• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dzień Wyzwolenia Afryki

    Przeczytaj także...
    Organizacja Jedności Afrykańskiej (OJA; ang. Organization of African Unity, OAU) – jedna z najważniejszych i najliczniejszych regionalnych organizacji międzynarodowych zrzeszająca niemal wszystkie państwa Afryki z wyjątkiem Maroka. Założona została 25 maja 1963 roku w Addis Abebie (Etiopia), która pozostawała jej siedzibą. W 2002 organizacja przestała istnieć i na jej miejsce została powołana Unia Afrykańska. Rocznica powołania OJA obchodzona jest jako Dzień Afryki.Międzynarodowy Dzień Dziecka Afrykańskiego, ang. Day of the African Child - święto obchodzone corocznie 16 czerwca od 1991 roku. Inicjatorem obchodów była Organizacja Jedności Afrykańskiej (obecnie Unia Afrykańska) w zespół z organizacją UNICEF-u. Dzień ten przypomina masakry dzieci w Soweto koło Johannesburga w RPA, dokonane w r. 1976 przez tamtejszy reżim rasistowski, gdy tysiące dzieci murzyńskich wyszło 16 czerwca na ulicę w proteście przeciw niskiemu poziomowi edukacji i żądając prawa do nauki w swoim języku. Policja zastrzeliła wtedy wiele chłopców i dziewcząt, a w ciągu kolejnych dwóch tygodni zajść zabiła w sumie ponad sto osób, a ponad tysiąc zraniła.
    Kolonializm – polityka państw rozwiniętych gospodarczo polegająca na utrzymywaniu w zależności politycznej i ekonomicznej krajów słabo rozwiniętych, wykorzystywaniu ich zasobów ludzkich i surowcowych. Zgodnie z zachodnią tradycją kolonializm datowany jest od epoki wielkich odkryć geograficznych, chociaż znany był już w czasach starożytności.

    Dzień Wyzwolenia Afryki (ang. African Liberation Day) – doroczne święto obchodzone od roku 1968 w dniu 25 maja z inicjatywy Organizacji Jedności Afrykańskiej (od 2002 Unia Afrykańska).

    Historia[]

    15 maja 1958 r. w Akrze, stolicy Ghany, przywódcy niepodległych wówczas krajów afrykańskich i aktywiści polityczni zorganizowali pierwszą Konferencję Niepodległych Krajów Afryki. Uczestniczyli w niej przedstawiciele rządów Etiopii, Ghany, Liberii, Libii, Maroka, Sudanu, Tunezji, Zjednoczonej Republiki Arabskiej (wówczas federacji Egiptu i Syrii), a także przedstawiciele algierskiego Frontu Wyzwolenia Narodowego (Front de libération nationale – FLN) oraz kameruńskiego Związku Ludów Kamerunu (Union des populations du Cameroun – UPC). Była to pierwsza panafrykańska konferencja, która odbyła się na kontynencie afrykańskim.

    Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).

    Konferencja wezwała do ustanowienia Dnia Wolności Afryki (ang. African Freedom Day), obchodzonego w rocznicę tej konferencji 15 maja, aby dzień ten "co roku podkreślił dokonujący się postęp ruchu wyzwoleńczego i symbolizował zdecydowanie ludów Afryki, by uwolnić się spod obcej dominacji i eksploatacji".

    Federacja (łac. fœderatio – sprzymierzenie) – państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd.Liberia (Republika Liberii – Republic of Liberia) – państwo położone w Afryce Zachodniej. Sąsiaduje z Gwineą, Wybrzeżem Kości Słoniowej oraz Sierra Leone. Sytuacja gospodarcza i polityczna tego kraju jest nadal niestabilna, co jest skutkiem przewrotów wojskowych i dwóch wojen domowych (1989–1996 i 1999–2003).

    Pięć lat po pierwszej Konferencji Niepodległych Krajów Afryki odbyło się w stolicy Etiopii, Addis Abebie, kolejne historyczne spotkanie. 25 maja 1963 r. przywódcy 30. z 32. niepodległych krajów afrykańskich zjechali się, aby powołać Organizację Jedności Afrykańskiej. Do tej pory ponad 2/3 kontynentu uzyskało niezależność od rządów kolonialnych. Na tym historycznym spotkaniu data obchodów została przesunięta z 15. na 25 maja, a nazwę zmieniono na Dzień Wyzwolenia Afryki (African Liberation Day).

    Dekolonizacja – proces uzyskiwania niezależności państwowej przez terytoria będące koloniami, likwidacja kolonializmu. Może następować za porozumieniem stron – w sposób pokojowy, lub na skutek powstania, rewolucji czy innego konfliktu zbrojnego.Organizacja Narodów Zjednoczonych (ang. United Nations, UN, fr. Organisation des Nations Unies, hiszp. Organización de las Naciones Unidas, ros. Организация Объединенных Наций Organizacyja Objedinionnych Nacyj, arab. الأمم المتحدة al-Umam al-Muttahida, chiń. 联合国 Liánhéguó), ONZ – uniwersalna (z wyjątkiem narodów niereprezentowanych) organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 r. w wyniku wejścia w życie Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów.

    W tym samym dniu obchodzony jest Dzień Afryki.

    Tydzień solidarności w ONZ[]

    25 maja rozpoczyna się Tydzień Solidarności z Ludami Zamieszkującymi Niesamorządne Terytoria, ustanowiony 6 grudnia 1999 roku (rezolucją 54/91) przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Poprzedni Tydzień, ustanowiony w 1972 roku, obchodzony był jako Tydzień Solidarności z Walczącymi o Wolność, Niepodległość i Równe Prawa Kolonialnymi Ludami Południowej Afryki, Gwinei Bissau i Wysp Zielonego Przylądka i rozpoczynał się również 25 maja, czyli w Dniu Wyzwolenia Afryki.

    Addis Abeba (po amharsku አዲስ አበባ, „Nowy Kwiat”) – największe miasto i stolica Etiopii. Położone jest w centrum kraju, na wysokości ok. 2400 m n.p.m. na Wyżynie Abisyńskiej, u podnóża wygasłego wulkanu Entoto.Etiopia (Federalna Demokratyczna Republika Etiopii – w języku amharskim ኢትዮጵያ, ye-Ītyōṗṗyā Fēdēralāwī Dīmōkrāsīyāwī Rīpeblīk), dawniej Abisynia – państwo położone we wschodniej Afryce. Od południa graniczy z Kenią, na zachodzie z Sudanem i Sudanem Południowym, na wschodzie z Dżibuti i Somalią, a na północnym wschodzie z Erytreą.

    Zobacz też[]

  • dekolonizacja
  • Dzień Industrializacji Afryki
  • Międzynarodowy Dzień Dziecka Afrykańskiego
  • Przypisy

    1. Dekolonizacja. - Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie

    Bibliografia[]

  • The History of African Liberation Day - Historia Dnia Wyzwolenia Afryki (ang.)
  • Africa Freedom Day - Together for Integration and Development (amg.)
  • Africa Freedom Day - Working Together for Integration and Development (ang.)
  • Akra (ang. Accra) - stolica, największe miasto i główny port Ghany, siedziba dystryktu stołecznego, położona nad Zatoką Gwinejską.Sudan – państwo, położone w północno-wschodniej części Afryki nad Morzem Czerwonym. Do 9 lipca 2011 roku, był największym państwem w Afryce. Po secesji południowej części, spadł na trzecie miejsce ustępując miejsca Algierii i DRK.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Zjednoczona Republika Arabska (ZRA) – państwo powstałe 1 lutego 1958 roku z połączenia Egiptu i Syrii. Istniało do 29 września 1961, gdy w Syrii doszło do przewrotu wojskowego, a proklamowany po nim rząd tymczasowy ogłosił zerwanie unii.
    Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi. Ma 30,37 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.
    Dzień Industrializacji Afryki (ang. Africa Industrialization Day) – coroczne święto obchodzone 20 listopada ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją 44/237 z 22 grudnia 1989 roku w ramach obchodów Drugiej Dekady Rozwoju Przemysłowego Afryki (1991-2000).
    Dzień Afryki (ang. Africa Day) - święto upamiętniające powołanie 25 maja 1963 roku Organizacji Jedności Afrykańskiej (OJA). W tym dniu przywódcy 30 z 32 niezależnych państw afrykańskich podpisali akt założycielski w Addis Abebie w Etiopii. Choć organizacja ta przekształciła się w 2002 w Unię Afrykańską (UA), organizacja zachowała nazwę i datę tego dnia jako Święto Jedności Afrykańskiej i Dzień Wyzwolenia Afryki.
    Unia Afrykańska (UA) – organizacja międzynarodowa o charakterze politycznym, wojskowym i gospodarczym, obejmująca swym zasięgiem wszystkie państwa afrykańskie (oprócz Maroka) powołana w miejsce Organizacji Jedności Afrykańskiej 9 lipca 2002 roku na szczycie w Durbanie. Jej siedzibą jest Addis Abeba (Etiopia).
    Libia (arab. ليبيا – trl. Lībiyā, trb. Libija), oficjalnie Państwo Libia (arab. دولة ليبيا – trl. Dawlat Lībiyā, trb. Daulat Libija) – państwo położone w Afryce Północnej, nad zatoką Wielka Syrta (Morze Śródziemne).
    Kontynent (łac. continens – łączny) – w geografii fizycznej: olbrzymi pod względem powierzchni (rzędu kilku mln km) obszar lądu, otoczony (oblany) ze wszystkich stron morzami i oceanami, a z innymi kontynentami połączony co najwyżej wąskimi przesmykami (Ameryka Północna i Ameryka Południowa, Eurazja i Afryka). W geotektonice i geomorfologii, kontynent określa się jako lądową część cokołu (bloku) kontynentalnego, (do którego należy szelf kontynentalny z morzami szelfowymi), kontynent obejmuje więc także przybrzeżne wyspy, znajdujące się na tym samym cokole kontynentalnym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.057 sek.