• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dramat naturalistyczny

    Przeczytaj także...
    Symbol (z gr. σύμβολον) – semantyczny środek stylistyczny, który ma jedno znaczenie dosłowne i nieskończoną liczbę znaczeń ukrytych. Odpowiednik pojęcia postrzegany zmysłowo. Najbardziej ogólnie jest to zastąpienie jednego pojęcia innym, krótszym, bardziej wyrazistym lub najlepiej oddającym jego naturę, albo mniej abstrakcyjnym. Jest to znak odnoszący się do innego systemu znaczeń, niż do tego, do którego bezpośrednio się odnosi. Przykładowo symbol lwa oznacza nie tylko dany gatunek zwierzęcia, lecz często także siłę lub władzę. Symbole są pewnymi znakami umownymi, które w różnych kulturach mogą mieć różne znaczenia - to odróżnia symbol od jednoznacznej alegorii. Znaczenia szczególne to między innymi:Dulszczyzna – pojęcie wprowadzone do języka polskiego dzięki sukcesowi teatralnemu dramatu Moralność pani Dulskiej Gabrieli Zapolskiej. Dulszczyzna odnosi się do postawy będącej kwintesencją cech filistra i kołtuna.
    Idea (gr. ιδέα) – jedno z głównych pojęć filozoficznych, wprowadzone przez Platona, rozumiane przez niego jako niematerialny byt, który nie jest nam bezpośrednio dany. W metafizyce platońskiej (ontologii) przez idee rozumie się tożsame z sobą, niezłożone, niezmienne i doskonałe byty duchowe, poznawalne rozumowo i będące realnymi odpowiednikami pojęć powszechnych oraz wzorami zmiennych rzeczy materialnych.

    Dramat naturalistyczny - gatunek dramatu ukształtowany w Europie w drugiej połowie XIX wieku, zrodzony z jednej strony z fascynacji człowiekiem jako istotą społeczną i biologiczną (inspirowany m.in. teoriami Karola Darwina, pismami Auguste'a Comte’a czy Herberta Spencera), z drugiej zaś - rozwojem sztuki teatru, zrywającej w tym czasie z baśniowo-fantastyczną inscenizacją romantyczną na rzecz realizmu i obiektywizmu przedstawienia istoty ludzkiej. Do głównych przedstawicieli gatunku należy zaliczyć, m.in. Henryka Ibsena, Augusta Strindberga, Gerharta Hauptmanna, Bernarda Shawa czy Maksima Gorkiego a na gruncie polskim: Gabrielę Zapolską, Jana Augusta Kisielewskiego i Włodzimierza Perzyńskiego.

    Biologia (z gr. βίος (bios) - życie i λόγος (logos) - słowo, nauka) – nauka przyrodnicza zajmująca się badaniem życia i organizmów żywych.Chronologia – nauka o mierzeniu czasu, kolejności następowania po sobie wydarzeń, zjawisk, a także oznaczenie wydarzenia, zjawiska na podstawie przyjętego podziału czasu. Nazwa pochodzi od greckich słów chronos (czas) i logos (słowo, nauka).

    Podstawowe założenia kierunku[ | edytuj kod]

    Podstawowe założenia kierunku wyznaczył Émile Zola w swoim manifeście naturalizmu. Postulował on:

    Tabu – w najogólniejszym sensie terminu głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy, którego złamanie powoduje spontaniczną i niejednokrotnie gwałtowną reakcję ze strony ogółu przedstawicieli tej kultury, gdyż jest przez nich odbierane jako zamach na całą strukturę tej kultury i jej integralność, a więc jako zagrożenie dla dalszego istnienia danego społeczeństwa. Tabu może obejmować czynności, miejsca, przedmioty lub osoby. W najczystszym i najpierwotniejszym znaczeniu terminu czynności te, miejsca, osoby i przedmioty są zarazem zakazane i święte. Wulgaryzm – wyraz, wyrażenie lub zwrot uznawany przez użytkowników danego języka jako nieprzyzwoity, ordynarny. Używanie wulgaryzmów uważane jest za przejaw wywyższania się i świadczy o bardzo niskiej kulturze osobistej.
  • czerpanie tematów życia codziennego (poruszanie także tematów tabu)
  • obrazowanie rzeczywistości z werystyczną dokładnością (realizm, ale bez odautorskiego wartościowania - obiektywizm)
  • uczynienia bohaterem człowieka „z krwi i kości”, rzeczywistego, nie zaś będącego ucieleśnieniem symbolu czy idei
  • ukazanie otoczenia człowieka, jako czynnika determinującego jego zachowania
  • stosowanie języka konwersacyjnego, stylizowanego na mowę potoczną, bez wzniosłości i patosu
  • Cechy dramaturgii naturalistycznej[ | edytuj kod]

  • realizm, budowanie iluzji rzeczywistości przez werystyczne naśladowanie
  • problematyka społeczna: przekrój przez warstwy społeczne, rola konwenansu i zasad w życiu człowieka, reakcja na zmiany społeczne itp. Na przykład w "Moralności pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej mamy do czynienia z krytyką mieszczańskich obyczajów, piętnowaniem „dulszczyzny”, krytyką kołtunerii i filisterstwa; w "Domu lalki" Henryka Ibsena podejmowany jest problem ubezwłasnowolnienia kobiety w patriarchalnym społeczeństwie ze wskazaniem na potrzebę emancypacji kobiet dla ich wolności
  • problematyka psychologiczna i moralna (obserwacja zmian wewnętrznych postaci, oddziaływania otoczenia na jednostkę, czynnika biologicznego determinującego zachowania – walka o byt, pytanie o miejsce zasad moralnych w życiu społeczeństwa i jednostki):
  • rezygnacja z intrygi na rzecz pogłębionej analizy psychologicznej,
  • bohater rzeczywisty, współczesny autorowi (nie – szlachetnie urodzony, mitologiczny, uduchowiony, ucieleśnienie symbolu) – najczęściej przedstawiciel danej grupy społecznej
  • bohater złożony, skomplikowany wewnętrznie, nie można go jednoznacznie ocenić, brak schematu postaci czarno-białych, relatywizacja postępowań bohaterów:
  • przestrzenie realistyczne, szczegółowo opisywane w didaskaliach, dużo rekwizytów
  • proza, język codzienny, rytm konwersacyjny stylizacja na mowę potoczną, ale bez wulgaryzmów
  • rezygnacja z metafizyki i elementów fantastycznych (prócz Strindberga)
  • zazwyczaj kompozycja zamknięta, zachowana chronologia wydarzeń, zachowany związek przyczynowo – skutkowy, ale akcja nie służy wyłącznie opowiadaniu historii, lecz raczej obserwacji, poprzez wydarzenia, psychiki bohatera (motywacji itd.)
  • „czwarta ściana”, brak mówienia "na stronie"
  • Jan August Kisielewski (ur. 8 lutego 1876 roku w Rzeszowie, zm. 29 stycznia 1918 roku w Warszawie) − polski dramatopisarz, znawca i krytyk teatralny, eseista związany z kabaretem Zielonego Balonika.Społeczeństwo – podstawowe pojęcie socjologiczne, jednakże niejednoznacznie definiowane. Terminem tym tradycyjnie ujmuje się dużą zbiorowość społeczną, zamieszkującą dane terytorium, posiadające wspólną kulturę, wspólną tożsamość oraz sieć wzajemnych stosunków społecznych. Społeczeństwo ponadto posiada własne instytucje pozwalające mu na funkcjonowanie oraz formę organizacyjną w postaci państwa, plemienia czy narodu.




    Warto wiedzieć że... beta

    Dramat (z gr. δρᾶμα – dráma czyli działanie, akcja) – jeden z trzech rodzajów literackich (obok liryki i epiki). Jest to właściwie rodzaj sztuki na granicy teatru i literatury.
    Moralność pani Dulskiej – dramat Gabrieli Zapolskiej wydany w Warszawie w 1907; prapremiera odbyła się w 1906 w Krakowie; akcja toczy się we Lwowie.
    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
    Włodzimierz Perzyński (ur. 6 lipca 1877 w Opocznie, zm. 21 października 1930 w Warszawie) – polski dramatopisarz, poeta, powieściopisarz i nowelista okresu Młodej Polski.
    Kompozycja zamknięta - kompozycja, w której wszystkie elementy świata przedstawionego tworzą jasny, przejrzysty, skończony i logiczny układ.
    Karol Robert Darwin (ang. Charles Robert Darwin; ur. 12 lutego 1809 w Shrewsbury, zm. 19 kwietnia 1882 w Downe) – angielski przyrodnik, twórca teorii ewolucji, zgodnie z którą wszystkie gatunki pochodzą od wcześniejszych form, autor publikacji, w których przedstawił argumenty na poparcie swej tezy. Darwin uważał, że rozgałęziony schemat ewolucji wynika z procesu, który nazwał doborem naturalnym. Prawdziwość teorii ewolucji została zaakceptowana przez wielu naukowców przyrodników i dużą część społeczeństwa już za życia Darwina; jednak dopiero po pojawieniu się współczesnej syntezy ewolucji (którą opracowano w okresie od początku lat 30. do końca lat 50. XX wieku) naukowcy powszechnie zgodzili się, że dobór naturalny jest podstawowym mechanizmem ewolucji, a sam proces ciągłych zmian, z których wyłaniają się nowe jakości, niezaprzeczalnym faktem. W swojej zmodyfikowanej formie odkrycia naukowe Darwina są teorią unifikującą nauki o życiu i wyjaśniającą różnorodność biologiczną.
    Henryk Johan Ibsen (Henrik Ibsen; ur. 20 marca 1828 w Skien, zm. 23 maja 1906 w Christianii, obecnie Oslo) – dramatopisarz norweski.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.648 sek.