Dysza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dysza wodna
Przykładowe dysze montowane w palnikach gazowych
Dysze w fontannie
Dysza silnika rakietowego

Dysza – przyrząd do sterowania kierunkiem lub charakterystyką wypływu płynu (gazu lub cieczy). Dysza jest najczęściej rurą o zmiennym przekroju, niekoniecznie okrągłym.

Waterjet – ogólna nazwa technologii przecinania lub czyszczenia różnych materiałów z wykorzystaniem wody pod wysokim ciśnieniem. Technologia narodziła się w latach 70. ale dopiero na początku lat 80. znalazła szersze zastosowanie w przemyśle. Samo słowo waterjet można przetłumaczyć jako strumień wody i dotyczy przecinania lub czyszczenia samą wodą. Bardziej poprawną nazwą technologii (uwzględniając ilość aplikacji) jest abrasive water jet (AWJ) która odnosi się także do użycia wody ale z dodatkiem ścierniwa (przecinanie samą wodą jest ograniczone do niektórych rodzajów materiałów). W Polsce używa się określenia obróbka wodno-ścierna lub hydro-ścierna jako tłumaczenie pojęcia abrasive water jet. Pojęcie waterjet jest jednak najbardziej popularnym, potocznie używanym, słowem odnoszącym się do tej technologii.Kurtyna powietrzna (zasłona powietrzna) - urządzenie montowane nad lub obok drzwi celem stworzenia bariery dla przepływu powietrza (odizolowanie wnętrza pomieszczenia od otoczenia). Kurtyna powietrzna składa się z wentylatora pracującego na powietrzu obiegowym oraz wymienika ciepła (niektóre kurtyny powietrzne nie posiadają wymiennika ciepła).

Charakterystyka wypływu płynu to prędkość, koncentracja lub kształt. Często celem stosowania dysz jest uzyskanie maksymalnej szybkości wypływu, aby uzyskać maksymalny odrzut (np. w silnikach odrzutowych) lub maksymalny zasięg strumienia (np. w wężach strażackich, armatkach wodnych). Przykładem sterowania kierunkiem jest ciąg wektorowany w samolotach. Czasem chodzi o uzyskanie maksymalnej koncentracji strumienia, na przykład w urządzeniach typu waterjet, lub wręcz przeciwnie – maksymalnego rozproszenia, przykładowo w rozpylaczach lakierów w zakładach fryzjerskich oraz lakierniach samochodowych. Sterowanie kształtem pozwala uzyskać, między innymi, kurtyny wodne i powietrzne.

Dysza de Lavala – kanał aerodynamiczny dzięki któremu można uzyskać przepływ naddźwiękowy wykorzystywany w niektórych typach turbin parowych, w silnikach odrzutowych i rakietowych. Wynalazcą urządzenia jest Gustaf de Laval (1845-1883), szwedzki inżynier i przemysłowiec.Ciąg wektorowany – rozwiązanie konstrukcyjne pozwalające na zmianę (w pewnym zakresie) kierunku wektora siły ciągu silnika odrzutowego i rakietowego względem własnej osi podłużnej. Kierowanie wektorem ciągu uzyskuje się przez zmianę kąta pomiędzy osiami symetrii dyszy wylotowej a pozostałej części silnika. Zmianę ustawienia kierunku dyszy lub tylko jej elementów wykonują siłowniki. Próby zbudowania samolotu z ciągiem wektorowanym, w którym do uzyskania zmiany kierunku wektora ciągu porusza się całym silnikiem nie wyszły poza fazy badań eksperymentalnych. Podczas załogowych lotów na Księżyc, w programie Apollo, człon zniżania modułu księżycowego miał przegubowo zawieszony silnik, w którym zmianę wektora ciągu uzyskiwano poprzez poruszanie całym silnikiem.

Typowe zastosowania[ | edytuj kod]

  • prądownice (w wężach ogrodowych i pożarniczych, gaśnicach, fontannach)
  • rozpylacze aerozoli
  • gaźniki i wtryskiwacze w silnikach spalinowych
  • silniki odrzutowe (w tym rakietowe)
  • pędniki wodnoodrzutowe
  • palniki (w spawarkach, piekarnikach)
  • mikrodysze w drukarkach atramentowych
  • urządzenia typu waterjet (do cięcia, drążenia lub czyszczenia)
  • kurtyny wodne i powietrzne
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • dysza Korta
  • dysza de Lavala
  • Pędnik wodnoodrzutowy (także: pędnik strumieniowy, pędnik strugowodny) - pędnik okrętowy, który strumień wody wyrzucanej poza jednostkę pływającą zamienia na siłę go poruszającą. Woda jest zasysana przez pompę do tylnej części kadłuba, a następnie wytłaczana przez dyszę z pewną prędkością w kierunku przeciwnym do zamierzonego kierunku ruchu jednostki pływającej.Płyn – każda substancja, która może płynąć, tj. charakteryzuje się wielką łatwością zmieniania wzajemnego położenia poszczególnych elementów nawet dla niewielkich sił, w przeciwieństwie do ciał stałych, które przy niewielkich siłach wykazują proporcjonalność odkształcenia do naprężeń. W wyniku czego płyn może swobodnie przemieszczać się (przepływać).




    Reklama