• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Droga Wodna Świętego Wawrzyńca

    Przeczytaj także...
    Montreal (fr. Montréal) – miasto w Kanadzie, nad Rzeką Świętego Wawrzyńca w prowincji Quebec. W latach 1844-1849 Montreal był stolicą Prowincji Kanady.Anticosti – wyspa na Atlantyku w ujściu rzeki Świętego Wawrzyńca, leżąca w prowincji Quebec w Kanadzie. Ma kształt zbliżony do silnie wydłużonej elipsy, o długości 217 km i maksymalnej szerokości 48 km. Mimo dużej powierzchni, wynoszącej 7892,52 km², wyspa ma obecnie tylko 266 stałych mieszkańców.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Droga Wodna Świętego Wawrzyńca
    Statek Canadian Olympic na Kanale Welland

    Droga Wodna Świętego Wawrzyńca (ang. Saint Lawrence Seaway, fr. Voie maritime du Saint-Laurent, także Droga Wodna Wielkich Jezior) – oficjalna nazwa ważnego śródlądowego szlaku wodnego w Kanadzie i w USA. Szlak daje statkom morskim możliwość dopłynięcia do wszystkich Wielkich Jezior z Atlantyku, przez Rzekę Świętego Wawrzyńca. Po szlaku pływa też wiele dużych statków przystosowanych tylko do żeglugi śródlądowej.

    Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.Jeziorowiec (ang. Laker) – rodzaj statku handlowego przeznaczonego do uprawiania żeglugi pomiędzy portami znajdującymi się na brzegach Wielkich Jezior w USA i Kanadzie. Różni się od statków pełnomorskich pewnymi cechami konstrukcyjnymi, przede wszystkim ograniczeniem szerokości i zanurzenia. Najczęściej są to masowce.

    Dostępność szlaku[]

    Odległość drogą wodną od wyspy Anticosti w ujściu rzeki Św. Wawrzyńca do najdalej na zachód wysuniętych wód Jeziora Górnego wynosi około 3762 km. Największe dopuszczalne wymiary statków zdolnych do przebycia całej tej trasy to:

  • długość: 225,5 m
  • szerokość: 23,2 m
  • zanurzenie 8,1 m
  • Udostępnienie tego szlaku dla dużych statków wymagało budowy szeregu śluz i kanałów na Rzece Świętego Wawrzyńca i na niektórych połączeniach między poszczególnymi Wielkimi Jeziorami. Śluzy pozwalają omijać odcinki rzek niedostępne dla żeglugi (na przykład wodospad Niagara na rzece Niagara łączącej jeziora Erie i Ontario). Wiele odcinków rzek wymagało także pogłębienia.

    Ontario (ang. Lake Ontario, fr. Lac Ontario) – jezioro słodkowodne, najmniejsze co do wielkości w kompleksie pięciu Wielkich Jezior Ameryki Północnej. Środkiem jeziora biegnie granica między Kanadą i Stanami Zjednoczonymi. Dostęp ma tylko stan Nowy Jork i prowincja Ontario. Rzeka Niagara wpływa do jeziora blisko jego zachodniego końca i łączy je z jeziorem Erie. Z północno-wschodniego krańca jeziora wypływa Rzeka Świętego Wawrzyńca. Ontario stanowi część Drogi Wodnej Świętego Wawrzyńca.Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.

    Śluzy:

  • 7 na odcinku Montreal-jezioro Ontario, wzdłuż Rzeki Świętego Wawrzyńca
  • 8 na kanale wellandzkim między jeziorami Ontario i Erie
  • 4 na rzece St. Marys między jeziorem Górnym i jeziorem Huron
  • Kanały:

  • 6 krótkich kanałów o łącznej długości około 100 km, pierwsze cztery wzdłuż Rzeki Świętego Wawrzyńca
  • kanał Lachine: (dwie śluzy - Saint-Lambert i Côte-Sainte-Catherine) 14 mil morskich od portu Montreal do jeziora Saint-Louis, łączna różnica poziomów 13,7 m.
  • kanał Beauharnois: (dwie śluzy) 11,3 mil morskich; łączy jezioro Saint-Louis z jeziorem Saint-François, łączna różnica poziomów 25 m.
  • kanał Wiley-Dondero: (dwie amerykańskie śluzy - Snell i Eisenhower) 8 mil morskich, łączna różnica poziomów 26 m.
  • kanał Iroquois: (1 śluza) 0,3 mil morskich, obok zapory kontrolnej Iroquois.
  • kanał Wellandzki: (osiem śluz) 23.5 mil morskich; łączy jezioro Ontario z jeziorem Erie, łączna różnica poziomów 99,4 m.
  • kanał Soo Locks: (cztery podwójne śluzy w Sault Ste. Marie) łączy jezioro Huron z jeziorem Górnym, różnica poziomów około 7 m.
  • Historia[]

    Pierwsze kanały ułatwiające żeglugę na Rzece Św. Wawrzyńca powstały już w 1783. Do 1900 powstał kompletny system płytkich kanałów, który umożliwiał małym statkom pływanie po całym akwenie Wielkich Jezior i Rzeki Św. Wawrzyńca. Między 1912 i 1932 kanał Welland został przebudowany do dzisiejszych rozmiarów tak by mógł przepuszczać wielkie statki. USA ociągały się z wyrażeniem zgody na zbudowanie szlaku wodnego wzdłuż granicznej Rzeki Św. Wawrzyńca aż Kanada zagroziła w 1951 że sama zbuduje drogę wodną tylko na swoim własnym terytorium. Budowa rozpoczęła się w 1954 i zakończyła w 1959. W ceremonii oficjalnego otwarcia 26 czerwca 1959 wzięli udział prezydent USA Dwight Eisenhower, premier Kanady John Diefenbaker i królowa brytyjska Elżbieta II.

    Huron (ang. Lake Huron, fr. Lac Huron) – jezioro słodkowodne, drugie co do wielkości w kompleksie pięciu Wielkich Jezior Ameryki Północnej i czwarte pod względem wielkości na świecie. Składa się z czterech części: jezioro główne, zatoka Saginaw, zatoka Georgian i Przesmyk Północny (North Channel). Środkiem jeziora głównego biegnie granica między Kanadą i USA. Jezioro główne od zatok w części kanadyjskiej oddziela duża wyspa Manitoulin.Jezioro Górne (ang. Lake Superior, fr.Lac Supérieur) - największe jezioro w kompleksie pięciu Wielkich Jezior Ameryki Północnej. Największe słodkowodne i drugie co do wielkości jezioro na świecie (po Morzu Kaspijskim). Położone jest na pograniczu Kanady i USA. Od wschodu dostęp mają stany: Michigan, Wisconsin i Minnesota. Zajmuje powierzchnię 82,1 tys. km², z czego 28,8 tys. km² znajduje się w Kanadzie.

    Drogą tą pływały również statki pod polską banderą. Przed wojną był to niewielki parowiec "Warta", a po roku 1968 jego śladem poszło sześć – zbudowanych przez stocznię w Szczecinie – tzw. jeziorowców. Miały charakterystyczne, wygięte ku tyłowi, kominy, a cała seria otrzymała nazwy polskich miast zaczynających się na literę "z". Były to "Zakopane", "Zamość", "Zabrze", "Zambrów", "Zawiercie" i "Zawichost". W roku 1971 "Zawiercie" zawinęło, jako pierwsze, do Montrealu i Toronto, a kolejne pływały przez wiele lat do Detroit i Chicago.

    Toronto – największe miasto Kanady położone w południowej części prowincji Ontario, której jest stolicą. Miasto pełni funkcję ekonomicznej i kulturalnej stolicy Kanady. W mieście Toronto mieszka 5 915 386 ludzi (2011).John George Diefenbaker (ur. 18 września 1895 Neustadt, Ontario, zm. 16 sierpnia 1979 Ottawa, Ontario) – premier Kanady z ramienia Partii Konserwatywnej od 21 czerwca 1957 do 22 kwietnia 1963.

    Bibliografia[]

  • Jan Piwowoński" Flota spod biało-czerwonej, Nasza Księgarnia, Warszawa 1989, ISBN 83-10-08902-3



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Niagara – rzeka na granicy Kanady (Ontario) i Stanów Zjednoczonych (Nowy Jork), o długości 55 km, przepływająca z jeziora Erie do jeziora Ontario.
    Wielkie Jeziora – system pięciu jezior pochodzenia tektoniczno-polodowcowego w Ameryce Północnej, na pograniczu Kanady i USA. W skład systemu wchodzą następujące jeziora:
    Elżbieta II, właśc. Elżbieta Aleksandra Maria (ang. Elizabeth Alexandra Mary, ur. 21 kwietnia 1926 w Londynie) – królowa Wielkiej Brytanii z dynastii Windsorów, koronowana 2 czerwca 1953, córka króla Jerzego VI i jego żony – Elżbiety Bowes-Lyon zw. Królową-Matką.
    Śluza wodna – budowla hydrotechniczna wznoszona na kanałach żeglownych, rzekach (jako fragment jazu) oraz pomiędzy jeziorami. Są one budowane w celu umożliwienia podczas żeglugi pokonywania różnic poziomu wody przez jednostki pływające (np. statki, barki, jachty). Śluza to fragment kanału przegrodzony komorą wodną. Wyróżnia się śluzy jednokomorowe pojedyncze do śluzowania jednego statku, podwójne (dwustronne) z przesuniętymi głowami do śluzowania jednocześnie dwóch statków oraz bliźniacze (równoległe) - tj. dwie jednakowe śluzy położone obok siebie. W przypadkach, gdy drogi wodne łączą się ze sobą pod ostrym kątem stosowane są śluzy workowate umożliwiające opuszczenie śluzy na wstecznym biegu lub zwrotnicze - gdy śluza łączy więcej niż dwie drogi wodne. Komora śluzowa jest zamknięta ruchomymi wrotami. Najczęstsze zamknięcia to wrota jedno- lub dwu skrzydłowe, rzadziej spotykane są zamknięcia walcowe.
    Kanada (ang. i fr. Canada) – państwo położone w Ameryce Północnej, rozciągające się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie do Oceanu Spokojnego na zachodzie i Oceanu Arktycznego na północy. Na południu i północnym zachodzie graniczy ze Stanami Zjednoczonymi, granice morskie: na północy z Danią (Grenlandia) i na wschodzie z Francją (wyspy Saint-Pierre i Miquelon). Drugie państwo świata pod względem powierzchni (po Rosji) oraz 36. pod względem ludności. Kanada jest członkiem ONZ, NAFTA, Wspólnoty Narodów, Frankofonii, NATO, G8, APEC.
    Rzeka Świętego Wawrzyńca (fr. Fleuve Saint-Laurent, ang. Saint Lawrence River) − duża rzeka w Ameryce Północnej. Wypływa z jeziora Ontario, a uchodzi w formie bardzo długiego i szerokiego estuarium do Zatoki Świętego Wawrzyńca (Ocean Atlantycki). Stanowi główny odpływ wodny z Wielkich Jezior. Powierzchnia dorzecza to 1,5 mln km. Długość Rzeki Św. Wawrzyńca od wypływu z jeziora Ontario wynosi 1200 km. Licząc od najbardziej oddalonego punktu dorzecza, jej długość wynosi 3058 km. Większe dopływy to: Richelieu, Ottawa, Saguenay.
    Kanał Wellandzki (ang. Welland Canal, fr. Canal Welland) - droga wodna w Kanadzie, w prowincji Ontario, o długości 43,5 km, umożliwiająca żeglugę pełnomorskich statków między jeziorami Ontario i Erie omijając wodospad Niagara. Różnica poziomów jezior wynosi 99,4 m. Aby ją pokonać, statki przechodzą przez 8 wielkich śluz.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.