• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dyrekcja Biletów Skarbowych

    Przeczytaj także...
    Antoni Bazyli Dzieduszycki herbu Sas (ur. 14 czerwca 1757 w Psarach w Brzeżańskiem, zm. 11 grudnia 1817 w Miropolu) – kierownik polskiej polityki zagranicznej po uchwaleniu Konstytucji 3 maja i insurekcji kościuszkowskiej, pisarz wielki litewski od 1781, wolnomularz.Sejm Czteroletni (Sejm Wielki) – sejm zwołany 6 października 1788 za zgodą cesarzowej Rosji Katarzyny II w Warszawie, obradujący do 29 maja 1792 pod węzłem konfederacji pod laską marszałka konfederacji koronnej Stanisława Małachowskiego i mający na celu, w zamyśle organizatorów, przywrócenie pełnej suwerenności i przyspieszenie rozwoju gospodarczego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Od grudnia 1790 roku obradował w podwojonym składzie.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Bilet skarbowy z 1794 r., drukowany w Warszawie i emitowany podczas insurekcji kościuszkowskiej, wartości 4 złotych polskich.

    Dyrekcja Biletów Skarbowych (Dyrekcja do Biletów Skarbowych) – pierwsza w Polsce instytucja, która wyemitowała pieniądze papierowe - bilety skarbowe tzw. asygnaty, działająca w czasie insurekcji kościuszkowskiej.

    Jerzy Fryderyk Poths (Jerzy Fryderyk de Poths, Potz) herbu Trójstrzał (ur. 1750 w Stuttgarcie, zm. 1806) – kupiec, bankier, polski szlachcic i jeden z dyrektorów Dyrekcji Biletów Skarbowych, właściciel majątku Łomianki i Buraków koło Warszawy.Pieniądz – towar uznany w wyniku ogólnej zgody jako środek wymiany gospodarczej, w którym są wyrażone ceny i wartości wszystkich innych towarów. Jako waluty, krąży anonimowo od osoby do osoby i pomiędzy krajami, ułatwiając wymianę handlową. Innymi słowy jest to materialny lub niematerialny środek, który można wymienić na towar lub usługę. Prawnie określony środek płatniczy, który może wyrażać, przechowywać i przekazywać wartość ściśle związaną z realnym produktem społecznym.

    Pod koniec XVIII wieku Polska przeżywała trudności gospodarcze związane z brakiem pieniądza na rynku. Projekty wyemitowania biletów skarbowych, czyli pieniędzy papierowych nie udało się wcielić w życie, także w czasie Sejmu Czteroletniego.

    W czasie insurekcji kościuszkowskiej pojawił się problem finansowania powstania: powołano komisję do spraw zaciągnięcia pożyczki, przywrócono uchwalone przez Sejm a zniesione przez konfederację targowicką podatki oraz nałożone nowe.

    8 czerwca 1794 roku Rada Najwyższa Narodowa wydała uchwałę, na mocy której miano emitować bilety skarbowe na kwotę 60-72 mln złotych polskich. Za sfałszowanie miano przewidywano karę śmierci i konfiskatę całego majątku. 2 sierpnia 1794 roku Rada Najwyższa Narodowa ogłosiła ustawę "Organizacja Dyrekcji do biletów skarbowych", która regulowała kwestie związane z emisją biletów skarbowych oraz określiła techniczne szczegóły ich wykonania. Powołano siedmiu dyrektorów: trzech finansistów warszawskich m.in. Jerzego Pothsa i czterech przedstawicieli magnaterii, m.in. Antoniego Dzieduszyckiego.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Konfederacja targowicka – konfederacja generalna koronna zawiązana oficjalnie w nocy z 18 na 19 maja 1792 roku w pogranicznym miasteczku Targowica w porozumieniu z carycą Rosji Katarzyną II (w rzeczywistości 27 kwietnia 1792 w Petersburgu) przez przywódców magnackiego obozu republikanów w celu przywrócenia starego ustroju Rzeczypospolitej, pod hasłami obrony zagrożonej wolności przeciwko reformom Konstytucji 3 maja, wprowadzającym monarchię konstytucyjną. Była reakcją opozycji na konstytucyjny zamach stanu i reformy sejmu rewolucyjnego warszawskiego.

    Pierwsze pieniądze papierowe zostały zostały puszczone w obieg 16 sierpnia 1794 roku, gdy Warszawa była oblężona przez wojska rosyjskie. Początkowo były to duże nominały od 5 do 1000 złotych, później wyemitowano nominały od 10 groszy do 4 złotych. Pod koniec insurekcji rozwiązano Dyrekcję Biletów Skarbowych i powołano Inspekcję Biletów Skarbowych, zarządzaną przez fachowców. Wobec nieufności ludności do nowego pieniądza bilety skarbowe zostały wycofane przed końcem insurekcji.

    Armia Imperium Rosyjskiego , ros. Русская императорская армия (transkr. russkaja imperatorskaja armia) (po polsku potocznie armia carska) – wojska lądowe Imperium Rosyjskiego (państwa rosyjskiego w latach 1721-1917).Rada Najwyższa Narodowa – centralna władza cywilna podczas insurekcji kościuszkowskiej. Ustanowiona przez Najwyższego Naczelnika Siły Zbrojnej Narodowej Tadeusza Kościuszkę 10 maja 1794 roku w obozie pod Połańcem. Składała się z 8 radców i 32 zastępców i była kolegialnym organem wykonawczym decyzji naczelnika.

    Ostatecznie wyemitowano asygnaty na kwotę 8 mln złp, które po upadku powstania przestały być prawnym środkiem płatnicznym i których nie wykupiono po upadku powstania. Fakt ten ugruntował w społeczeństwie opinię o niskiej wartości pieniądza papierowego.

    Przypisy

    1. Andrzej Jezierski, Cecylia Leszczyńska: Historia gospodarcza Polski. Warszawa: Wydawnictwo Key Text, 2003, s. 98. ISBN 83-87251-71-2.

    Bibliografia[]

  • Wojciech Morawski: Narodziny papierowego pieniądza. Zeszyt nr 1 w: Banknoty polskie. Niezwykła historia kraju i pieniądza. Zeszyty historyczne wydawane przez Gazetę Wyborczą.
  • Podatek – obowiązkowe świadczenie pieniężne pobierane przez związek publicznoprawny (państwo, jednostka samorządu terytorialnego) bez konkretnego, bezpośredniego świadczenia wzajemnego. Zebrane podatki są wykorzystywane na potrzeby realizacji zadań publicznych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.