• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dynastia Shang



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Pismo piktograficzne – najstarszy znany system piśmienniczy. Piktogramy to obrazki oddające elementy rzeczywistości. Schematyczne rysunki symbolizowały przedmioty, zwierzęta, osoby.Hanyu pinyin – oficjalna transkrypcja standardowego języka mandaryńskiego (putonghua) – urzędowego języka Chin – na alfabet łaciński.

    Dynastia Shang (chiń. 商朝; pinyin: Shāng Cháo) lub Yin (殷) – pierwsza historycznie potwierdzona dynastia panująca w Chinach, która panowała na północnym wschodzie Chin właściwych w dolinie Rzeki Żółtej od około 1600 p.n.e. do 1046 p.n.e. Była następczynią na wpół legendarnej dynastii Xia i poprzedzała dynastię Zhou.

    Zuozhuan (Przekazy Zuo; także 左氏傳, Zuǒshì zhuàn - "komentarz pana Zuo") – najstarsze chińskie dzieło opisujące wydarzenia historyczne w sposób narracyjny, obejmuje okres 722 do 468 p.n.e. Jest on jednym z najważniejszych źródeł pozwalających zrozumieć historię epoki Wiosen i Jesieni.Chińskie brązy rytualne – pochodzące z czasów dynastii Shang i Zhou zdobione (czasem bardzo bogato) przedmioty z brązu, przede wszystkim naczynia służące do celów rytualnych, zarówno religijnych jak i dworskich. Stanowią świadectwo kunsztu odlewniczego starożytnych Chińczyków, od czasów starożytnych były przedmiotem kolekcjonerstwa. Często są zdobione napisami we wczesnym piśmie chińskim.

    Z czasów dynastii Shang pochodzą odkrywane od końca XIX w. inskrypcje na rytualnych naczyniach z brązu oraz wróżebne inskrypcje na zwierzęcych kościach lub skorupach żółwich.

    Zaczęto wówczas stosować kalendarz księżycowy, łączony z rokiem słonecznym – 12 miesięcy po 29 lub 30 dni, co 12 lat rok przestępny z 13 miesiącami. Dni i lata naznaczano za pomocą systemu 12 „ziemskich gałęzi” i 10 „niebiańskich pni”.

    Chiny stanowiły za rządów Shangów konglomerat plemion, których królowie posiadali władzę polityczną i religijną. Obejmowały one łącznie obszar Niziny Chińskiej i środkowych Chin, pomiędzy dolnym i środkowym biegiem rzek Huang He i Jangcy. Obecnie jest to teren prowincji: Henan, Hubei, Shanxi, Shaanxi, Shandong, Anhui.

    Dynastia Zhou (chiń.: 周朝; pinyin: Zhōu Cháo; pol.: czou) – dynastia rządząca Chinami w latach od ok. 1045 do 256 r. p.n.e., po okresie Shang, a przed powstaniem cesarstwa Qin. Była to najdłużej panująca dynastia w historii Chin, aczkolwiek realną władzę sprawowała tylko w pierwszym okresie tzw. Zachodniej Dynastii Zhou, tj. do 770 r. p.n.e. W drugim okresie, tzw. Wschodniej dynastii Zhou, jej rządy cechowała rosnąca rola feudałów, którzy w Okresie Wiosen i Jesieni doprowadzili do rozbicia dzielnicowego na ponad 100 małych państewek. W końcowych latach panowania Zhou nasiliły się tendencje unifikacyjne, które doprowadziły do zjednoczenia Chin na drodze podboju przez państwo Qin.Song – państwo w starożytnych Chinach, leżące w dzisiejszej prowincji Henan, ze stolicą w dzisiejszym Shangqiu. Zostało stworzone jako państwo wasalne wschodniej dynastii Zhou, po jej zwycięstwie nad Shangami. Pokonani władcy Shang otrzymali je we władanie, by mogli kontynuować linię rodową i czcić swoich przodków (przodkowie-królowie byli uważani za potężne duchy, które w przypadku zaniedbania, mogłyby się zwrócić przeciw ludziom i zagrozić tym, którzy byli odpowiedzialni za przerwanie ich kultu, tj. władcom nowej dynastii Zhou). W okresie Wiosen i Jesieni było jednym z głównych państw, ale od połowy VII w. p.n.e. jego pozycja słabła. Inwazja Chu w 633 r. p.n.e. została odparta dzięki wsparciu Jin. Nie mając możliwości ekspansji, podobnie jak np. Lu czy Zhongshan, stało się polem walki między silniejszymi państwami; by tego uniknąć w 579 zorganizowało konferencję pokojową między Jin, Chu, Qin i Qi, zakończoną jednym z pierwszych w historii traktatów pokojowych i rozbrojeniowych.

    Rozkwit państwa przypadł na XIII wiek p.n.e. Budowano liczne miasta, rozpowszechniło się stosowanie brązu, powstało pierwsze pismo piktograficzne. Najważniejszą warstwę społeczną stanowili arystokraci-wojownicy. Podstawową siłą bojową były dwukonne rydwany bojowe, wspierane przez trzydziestoosobowe oddziały piechoty. Uzbrojenie stanowiły siekiery, halabardy i noże wykonane z brązu.

    Rydwan – pojazd konny, najczęściej dwukołowy zaprzężony w dwa lub cztery konie, zwykle z tyłu otwarty, znany od około XXVIII w. p.n.e. na całym Bliskim Wschodzie, i w Egipcie od około XVIII w. p.n.e. oraz w starożytnej Grecji od XII wieku p.n.e. (o czym wspomina Homer), później także w Rzymie. Mógł być zaprzężony w dwa konie – wtedy zwał się bigą, lub w cztery i wtedy nazywał się kwadrygą. Jechały nim zazwyczaj stojąc dwie osoby.Kronika bambusowa (chiń.: 竹书纪年; pinyin: Zhúshū Jìnián) – kronika chińska opisująca okres od 771 - 299 p.n.e., spisana najprawdopodobniej w III wieku p.n.e. na tabliczkach wykonanych z drewna bambusowego. Odnaleziona w roku 281 w grobie zamkniętym od 299 p.n.e. Część tabliczek została spalona, pozostałe pomieszane, jednakże w latach późniejszych zostały zinwentaryzowane.

    Dynastię Shang pokonał w 1045 (lub 1046) r. p.n.e. w bitwie pod Muye król Wu ustanawiając nową dynastię, Zhou.

    Tradycyjne przekazy historii dynastii[ | edytuj kod]

    Wiele chińskich ksiąg klasycznych wspomina wydarzenia z czasów dynastii Shang; czyni to m.in. Księga Dokumentów, księga Mencjusza czy Komentarze Zuo. Na podstawie zachowanych dokumentów, wielki historyk z czasów dynastii Han, Sima Qian, skompilował chronologiczny opis wydarzeń z czasów shangowskich, w ramach swoich Zapisków historyka, opisując niektóre okresy szczegółowo, czasem zaś podając jedynie imię panującego. Kronika bambusowa podaje zbliżony, aczkolwiek nie identyczny opis. Tekst Kroniki pochodzi sprzed 296 r. p.n.e., ale jego autentyczność jest dyskutowana, ponieważ oryginał uległ zniszczeniu, a do czasów dzisiejszych zachowały się jedynie fragmenty cytowane przez innych historyków, żyjących wiele wieków później. Hanowscy historycy mieli bez wątpienia dostęp do wielu później zaginionych dokumentów, łącznie z annałami dworu Song, potomków rodu królewskiego Shang, ale już wcześniejszy od nich Konfucjusz zauważał braki w tych dokumentach, uniemożliwiające pełną rekonstrukcję.

    Uproszczone pismo chińskie (chin. upr. 简体字; chin. trad. 簡體字; pinyin jiǎntǐzì) to odmiana pisma chińskiego. Uproszczenia dokonano w Chińskiej Republice Ludowej w latach 50. XX wieku. Celem reformy było ułatwienie nauki pisma i walka z analfabetyzmem. Modyfikując ok. 50 proc. najbardziej skomplikowanych z używanych dotąd znaków cel ten osiągnięto. Pismo uproszczone używane jest także w Singapurze.Bitwa pod Muye (chiń. upr.: 牧野之战; chiń. trad.: 牧野之戰; pinyin: Mùyě zhīzhàn) – bitwa stoczona w 1045 p.n.e. pod Muye, w pobliżu dzisiejszego miasta Xinxiang, prowincji Henan, w środkowych Chinach, między siłami dynastii Shang i koalicji, której przewodzili Zhou, pod wodzą przyszłego króla, Wu. Bitwa, zakończona pogromem sił Shang, była jednym z momentów zwrotnych w historii Chin, zwiastując upadek tej dynastii i zastąpienie jej przez dynastię Zhou.

    Sima Qian używa nazwy Yīn (殷) - rozdział poświęcony Shangom to Roczniki Yin (chiń. upr. 殷本纪; pinyin: Yin benji), podobnie czyni Kronika bambusowa, tym samym mianem określając także ostatnią stolicę dynastii. Prawdopodobnie była to nazwa jaką używali Zhou na poprzedzającą dynastię, ponieważ zachowane dokumenty shangowskie (kości wróżebne) używają wyłącznie nazwy „Shang”. Jej pochodzenie jest nieznane, może odnosić się do geograficznej lokacji centrum dynastii. Tradycyjny pogląd, jakoby „Shang” odnosiło się do wcześniejszego okresu, przed przeniesieniem stolicy do Yin, nie ma potwierdzenia w źródłach.

    Język chiński (chiń. upr. 汉语, chiń. trad. 漢語, pinyin Hànyǔ; lub chiń. upr./chiń. trad. 中文, pinyin Zhōngwén) – język lub grupa spokrewnionych języków (tzw. makrojęzyk), należących do rodziny chińsko-tybetańskiej.Dynastia Han (206 p.n.e.–220 n.e.) (chiń. upr.: 汉朝; chiń. trad.: 漢朝; pinyin: Hàn Cháo; Wade-Giles: Han Ch’ao; IPA: [xân tʂʰɑ̌ʊ̯]) była drugą dynastią cesarską Chin, po dynastii Qin (221–206 p.n.e.) i przed Epoką Trzech Królestw (220-280 n.e.).


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Księga Dokumentów (Shujing) – zbiór historycznych dokumentów chińskich z VI w. p.n.e., zaliczany do pięcioksięgu konfucjańskiego. Jest to blisko 30 utworów, zawierających krótkie przemówienia i umoralniające wskazania, przypisywane mądrym i cnotliwym władcom starożytności z czasów od XXII do VII wieku p.n.e. Stanowią one najwcześniejsze pisane źródło chińskiej historii.
    Napisy na kościach wróżebnych – najstarsza zachowana forma pisma chińskiego (jeśli nie liczyć wcześniejszych pojedynczych znalezisk). Są to inskrypcje, które ryto na skorupach żółwi (甲) i kościach zwierzęcych (骨) podczas procesu wróżenia w czasach dynastii Shang. Od nich wywodzą się Napisy na brązach.
    Konfucjusz (chiń.: 孔子 lub 孔夫子; pinyin: Kǒng Zǐ lub Kǒng Fūzǐ; dosł. „Mistrz Kong”) (551-479 p.n.e.) – chiński filozof.
    Halabarda - dwuręczna broń drzewcowa, która zdobyła popularność między wiekiem XIV a wiekiem XV. Typowa halabarda ma ok. 2,5-metrowe drzewce z głownią łączącą w sobie elementy trzech broni: topora z jednej strony, haka z drugiej i włóczni pośrodku (w postaci długiego grotu). Dzięki temu była uniwersalna, mogąc służyć zarówno do cięcia jak i kłucia. Hak był szczególnie użyteczny przeciw kawalerzystom, pozwalając halabardnikowi ściągnąć jeźdźca z wierzchowca. Od XVI w. używana przez straż pałacową i miejską. Dzięki swej prostej budowie, wysokiej skuteczności i niskiemu kosztowi produkcji była bardzo popularna i szeroko dostępna. Używano jej głównie, aby pokonać pikinierów albo rycerzy walczących mieczem, gdyż długość tej broni zapewniała halabardnikom dużą przewagę.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Dynastia Xia (ok. 2070-1600 lat p.n.e., chiń.: 夏朝; pinyin: Xià cháo; Wade-Giles: Hsia-ch’ao; pol.: Hsia, Hia, Sia) – najstarsza dynastia wyróżniana w chińskiej tradycji historycznej, m.in. w Zapiskach historyka i Kronice bambusowej. Jej istnienie nie jest jednoznacznie potwierdzone przez wykopaliska archeologiczne, dlatego określa się ją jako półlegendarną.
    Nizina Chińska (chiń. upr.: 华北平原; chiń. trad.: 華北平原; pinyin: Huáběi Píngyuán) – nizina położona we wschodnich Chinach, sięgająca wybrzeży Morza Żółtego i Wschodniochińskiego. Zajmuje powierzchnię około 300 tys. km². Sąsiaduje od zachodu z rozległymi obszarami górzysto-wyżynnymi, które otaczają ją od północy i koło miasta Qinhuangdao dochodzą niemal do samego morza. W tym miejscu wąski pas niziny nadmorskiej łączy Nizinę Chińską z Niziną Mandżurską.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.