• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dukat

    Przeczytaj także...
    Roger II de Hauteville (ur. 22 grudnia 1095, zm. 26 lutego 1154) – syn Rogera I i Adelajdy del Vasto, brat Szymona. W latach 1105-1130 hrabia, a od 1130 pierwszy król Sycylii (ukoronowany przez antypapieża Anakleta II). W trakcie swego panowania dbał o rozwój nauki, sprowadził na Sycylię wielu uczonych arabskich.Donatywa (od łac. donatio - darowizna, dar) to moneta lub medal złoty o wartości od 1,5 do 20 dukatów, ewentualnie srebrny o masie talara lub jego wielokrotności, bity okazjonalnie w XVI-XVII w. w darze i hołdzie dla monarchów czy innych ważnych osobistości.
    Władysław I Łokietek (ur. między 3 marca 1260 a 19 stycznia 1261, zm. 2 marca 1333 w Krakowie) – książę na Kujawach Brzeskich i Dobrzyniu 1267-1275 (pod opieką matki), udzielne rządy razem z braćmi 1275-1288, książę brzeski i sieradzki 1288-1300, książę sandomierski 1289-1292, 1292-1300 lennik Wacława II, regent w księstwie dobrzyńskim 1293-1295, książę łęczycki 1294-1300, książę wielkopolski i pomorski 1296-1300, na wygnaniu w latach 1300-1304, od 1304 w Wiślicy, od 1305 ponownie w Sandomierzu, Sieradzu, Łęczycy i Brześciu, od 1306 w Krakowie i zwierzchnictwo nad księstwami: inowrocławskim i dobrzyńskim, 1306-1308/1309 na Pomorzu, od 1314 w Wielkopolsce, od 20 stycznia 1320 roku, król Polski (był pierwszym władcą Polski koronowanym w Krakowie, w katedrze wawelskiej przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Janisława), od 1327 zamiana Sieradza i Łęczycy na Inowrocław i Dobrzyń, w 1329 utrata ziemi dobrzyńskiej, w 1332 utrata Kujaw.
    Złote 4 dukaty austriackie
    40 dukatów Zygmunta III Wazy z 1621

    Dukatzłota lub srebrna moneta używana w Europie od późnego średniowiecza do początków XX w.

    Nazwa monety pochodzi ze średniowiecznej łaciny gdzie słowo ducatus oznacza "odnoszący się do księcia, bądź księstwa" i oryginalnie oznaczała "monetę księcia" lub "monetę księstwa".

    Pierwszym władcą, który od 1140 r. wybijał dukaty ze srebra, był Roger II – Król Sycylii oraz Książę Apulii i Kalabrii.

    Wojciech Morawski (ur. 1954) - polski historyk i ekonomista, profesor nauk ekonomicznych, specjalizuje się głównie w historii gospodarczej. Kierownik Katedry Historii Gospodarczej i Społecznej Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.Czerwony złoty – staropolskie określenie monety złotej, florena, dukata, odróżniające monetę obiegową od ówczesnej jednostki obrachunkowej, czyli złotego polskiego.

    Na tychże srebrnych monetach widniał napis: "Sit tibi Christe datus quem tu regis iste ducatus" (dosł. Tobie Chryste niech oddane będzie, to którym rządzisz księstwo) - stąd czasem można spotkać się z teorią, że nazwa monety pochodzi od ostatniego słowa w tym zdaniu.

    W 1284 r. Republika Wenecka jako pierwsza wprowadziła do obiegu dukaty z czystego złota (dukat wenecki).

    Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).Srebro (Ag, łac. argentum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.

    Od XIV do XIX wieku dukaty bite były w wielu innych krajach europejskich.

    W Polsce po raz pierwszy wybity za Władysława Łokietka, a następne od XVI do XIX w., zwany czerwonym złotym. 1 dukat odpowiadał 3,43 g czystego złota o próbie 986, czyli moneta jednodukatowa ważyła 3,48 g. Największą monetą dukatową wybitą w Polsce było 100 dukatów z 1621 r o wadze 350 g, znany w liczbie najwyżej 3 sztuk. Podczas powstania listopadowego w Polsce (1830–1831) wprowadzony został tzw. dukat powstańczy o masie 3,46 g.

    Republika Wenecka (wł. Serenissima Repubblica di Venezia) – północnowłoska republika kupiecka istniejąca od VIII wieku do 1797. Najdłużej nieprzerwanie funkcjonujące państwo o ustroju republikańskim w historii. W średniowieczu jedna z największych potęg handlowych i politycznych w basenie Morza Śródziemnego i jedno z najbogatszych miast Europy. Republika Wenecka była najpotężniejszą i zarazem najtrwalszą z powstałych w średniowieczu miejskich komun włoskich. Jako jedno z nielicznych państw włoskich odegrała również wielką rolę w historii nie tylko Italii, ale całej Europy i basenu Morza Śródziemnego. Od czasów wypraw krzyżowych po zmagania z Imperium Osmańskim, dla Europy była Republika Wenecka głównym pośrednikiem i uczestnikiem kontaktów z muzułmańskim Bliskim Wschodem – zarówno tych pokojowych, jak i wojennych.Złoto (Au, łac. aurum) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 79. Złoto jest ciężkim, miękkim i błyszczącym metalem, będącym najbardziej kowalnym i ciągliwym spośród wszystkich znanych metali. Czyste złoto ma jasnożółty kolor i wyraźny połysk, nie utlenia się w wodzie czy powietrzu. Chemicznie złoto należy do metali przejściowych i pierwiastków grupy 11. Z wyjątkiem helowców (tzw. gazów szlachetnych) złoto jest najmniej reaktywnym pierwiastkiem. Złoto długo przed okresem spisanej historii było drogocennym i poszukiwanym metalem szlachetnym używanym w biciu monet, jubilerstwie, sztuce i zdobieniach.

    Data wytłoczona na dukatach nie zawsze odpowiada dacie emisji. Np. dukaty i czterodukatówki z rokiem 1915 są wybijane przez mennicę wiedeńską do dziś. Jest to tzw. "nowe bicie", czyli późniejsze wybijanie oficjalne monet z datą wcześniejszą niż rok wybicia.

    Zobacz też[]

  • talar
  • floren
  • donatywa
  • Przypisy

    Bibliografia[]

  • Wojciech Morawski: Zarys powszechnej historii pieniądza i bankowości. Warszawa: Trio, 2002. ISBN 8388542222. [dostęp 2014-03-13]. (pol.)
  • Próba złota – sposób określenia zawartości złota w stopie wyrażonej w promilach, np. jeśli stop zawiera 50% czystego złota jest ono próby 500.Moneta – przeważnie metalowy znak pieniężny, o określonej formie, opatrzony znakiem emitenta. Emitent gwarantował umowną wartość monety. Pierwotnie wartość ta zbliżona była do rynkowej wartości kruszców zawartych w monecie.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.
    Zygmunt III Waza (ur. 20 czerwca 1566 w szwedzkim zamku Gripsholm, zm. 30 kwietnia 1632 w Warszawie) – król Polski (1587-1632) i Szwecji (1592-1599, jako Sigismund), tytularny król Szwecji 1599-1632 z dynastii Wazów. Starszy z dwóch synów króla szwedzkiego Jana III Wazy i jedyny z jego małżeństwa z królewną polską Katarzyną Jagiellonką.
    Średniowiecze – epoka w historii europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a renesansem. Granice czasowe średniowiecza nie są ściśle ustalone. Za początek epoki przyjmuje się okres, w którym cesarstwo zachodniorzymskie chyliło się ku upadkowi. Zwolennicy ścisłej datacji – w zależności od szkoły – za dokładne daty początku średniowiecza podają lata 378, 395 bądź 476. Za koniec epoki uważa się upowszechnienie idei humanistycznych i rozpoczęcie epoki renesansu. Najczęściej w tym przypadku wymieniane są daty ok. 1450 roku oraz lata 1453, 1492, a nawet 1517.
    Floren – złota moneta o masie ok. 3,5 grama, bita przez Florencję od 1252. Jej weneckim odpowiednikiem był początkowo cekin, potem dukat.
    Dukat wenecki, (wł.) ducato – dukat o wadze 3,55 g złota, wybijany w Wenecji od roku 1284 do upadku Republiki Weneckiej w 1797. Moneta złota, później srebrna będąca w powszechnym obiegu nie tylko w państwie weneckim i jego koloniach, ale na całym obszarze śródziemnomorskim, a nawet poza nim.

    Reklama