecezji cieszyńskiej Kościoła ewangelicko-augsburskiego, a także głównym miastem aglomeracji bielskiej i centralnym ośrodkiem Bielskiego Okręgu Przemysłowego.
    Nowe Miasto – dzielnica, jednostka pomocnicza gminy miejskiej Zielona Góra. Została ona utworzona 2 stycznia 2015. Pierwsze w historii wybory do rady dzielnicy odbyły się 15 marca 2015.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.