• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dzielnica miasta

    Przeczytaj także...
    Legionowo – miasto powiatowe w województwie mazowieckim, położone w Kotlinie Warszawskiej, w odległości ok. 22 km na północ od centrum stolicy. Miasto należy do aglomeracji warszawskiej. W latach 1975–1998 należało administracyjnie do województwa stołecznego warszawskiego.Uchwalona 8 marca 1990 roku ustawa o samorządzie terytorialnym przywróciła po 40 letniej przerwie administrację samorządową na poziomie gminy. W tej samej ustawie, w art. 5 przewidziano również tworzenie jednostek pomocniczych – dzielnic, osiedli i sołectw. Gdynia jako jedno z pierwszych miast w Polsce skorzystała z tej możliwości, wprowadzając 8 maja 1991 roku do Statutu Miasta podział na 13 dzielnic: Śródmieście, Redłowo-Wzgórze Św. Maksymiliana, Orłowo-Mały Kack, Wielki Kack-Karwiny, Chwarzno-Wiczlino, Witomino, Działki Leśne, Grabówek-Leszczynki, Chylonia, Pustki Cisowskie-Demptowo, Cisowa, Obłuże, Oksywie-Babie Doły.
    Sołectwo – jednostka pomocnicza gminy we współczesnej Polsce, charakterystyczna dla obszarów wiejskich. Obszar, zakres działania sołectwa i jego organów określa rada gminy w statucie sołectwa.

    Dzielnica miasta – część miasta wyróżniająca się pod względem: pełnionych funkcji, zabudowy i układu urbanistycznego, zamieszkującej ją określonej grupy społecznej, odrębnych kompetencji władz administracyjnych i samorządu terytorialnego (np. dzielnice willowe, portowe, handlowe, przemysłowe, mieszkaniowe, slumsy).

    Opole w całości nie jest podzielone formalnie na dzielnice i osiedla, zarówno w obiegowym użytku, jak i na drogowskazach i w urzędowych dokumentach spotyka się zwyczajowe nazwy poszczególnych części miasta. 18 października 2009 r. odbyły się pierwsze wybory do pilotażowo utworzonych 4 rad dzielnic obejmujących tylko część miasta: Gosławic, Grudzic, Nowej Wsi Królewskiej oraz Zakrzowa. Wybory nie odbyły się w Bierkowicach, gdzie nie zgłosiła się wymagana liczba kandydatów. Granice dzielnic nieznacznie różnią się od granic 14 obrębów ewidencyjnych, na której podzielone jest miasto.Jednostka pomocnicza gminy – lokalna wspólnota samorządowa mieszkańców części gminy w Polsce. Jednostki są ustanawiane przez radę gminy (miasta). Gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa, dzielnice, osiedla i inne (np. sioła, przysiółki, kolonie, okręgi, obwody, rejony, rewiry). Jednostki nie posiadają osobowości prawnej. Jednostka pomocnicza gminy stanowi strukturę społeczno-terytorialną, która przejmuje na swoim terytorium realizację zadań publicznych, ułatwiając gminie wykonywanie jej zadań. Szczególną kompetencją, przysługującą wyłącznie sołectwom, jest dysponowanie (od 2009 r.), funduszem sołeckim.

    Stanowi zwyczajową część miasta, pewien jego obszar o określonej nazwie bez dzielnicowych struktur administracyjnych, zarządzana odgórnie przez radę miejską.

    Dzielnice miast w Polsce[ | edytuj kod]

    Dzielnica miasta oznacza w Polsce prawnie wydzielony obszar gminy miejskiej, tzw. jednostka pomocnicza gminy o określonej nazwie, kierowany przez radę dzielnicy i zarząd dzielnicy.

    Miasta w Polsce, w których występują dzielnice będące jednostkami pomocniczymi gminy w rozumieniu art. 5 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r.:

    Podział administracyjny Warszawy – aktualnie (od 2002 roku), zgodnie z obowiązującymi przepisami Ustawy warszawskiej miasto stołeczne Warszawa jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu w województwie mazowieckim. Warszawa podzielona jest na 18 dzielnic (pomocniczych jednostek administracyjnych).Podział administracyjny Bydgoszczy – podział miasta na jednostki urbanistyczne, nawiązujące do historii i fizjografii miasta oraz granic dawnych folwarków i gmin.
  • Miasta, w których stosuje się nazwę dzielnica:
  • Częstochowa
  • Gdańsk
  • Gdynia
  • Jarosław
  • Kraków
  • Lublin
  • Opole
  • Warszawa
  • Władysławowo
  • Zielona Góra
  • Miasta, w których stosuje się nazwę osiedle:
  • Białystok
  • Bielsko-Biała
  • Bydgoszcz
  • Gliwice
  • Gniezno
  • Kędzierzyn-Koźle
  • Łódź
  • Olsztyn
  • Poznań
  • Radom
  • Rzeszów
  • Szczecin
  • Wrocław
  • Przemyśl
  • Nowy Dwór Mazowiecki
  • Zielona Góra
  • Statutowo nazwę ustawową jednostka pomocnicza przyjęto w Katowicach. Praktykuje się tu jednak nazwę dzielnica.

    Od 27 marca 1991 Kraków podzielony jest na 18 dzielnic oznaczonych cyframi rzymskimi i nazwami. Podział ten wprowadziła uchwała Nr XXI/143/91 Rady Miasta Krakowa z dnia 27 marca 1991 r.; obecne granice zostały ustalone uchwałą Nr XVI/192/95 z dnia 19 kwietnia 1995 r.. 26 września 2006 Rada Miasta Krakowa zadecydowała w formie uchwały o utworzeniu jednostki pomocniczej niższego rzędu funkcjonującej w ramach dzielnicy (Dzielnicy X Swoszowice) – Osiedla Uzdrowisko Swoszowice.Nowy Dwór Mazowiecki – miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, położone przy ujściu Narwi do Wisły. Położony jest 34 km od centrum Warszawy.

    Zielona Góra jest miastem, w którym utworzono jedną jednostkę pomocniczą pod nazwą dzielnica Nowe Miasto, podzieloną na jednostki pomocnicze niższego rzędu – sołectwa. W pozostałej części miasta dzielnice nie mają statusu jednostek pomocniczych.

  • Miasta w Polsce, w których występują obszary potocznie zwane dzielnicami, niestanowiące oficjalnie wydzielonych jednostek pomocniczych gminy w myśl art. 5 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r.:
  • Gorzów Wielkopolski
  • Kielce
  • Legionowo
  • Oleśnica
  • Zielona Góra
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Anna Runge, Jerzy Runge: Słownik pojęć z geografii społeczno-ekonomicznej. Videograf Edukacja, 2008, s. 72. ISBN 978-83-60763-48-3.
    2. Por. definicje słowa „dzielnica” w Słowniku Języka Polskiego PWN.
    3. Art. 5 i art. 37 Ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 713).
    4. Uchwała Nr 318/XXVIII/2004 Rady Miasta Częstochowy z dnia 15 marca 2004 r. w · sprawie utworzenia Dzielnic oraz nadania im Statutów [dostęp 2016-01-08].
    5. Uchwała nr 193/XX/2016 Rady Miasta Jarosławia w sprawie utworzenia dzielnic na terenie miasta Jarosławia, Rada Miasta Jarosławia [dostęp 2019-06-11].
    6. Dzielnice Jarosławia, Urząd Miasta Jarosławia [dostęp 2019-06-11].
    7. Dzielnice Opola, Rada Miasta Opola [dostęp 2015-12-11].
    8. Uchwała Nr I.1.2015 Pełniącego Funkcję Rady Miasta Zielona Góra z dnia 2 stycznia 2015 r. w sprawie utworzenia jednostki pomocniczej Miasta Zielona Góra (Dz. Urz. Woj. Lubuskiego z 2015 r. poz. 9).
    9. Białystok: Rady osiedli mogą wrócić, Portal Samorządowy z 11.04.2016 [dostęp 2016-04-12].
    10. Uchwała Nr LXVII/1093/2002 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 8 października 2002 w sprawie uchwalenia Statutów Osiedli w Bielsku – Białej (pdf) [dostęp 2016-01-08].
    11. Rozdz. III Uchwały Nr XLIII/922/2014 Rady Miejskiej w Gliwicach z dnia 8 maja 2014 r. w sprawie Statutu Miasta Gliwice (pdf) [dostęp 2016-02-06].
    12. Urząd Miejski w Gnieźnie – Rady osiedlowe, gniezno.eu [dostęp 2017-07-08] (pol.).
    13. Uchwała Nr VIII/96/2003 Rady Miejskiej w Kędzierzynie-Koźlu z dnia 24 kwietnia 2003 roku w sprawie statutów jednostek pomocniczych gminy Kędzierzyn-Koźle [dostęp 2016-01-08].
    14. Uchwała Nr XVII/192/2003 Rady Miasta Kędzierzyn-Koźle z dnia 29 grudnia 2003 roku w sprawie statutów jednostek pomocniczych gminy Kędzierzyn-Koźle [dostęp 2016-01-08].
    15. Jednostki pomocnicze miasta Łodzi (osiedla), Urząd Miasta Łodzi [dostęp 2015-12-11].
    16. Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miasta Olsztyna – Podział Olsztyna na osiedla, bip.olsztyn.eu [dostęp 2019-01-15].
    17. Lista osiedli, Urząd Miasta Poznania [dostęp 2015-12-11].
    18. Uchwała nr 330/2012 w sprawie podziału Radomia na obszary Systemu Informacji Miejskiej. www.bip.radom.pl.
    19. Rady osiedli – Biuletyn Informacji Publicznej Miasta Rzeszowa, 28.08.2008 (aktualizacja: 20.11.2015) [dostęp 2016-01-08].
    20. Dzielnice Szczecina: Śródmieście, Zachód, Prawobrzeże i Północ.
    21. Uchwała Nr XX/110/91 Rady Miasta Wrocławia z dn. 20.03.1991 r. (z późn. zm.), BIP Urzędu Miasta Wrocławia [dostęp 2015-12-11].
    22. Nowy Dwór Mazowiecki, nowydwormaz.pl [dostęp 2018-01-16] (pol.).
    23. Jednostki pomocnicze, Biuletyn Informacji Publicznej Katowic [dostęp 2015-12-11].
    24. Zob. np. katowice.radydzielnic.pl [dostęp 2015-12-11].
    25. Sołectwa, Biuletyn Informacji Publicznej Dzielnica Nowe Miasto – Zielona Góra [dostęp 2016-01-08].
    Kędzierzyn-Koźle (czes. Kandřín-Kozlí, niem. Kandrzin-Cosel) – miasto w województwie opolskim, powiat kędzierzyńsko-kozielski, położone na Nizinie Śląskiej, na Górnym Śląsku.Obecny podział administracyjny Białegostoku ukształtował się w wyniku uchwały Rady Miejskiej nr XXXI/331/04 z dnia 25 października 2004 roku, zgodnie z którą Białystok został podzielony na 27 pomocniczych jednostek administracyjnych, nazwanych osiedlami. Ponadto uchwałą nr LXII/787/06 z dnia 23 października 2006 roku z przyłączonych do Białegostoku miejscowości Dojlidy Górne, Kolonia Halickie i Zagórki zostało utworzone osiedle Dojlidy Górne.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.
    Slumsy (czyt.[slamsy] od angielskiego slum) – region miasta zamieszkany przez biedną ludność (najczęściej imigrantów lub przybyszy z terenów wiejskich). Obszary takie są najbardziej powszechne w wielkich aglomeracjach Trzeciego Świata (np. w Afryce, Indiach, czy Ameryce Południowej).
    Gdańsk, decyzją Rady Miasta, podzielony jest na 34 jednostki pomocnicze zwane - zależnie od liczby mieszkańców jednostki - dzielnicami i osiedlami. Mieszkańcy dzielnic mają prawo tworzyć jednostki pomocnicze gminy - rady dzielnic i osiedli. Do 2010 roku w Gdańsku działało 10 rad osiedli. Utworzono je w dzielnicach Brzeźno, Kokoszki, Krakowiec-Górki Zachodnie, Letnica, Młyniska, Olszynka, Osowa, Rudniki, Strzyża oraz Wyspa Sobieszewska.
    Do 1945 roku Wrocław podzielony był dwustopniowo: na Stadteile (części miasta) odpowiadające dawnym przedmieściom, zaś te dzieliły się na Viertel (dzielnice), czasem administracyjnie łączone ze sobą, wywodzące się z pierwotnego podziału średniowiecznego miasta na cztery części czyli Viertel (stan na lata 1904 - 1911)
    Podział administracyjny Radomia - podział miasta na 56 jednostek Systemu Informacji Miejskiej (osiedli). Osiedla Radomia nie są jednostkami pomocniczymi gminy.
    Gniezno (łac. Gnesna, niem. Gnesen) – miasto w województwie wielkopolskim, pierwsza stolica Polski, pierwsza metropolia kościelna, Stołeczne Królewskie Miasto Gniezno, miasto św. Wojciecha. Siedziba władz powiatu gnieźnieńskiego i gminy Gniezno oraz archidiecezji, (arcybiskupów gnieźnieńskich i prymasów Polski). Było miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.
    Bielsko-Biała (czes. Bílsko-Bělá, niem. Bielitz-Biala) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Pogórzu Śląskim, u stóp Beskidu Małego i Beskidu Śląskiego, nad rzeką Białą. Jest siedzibą władz powiatu bielskiego, Euroregionu Beskidy, diecezji bielsko-żywieckiej Kościoła rzymskokatolickiego i diecezji cieszyńskiej Kościoła ewangelicko-augsburskiego, a także głównym miastem aglomeracji bielskiej i centralnym ośrodkiem Bielskiego Okręgu Przemysłowego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.