• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Drogi żółciowe

    Przeczytaj także...
    Nabłonek jednowarstwowy walcowaty – typ nabłonka jednowarstwowego. Składa się z komórek o kształcie cylindrycznym. Zwykle posiadający na zewnętrznej powierzchni rzęski (jajowód) czy mikrokosmki (jelita, żołądek). Jedno jądro owalne, podłużne, leżące prostopadle do powierzchni bliżej podstawy. Wyraźnie spolaryzowane substancje w cytoplazmie:Przewód pęcherzykowy (łac. ductus cysticus) – przewód doprowadzający i odprowadzający żółć z pęcherzyka żółciowego. U człowieka ma on długość ok 4 cm. Przewód pęcherzykowy stanowi element zewnątrzwątrobowych dróg żółciowych. Ściana przewodu pęcherzyka żółciowego jest pofałdowana. Błona śluzowa przewodu tworzy fałd spiralny (łac. plica spiralis), składający się z wielu wpukleń obejmujących od 1/3 do 2/3 obwodu. W normalnych warunkach, przewód jest drożny w obie strony. Na skutek skurczu mięśniówki przewodu przepływ żółci może zostać zahamowany.
    Rak pęcherzyka żółciowego (łac. adenocarcinoma vesicae fellae, ang. gallbladder cancer) – choroba nowotworowa pęcherzyka żółciowego, powstająca wskutek nowotworowej transformacji nabłonka gruczołowego wyścielającego światło narządu. Jest rzadkim nowotworem, źle rokującym ze względu na długo bezobjawowy przebieg.

    Drogi żółciowe – zespół przewodów odprowadzających żółć z wątroby do dwunastnicy. Nadmiar żółci jest magazynowany w pęcherzyku żółciowym. Rozróżnia się drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe oraz zewnątrzwątrobowe.

    Drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe[]

    Rozpoczynają się w wątrobie kanalikami żółciowymi włosowatymi (międzykomórkowymi), które łącząc się tworzą przewodziki międzyzrazikowe (łac. ductuli interlobulares). Żółć jest produkowana w komórkach wątroby (hepatocytach). Przewodziki międzyzrazikowe łączą się w przewodziki żółciowe (łac. ductuli biliferi). Następnie kierują się one do wnęki wątrobowej tworząc przewód wątrobowy prawy oraz przewód wątrobowy lewy, które we wnęce łączą się w przewód wątrobowy wspólny (łac. ductus hepaticus communis).

    Kamica żółciowa (łac. Cholelithiasis, choledocholithiasis, cholecystolithiasis) - choroba polegająca na powstawaniu tzw. złogów, czyli kamieni żółciowych w drogach żółciowych. Kamienie mogą być pojedyncze lub mnogie, przy czym mogą powstawać w samym pęcherzyku żółciowym lub w przewodach żółciowych wskutek wytrącania się z żółci złogów cholesterolu, bilirubiny, białka, węglanu wapnia i bilirubinianu wapnia. Kamica pęcherzyka żółciowego prowadzi często do jego przewlekłego zapalenia. Kamica przewodów żółciowych może powodować ich częściowe lub całkowite zatkanie, co prowadzi do żółtaczki mechanicznej; bywa też przyczyną ostrego zapalenia trzustki w wyniku zatkania przewodu trzustkowego.Rak przewodów żółciowych (rak komórek wyścielających drogi żółciowe, łac. cholangiocarcinoma, carcinoma cholangiocellulare, ang. cholangiocellular carcinoma, CCC, CCA) – choroba nowotworowa dróg żółciowych, będąca skutkiem nowotworowej transformacji komórek nabłonka przewodów żółciowych. Termin cholangiocarcinoma obejmuje guzy dróg żółciowych zarówno wewnątrz- jak i zewnątrzwątrobowych. Nowotwór występuje w krajach zachodnich z częstością 1-2:100 000, ale na całym świecie liczba zachorowań w ostatnich kilku dekadach rosła. Czynnikami ryzyka tego raka są pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, malformacje wątroby, zarażenia pasożytniczymi przywrami z gatunków Opisthorchis viverrini i Clonorchis sinensis oraz kontakt z Thorotrastem (ditlenkiem toru), stosowanym niegdyś w diagnostyce radiologicznej. Objawami raka przewodów żółciowych są żółtaczka, utrata wagi, i niekiedy świąd skóry. Rozpoznanie choroby stawiane jest na podstawie badań obrazowych po potwierdzeniu histologicznym.

    Początkowe odcinki przewodzików międzyzrazikowych wysłane są nabłonkiem sześciennym. Ich dalsze części oraz większe przewody wysłane są nabłonkiem walcowatym.

    Przewód wątrobowy prawy zbiera żółć z płata prawego i płata czworobocznego wątroby.

    Przewód wątrobowy lewy zbiera żółć z płata lewego i płata ogoniastego wątroby.

    Zapalenie pęcherzyka żółciowego – stan zapalny pęcherzyka żółciowego spowodowany przede wszystkim kamicą żółciową.Zapalenie pęcherzyka żółciowego – stan zapalny pęcherzyka żółciowego spowodowany przede wszystkim kamicą żółciową.

    Drogi żółciowe zewnątrzwątrobowe[]

    Drogi żółciowe zewnątrzwątrobowe (na zielono): pęcherzyk żółciowy, przewód pęcherzykowy, przewód wątrobowy wspólny, przewód żółciowy wspólny
    Cholangiogram śródoperacyjny obrazujący drogi żółciowe podczas cholecystektomii laparoskopowej

    Przewód wątrobowy wspólny (łac. ductus hepaticus communis) – średnica około 4 mm; długość zmienna osobniczo (od 2 do 6 cm). Biegnie w więzadle wątrobowo-dwunastniczym (łac. ligamentum hepatoduodenale). Sąsiaduje z przewodem pęcherzykowym od strony prawej.

    Żółć (łac. bilis lub fel, gr. chole) – płynna wydzielina wątroby, jedna z substancji wspomagających soki trawienne.Brodawka Vatera, brodawka większa dwunastnicy (łac. papilla Vateri, papilla duodeni major) – miejsce, w którym żółć i sok trzustkowy dostają się do dwunastnicy. Jest to małe, bańkowate uwypuklenie wnętrza dwunastnicy, w którym przewód żółciowy wspólny i przewód trzustkowy łączą się, tworząc krótkie rozszerzenie – bańkę wątrobowo-trzustkową, inaczej bańkę Vatera (łac. ampula hepatopancreatica).

    Pęcherzyk żółciowy (łac. vesica fellea) – narząd mający na celu magazynowanie i zagęszczanie żółci w przerwie pomiędzy okresami trawienia. Od strony trzewnej pokryty jest otrzewną. Pęcherzyk dzielimy na trzy części:

  • dno (łac. fundus)
  • trzon (łac. corpus)
  • szyjkę (łac. collum), przechodzącą w przewód pęcherzykowy.
  • Przewód pęcherzykowy (łac. ductus cysticus) doprowadza i odprowadza żółć z pęcherzyka żółciowego. Stanowi jego część. Ściana przewodu pęcherzyka żółciowego jest pofałdowana. Błona śluzowa przewodu tworzy fałd spiralny (łac. plica spiralis), składający się z wielu wpukleń obejmujących od 1/3 do 2/3 obwodu. W normalnych warunkach, przewód jest drożny w obie strony. Na skutek skurczu mięśniówki przewodu przepływ żółci może zostać zahamowany.

    Pęcherzyk żółciowy (łac. vesica fellea) (zwany też niepoprawnie woreczkiem żółciowym) – gruszkowaty narząd służący do magazynowania i zagęszczania żółci do czasu, aż będzie potrzebna do emulgacji tłuszczu.Żółtaczka (icterus) – objaw polegający na zażółceniu skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu. Prawidłowy poziom bilirubiny (całkowitej) w surowicy krwi człowieka wynosi 0,3–1,0 mg/dl lub 5,1–17,0 μmol/l.

    Przewód żółciowy wspólny (łac. ductus choledochus) – średnica 5 mm; długość około 7 cm. Powstaje z połączenia przewodu pęcherzykowego i przewodu wątrobowego wspólnego. Dzieli się na cztery części:

  • część naddwunastniczą
  • część zadwunastniczą
  • część trzustkową
  • część śródścienną – przechodzi przez ścianę dwunastnicy i uchodzi na brodawce większej dwunastnicy (brodawka Vatera); końcowy odcinek, często rozdęty, tworzy bańkę wątrobowo-trzustkową (łac. ampulla hepatopancreatica).
  • Schorzenia dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego[]

  • kamica żółciowa
  • ropniak pęcherzyka żółciowego
  • zapalenie pęcherzyka żółciowego
  • zapalenie dróg żółciowych
  • rak dróg żółciowych
  • rak pęcherzyka żółciowego
  • pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych
  • choroba Carolego
  • Zablokowanie przepływu żółci w drogach żółciowych może spowodować żółtaczkę mechaniczną.

    Dwunastnica (łac. duodenum) – u człowieka rurowaty narząd długości 25–30 cm, wychodzący z żołądka i stanowiący początkowy odcinek jelita cienkiego. Początkowy odcinek dwunastnicy łączy się z odźwiernikiem żołądka, końcowy przechodzi w jelito czcze. Dwunastnica leży na wysokości pierwszego kręgu lędźwiowego. W kształcie przypomina literę C, a raczej podkowę zwróconą wypukłą częścią ku stronie prawej, wklęsły obwód obejmuje głowę trzustki. Do zstępującego odcinka dwunastnicy uchodzą wspólnie przewód żółciowy i przewód trzustkowy. Długość dwunastnicy w IV w p.n.e Herofilus określił na 12 szerokości palców, stąd nazwa tego odcinka jelita.Zapalenie dróg żółciowych (łac. cholangitis) – choroba występująca najczęściej łącznie z zapaleniem pęcherzyka żółciowego, rozwija się w wyniku utrudnienia odpływu żółci z pęcherzyka żółciowego, czego przyczyną z kolei może być kamica dróg żółciowych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Przewód żółciowy wspólny (łac. ductus choledochus communis) – jest to droga przepływu żółci z pęcherzyka żółciowego i wątroby. Powstaje z przewodu wątrobowego wspólnego, który oddawszy przewód pęcherzykowy, staje się przewodem żółciowym wspólnym. Biegnie w obrębie więzadła wątrobowo-dwunastniczego na prawo od tętnicy wątrobowej właściwej i do przodu od żyły wrotnej. Ma średnicę ok. 5 mm oraz długość ok. 7 cm. W jego przebiegu wyróżnia się części: naddwunastniczą, zadwunastniczą i śródścienną, która uchodzi wraz z przewodem trzustkowym głównym (Wirsunga) na brodawce większej na ścianie tylno-przyśrodkowej części zstepującej dwunastnicy. U końca zwykle rozszerza się tworząc bańkę wątrobowo-trzustkową.
    Hepatocyt, komórka wątrobowa – wieloboczna komórka, stanowiąca podstawowy element strukturalny miąższu wątroby. Hepatocyty tworzą ok. 80% masy tego narządu. Rozmiary ok. 20–30 µm.
    Wątroba (grec. ἧπαρ hepar, łac. iecur) – wielofunkcyjny gruczoł obecny u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt. Stanowi część układu pokarmowego położoną wewnątrzotrzewnowo. U większości zwierząt dzieli się na dwa płaty. U człowieka jej masa wynosi ok. 1500–1700 g u dorosłego mężczyzny, a u kobiety 1300–1500 g. Masa przyżyciowa jest o 500–800 g wyższa, ze względu na zawartą w niej krew.
    Choroba Carolego (ang. Caroli disease) – to dziedziczne schorzenie wewnątrzwątrobowych dróg żółciowych, o typie dziedziczenia najczęściej autosomalnym recesywnym, rzadziej autosomalnym dominującym, przejawiające się powstawaniem poszerzeń (tak zwanych torbieli, które jednak nie spełniają kryteriów histologicznych rozpoznania torbieli, gdyż nie są wysłane nabłonkiem) dróg żółciowych.
    Nabłonek jednowarstwowy sześcienny – typ nabłonka jednowarstwowego. Składa się z komórek których wysokość na przekroju jest równa szerokości. Pełni funkcje wydzielnicze lub funkcje czynnego transportu jonów. Występuje w częściach wydzielniczych wielu gruczołów i w kanalikach nerwowych. Pod jądrem, w części podstawnej komórki są zgromadzone mitochondria. a nad jądrem, w części wierzchołkowej komórki jest aparat Golgiego, siateczka śródplazmatyczna oraz pęcherzyki wydzielnicze.
    Pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych (ang. primary sclerosing cholangitis) – przewlekłe autoimmunologiczne schorzenie prowadzące do uszkodzenia zarówno wewnątrzwątrobowych jak i zewnątrzwątrobowych dróg żółciowych.
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.