• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dysydent - religia

    Przeczytaj także...
    Dyssenterzy (ang. dissenter, z łac. dissentire = odłączony, heretyk) to określenie tych Kościołów protestanckich, które w Wielkiej Brytanii nie należą do państwowego Kościoła anglikańskiego i Kościoła Szkocji.Prezbiterianizm lub Kościół Prezbiteriański – część protestanckich kościołów reformowanych. Władze w kościołach sprawują wybierani przez wiernych starsi. Kościoły Prezbiteriańskie zaczęły rozprzestrzeniać się w XVI wieku, impulsem do tego była reformacja zapoczątkowana przez Marcina Lutra w 1517 roku. Głównym propagatorem był John Knox, który był Szkotem, studiował on z Janem Kalwinem w Genewie.
    Dyzunici – nazwa prawosławnych w Polsce, przeciwników unii brzeskiej z 1596, którzy nie podporządkowali się papieżowi. W drugiej połowie XVIII wieku carat wykorzystał kwestię dyzunitów jako jeden z pretekstów do ingerowania w wewnętrzne sprawy Rzeczypospolitej.

    Dysydent (łac. dissidens – niezgadzający się) – pojęcie utożsamiane z innowiercą, osoba wyznania chrześcijańskiego, innego od dominującego w danym miejscu i czasie.

    Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.Konfederacja warszawska – popularne, uproszczone określenie aktu zawiązania konfederacji generalnej utworzonej na pierwszy sejm konwokacyjny w 1573 r. w Warszawie, a właściwie dla tej jego części, która zawiera postanowienia dotyczące zapewnienia swobody wyznania dysydenckiej szlachcie w I Rzeczypospolitej. Dokument uważany jest za początek gwarantowanej prawnie tolerancji religijnej.

    Określenie dysydent powstało w 1573 w Polsce w czasie konfederacji warszawskiej i oznaczało początkowo zwolennika reformacji. W Rzeczypospolitej XVI–XVIII wieku dysydentami nazywano niekatolików, głównie protestantów, gdyż wyznawców prawosławia nazywano dyzunitami. Termin dysydenci (dyssenterzy) obejmuje w Anglii wszystkie wyznania protestanckie, które nie należą do kościoła anglikańskiego, natomiast w Szkocji do kościoła narodowego, np: baptystów, kongregacjonistów i prezbiterian.

    Reformacja w Rzeczypospolitej Obojga Narodów była ruchem religijnym i społecznym, postulującym zmiany w polskim Kościele; istniała od lat 20. XVI w. do połowy XVII w., kiedy ostatecznie zwyciężyła kontrreformacja. Polską reformację cechował dynamiczny rozwój od XVI do XVII w., a następnie równie szybki upadek, aż do całkowitej marginalizacji i utraty znaczenia w początkach XVIII w.. Zdaniem niektórych badaczy reformacja w Polsce, w odróżnieniu od innych krajów Europy, gdzie doprowadziła do wzmocnienia władzy monarchicznej, tylko w Rzeczypospolitej naruszyła jednocześnie władzę monarchiczną i kościelną.Innowierca – dysydent, osoba wyznająca inną wiarę. Używane zwykle w kontekście historycznym (np. I Rzeczpospolita). W zależności od kontekstu może odnosić się do wiernych różnych religii. W polskim kontekście zwykle odnosi się do niekatolików; w kontekście rosyjskim do wszystkich chrześcijan innego wyznania niż prawosławie.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Zygmunt Poniatowski, Mały słownik religioznawczy, Wiedza Powszechna, Warszawa 1969, s. 115.
    2. Hervé Masson, Słownik herezji w Kościele katolickim, Wydawnictwo „Książnica”, Katowice 1993, s. 114.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Dysydenci, Encyklopedia Onet
  • Zygmunt Poniatowski (ur. 1 marca 1923 r. w Łodzi, zm. 21 maja 1994 r. w Warszawie) – polski religioznawca, czołowy pionier naukowych badań nad religią w Polsce. Pracę naukową rozpoczął w 1952 r. Przeszedł wszystkie szczeble kariery naukowej w Instytucie Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk. W 1968 r. uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego w zakresie religioznawstwa, zaś w 1991 r. został profesorem zwyczajnym w PAN. Był współzałożycielem utworzonego w 1957 r. czasopisma Euhemer oraz powołanego w 1958 r. Polskiego Towarzystwa Religioznawczego, którego sekretarzem naukowym był w latach 1958-1962.Baptyzm – nurt chrześcijaństwa należący do protestantyzmu, akcentujący indywidualizm w relacji do Boga i nadrzędną rolę Pisma Świętego. Zbawienie nie jest według baptystów osiągalne na podstawie uczynków, lecz jedynie łaską Boga przez osobistą wiarę w zbawcze dzieło odkupienia z grzechu poprzez ofiarę Jezusa Chrystusa. Baptyści udzielają chrztu wyłącznie tym, którzy świadomie wyrażają żal za grzechy i wyznają wiarę w Chrystusa. Akcentują autonomię poszczególnych zborów, są też zwolennikami rozdziału kościoła i państwa. Większość baptystów reprezentuje ewangelikalne chrześcijaństwo, choć istnieją także nieliczne wyznania baptystyczne przynależące do liberalnego nurtu protestantyzmu.




    Warto wiedzieć że... beta

    Kongregacjonalizm (od łac.: congregatio = wspólnota) – forma organizacji Kościołów protestanckich, której podstawą jest niezależność i autonomia poszczególnych wspólnot. Kongregacjonalizm jest jednym z ważnych kierunków w protestantyzmie, przede wszystkim w USA i Wielkiej Brytanii.
    Prawosławie – doktryna ortodoksyjnego (gr. ὀρθόδοξος – prawdziwie, prawidłowo wierzący) Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła katolickiego, powstałych w wyniku rozłamu w chrześcijaństwie z 1054 roku (tzw. schizmy wielkiej – co uznaje się historycznie bardziej uzasadnione niż pojęcie tzw. schizmy wschodniej).
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.646 sek.