Dragon (statek kosmiczny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rakieta nośna Falcon 9 oraz kapsuła Dragon w wersjach dostawczej i załogowej (2006)
Makieta Dragona podczas testów (2007)
Dragon zacumowany do ISS w misji CRS-6 (2015)
Dragon po powrocie z kosmosu z misji CRS-5 (2015)

Dragon (ang. Smok) – rodzina wielofunkcyjnych, załogowych i bezzałogowych statków kosmicznych, opracowywanych przez prywatną amerykańską firmę SpaceX.

Dragon COTS Demo Flight 2, inaczej zwany: Lot Demonstracyjny COTS 2 (ang. COTS Demo Flight 2) – druga misja testowa bezzałogowego statku zaopatrzeniowego Dragon firmy SpaceX na orbitę w ramach programu NASA Systemy Komercyjnego Transportu Orbitalnego (COTS). Lot ten był drugim lotem kapsuły Dragon w ramach tego programu. Według decyzji z lipca 2011 cele lotu C2 zostały poszerzone o cele planowanej wcześniej misji C3, stąd nazwa lotu C2+.Rakietowy System Ratunkowy (ang. Launch Escape System ­– LES) – system przyłączony do kapsuły załogowego statku kosmicznego, umożliwiający natychmiastowe oddzielenie kapsuły od rakiety nośnej w przypadku zaistnienia sytuacji awaryjnej. Rakietowy system ratunkowy uruchamiany jest w wypadku bezpośredniego zagrożenia życia załogi, np. w celu usunięcia jej z obszaru objętego ewentualnym wybuchem rakiety. LES używany był w amerykańskich programach Mercury i Apollo. Podobny system stosowany jest także w rosyjskim statku Sojuz i chińskim Shenzhou.

Konstrukcja[ | edytuj kod]

Kapsuła ma postać ściętego stożka o ścianach nachylonych pod kątem 15 stopni i średnicy 3,6 metra. W przedniej części kapsuły ukryty jest mechanizm dokujący kompatybilny z portami dokowania Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). W przeciwieństwie do rosyjskich kapsuł Sojuz, pojazd nie jest jednak wyposażony w systemy automatycznego dokowania – po zbliżeniu do stacji jest przechwytywany przez manipulator ISS i przenoszony do wolnego portu. Kapsuła wyposażona jest w zintegrowany moduł serwisowy, który ma jednocześnie spełniać podczas startu rolę rakiety ewakuacyjnej.

Starship – rakieta nośna wraz ze statkiem kosmicznym opracowywane przez prywatną firmę SpaceX. System ma być w pełni wielokrotnego użytku i ma pozwolić ludziom na dotarcie na Marsa, a także pomóc w szybszym przemieszczaniu się pomiędzy odległymi miastami na Ziemi. Jest to dwustopniowy pojazd kosmiczny, sklasyfikowany jako superciężki, ponieważ jego udźwig na niską orbitę okołoziemską ma wynieść co najmniej 100 t. NASA (National Aeronautics and Space Administration) (pl. Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej) – agencja rządu Stanów Zjednoczonych odpowiedzialna za narodowy program lotów kosmicznych, ustanowiona 29 lipca 1958 r. na mocy National Aeronautics and Space Act, zastępując poprzednika – National Advisory Committee for Aeronautics. Jest wydziałem Departamentu Obrony USA i jest mu bezpośrednio podległa.

Wersja załogowa pojazdu ma mieścić na pokładzie do siedmiu osób lub mniejszą załogę i ładunek. Wersja bezzałogowa ma być zdolna do przewiezienia ponad 2,5 t i 14 m³ ładunku na pokład stacji oraz do powrotu z ładunkiem na Ziemię.

Rakietą nośną dla kapsuły jest Falcon 9, równolegle zaprojektowana ciężka rakieta z rodziny Falcon.

Historia[ | edytuj kod]

Prace nad kapsułą rozpoczęły się w 2004 roku, lecz toczyły się w tajemnicy do marca 2006, kiedy SpaceX zgłosiło swój udział w programie NASA COTS (Commercial Orbital Transportation Services – komercyjnych usług transportu kosmicznego). Kapsuła miała odpowiadać założeniom nowatorskiego programu NASA mającego wyłonić prywatne firmy zdolne do stworzenia floty pojazdów zapewniających transport ludzi i ładunków na orbitę, w tym na pokład Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Douglas Gerald Hurley (ur. 21 października 1966 w Endicott w stanie Nowy Jork) – amerykański astronauta, pilot wojskowy, inżynier, podpułkownik Korpusu Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych.

W dniu 18 sierpnia 2006 NASA wybrała ofertę SpaceX, równolegle do propozycji Kistler Aerospace. Oryginalny kontrakt ze SpaceX opiewał na 278 milionów dolarów za realizację trzech lotów testowych w latach 2008–2010. Dwa lata później, 23 grudnia 2008 NASA ogłosiła przyznanie firmie SpaceX kontraktu na 12 lotów dostawczych o wartości 1,6 miliarda dolarów, z opcją rozszerzenia do 3,1 mld dolarów.

Orion Multi-Purpose Crew Vehicle (Orion MPCV) – projektowany załogowy statek kosmiczny amerykańskiej agencji NASA przeznaczony do wykonywania długotrwałych misji do celów położonych poza niską orbitą okołoziemską, jak planetoidy, Księżyc i Mars. Przewidziany jest także jako rezerwowy system do transportu załóg i ładunku na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Statek zapewni możliwość awaryjnego przerwania misji podczas każdej fazy startu i lotu oraz umożliwi bezpieczny powrót załogi na Ziemię z przestrzeni międzyplanetarnej.Commercial Crew Program (skrót: CCP) – program realizowany od 2009 r. przez NASA mający na celu wspieranie i stymulowanie wysiłków podejmowanych przez różne prywatne firmy w zakresie astronautyki załogowej. W ramach kolejnych czterech rund programu wyłaniane są na drodze konkursów przedsiębiorstwa, które wykazują się największym postępem prac. Bezpośrednim celem programu jest zapewnienie NASA możliwości wymiany załóg Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), która od wycofania ze służby amerykańskich promów kosmicznych w 2011 r. odbywa się wyłącznie za pomocą rosyjskich statków Sojuz. NASA zamierza natomiast skoncentrować swoje wysiłki na budowie statku załogowego Orion przeznaczonego do lotów w dalszy kosmos, m.in. na Księżyc.

Pierwszy lot testowy (C1) kapsuły odbył się 8 grudnia 2010 roku. Po wyniesieniu na orbitę przez rakietę Falcon 9, Dragon wykonał dwa okrążenia Ziemi, po czym wodował w ustalonym regionie Pacyfiku. Był to pierwszy z trzech lotów testowych kapsuły zaplanowanych w ramach programu COTS.

Lot Demonstracyjny COTS 2[ | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Dragon COTS Demo Flight 2.

Dzięki pomyślnemu zrealizowaniu wszystkich zadań pierwszego lotu NASA podjęła decyzję o przyspieszeniu testów przez połączenie drugiego i trzeciego lotu testowego, któremu nadano oznaczenie C2+. Dla tej misji przewidziano dokowanie do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Na pokładzie kapsuły Dragon znalazł się między innymi ekwipunek potrzebny do przeprowadzenia 15 eksperymentów, w tym dwunastu przygotowanych przez zespoły studenckie w ramach programu Student Spaceflight Experiments Program.

Międzynarodowa Stacja Kosmiczna, MSK (ang. International Space Station, ISS; ros. Международная Космическая Станция, МКС; trb.: Mieżdunarodnaja Kosmiczeskaja Stancyja, MKS) – pierwsza stacja kosmiczna wybudowana z założenia przy współudziale wielu krajów. Składa się obecnie z 15 głównych modułów (docelowo ma ich liczyć 16) i umożliwia jednoczesne przebywanie sześciu członków stałej załogi (trzech do roku 2009). Pierwsze moduły stacji zostały wyniesione na orbitę i połączone ze sobą w 1998 roku. Pierwsza stała załoga zamieszkała na niej w roku 2000. Źródłem zasilania ISS są baterie słoneczne, transportem ludzi i materiałów do 19 lipca 2011 zajmowały się amerykańskie wahadłowce programu STS (od lutego 2003 do 26 lipca 2005 wstrzymane z powodu katastrofy Columbii) oraz rosyjskie statki kosmiczne Sojuz i Progress.SpaceX DM-1 (SpaceX Demonstration Mission 1) – pierwsza testowa misja orbitalna statku Dragon V2 (obecna nazwa to Crew Dragon) firmy SpaceX. Była to misja bezzałogowa (z manekinem „Ripley”), poprzedzająca załogowy test DM-2, przeprowadzona w ramach programu NASA Commercial Crew Program. Start odbył się 2 marca 2019 r.

Po kilku przesunięciach startu, lot rozpoczął się 22 maja 2012 o 07:44 UTC na Przylądku Canaveral. Czwartego dnia misji, w piątek 25 maja kapsuła została przechwycona przez załogę Międzynarodowej Stacji Kosmicznej i przyłączona do stacji. Następnego dnia rezydenci MSK weszli na pokład kapsuły Dragon. Przez kilka dni trwał rozładunek towaru ze statku na pokład stacji, następnie załadunek materiałów na Dragona. 31 maja statek odcumował od stacji, a następnie wykonał deorbitację i wodował w okolicach wybrzeży Kalifornii na Pacyfiku.

SpaceX (Space Exploration Technologies Corporation) – amerykańskie przedsiębiorstwo przemysłu kosmicznego, założone w roku 2002. Jego celem jest budowa silników rakietowych i rakiet nośnych oraz statków kosmicznych, w tym także załogowych. Kluczem do osiągnięcia sukcesu ma być znaczne zmniejszenie kosztów wynoszenia ładunku na orbitę. Przede wszystkim, SpaceX projektuje i buduje serie tanich rakiet orbitalnych Falcon.Robert Louis Behnken (ur. 28 lipca 1970 w Creve Coeur, stan Missouri, USA), inżynier, pilot wojskowy, członek korpusu astronautów NASA.

Lot SpaceX CRS-1[ | edytuj kod]

Dzięki pomyślnemu przebiegowi lotu, następna misja kapsuły Dragon, w październiku 2012, była już rutynowym lotem zaopatrzeniowym do ISS w ramach kontraktu NASA. 8 października 2012 z przylądka Canaveral na Florydzie wystartował statek Dragon w wersji cargo. Tego dnia rozpoczęła się pierwsza z zakontraktowanych, regularnych podróży do ISS. Robotyczne ramię stacji przechwyciło kapsułę 10 października 2012. Gdy wyrównano ciśnienie w pomieszczeniu buforowym, grodzie zostały otwarte i astronauci przebywający na pokładzie ISS rozpoczęli rozładunek. Wśród towarów dostarczonych znalazły się między innymi: zapasy dla załogi, osprzęt techniczny, lodówka do przechowywania próbek oraz materiały do kolejnych badań. Po osiemnastu dniach statek wyruszył w podróż powrotną. 28 października 2012, około 400 kilometrów od wybrzeży południowej Kalifornii, kapsuła na spadochronie wodowała na Oceanie Spokojnym. Statek Dragon ma stosunkowo dużą ładowność. Podczas pierwszego lotu przywieziono na Ziemię ponad 750 kilogramów ładunku.

Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.Canaveral (ang. Cape Canaveral, w latach 1963-1973 Przylądek Kennedy’ego, ang. Cape Kennedy) – przylądek znajdujący się na południowo-wschodnim wybrzeżu USA, we wschodniej części półwyspu Floryda. Znajduje się tu ośrodek lotów kosmicznych im. J. F. Kennedy’ego oraz Stacja Sił Powietrznych Cape Canaveral.


Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




Warto wiedzieć że... beta

Sojuz (ros. Союз, "związek, zjednoczenie, sojusz") – nazwa serii radzieckich i rosyjskich wielomiejscowych pojazdów kosmicznych przeznaczonych do długotrwałych lotów po orbicie okołoziemskiej oraz do manewrowania i łączenia się z innymi obiektami w przestrzeni kosmicznej. Mogą one zabrać na swój pokład załogi liczące maksymalnie do trzech osób. Od 1967 r. Sojuzy są środkiem transportu kosmonautów na orbitę. Zgodnie z radziecką tradycją nazwy Sojuz zaczęto również używać do rakiety nośnej, która wynosiła na orbitę ten statek kosmiczny.
Falcon 9 – dwustopniowa rakieta nośna, zaprojektowana i wyprodukowana przez amerykańską firmę SpaceX, przeznaczona do wynoszenia ładunków na orbitę, misji bezzałogowych i załogowych do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Napędzana mieszaniną ciekłego tlenu (LOX) i kerozyny (RP-1). W przyszłości rakieta zostanie przystosowana do odzyskiwania i wielokrotnego użytku poszczególnych stopni. Podobnie jak Falcon 1 rakieta używa silników Merlin 1 początkowo w wersji 1C, a później 1D.
Uniwersalny czas koordynowany, UTC (ang. Universal Time Clock lub Coordinated Universal Time, fr. Temps Universel Coordonné) – wzorcowy czas ustalany na podstawie TAI (fr. Temps Atomique International), uwzględniający nieregularność ruchu obrotowego Ziemi i koordynowany względem czasu słonecznego. By zapewnić, że Słońce średnio w ciągu roku przechodzi nad południkiem zerowym o godz. 12:00 UTC z dokładnością nie mniejszą niż 0,9 s, od czasu do czasu do UTC dodawana jest tzw. sekunda przestępna. Operację tę przeprowadza IERS (International Earth Rotation Service).
Tona – jednostka masy stosowana w technice i handlu. Przeważnie, szczególnie w Polsce, utożsamiana z toną metryczną.
System zdalnie sterowanego manipulatora promu kosmicznego (ang. Shuttle Remote Manipulator System, SRMS) lub Canadarm – robotyczne ramię stosowane na pokładzie wahadłowców NASA w celu wyjmowania ładunku (satelitów lub modułów stacji) z ładowni promu, a następnie ich wypuszczenia na orbitę okołoziemską. Używane było również do zdejmowania ładunku z orbity i ponownego umieszczenia w ładowni promu. Taka procedura miała miejsce podczas misji STS-32, której celem było przechwycenie satelity LDEF.
Statek kosmiczny – pojazd poruszający się poza atmosferą Ziemi. Pojazd ten musi być wyniesiony i rozpędzony do odpowiedniej prędkości przez silniki napędowe. Współczesne statki kosmiczne wynoszone są w górę dzięki napędowi rakietowemu, który wytwarza siłę odrzutu. Wyróżnia się kilka rodzajów statków kosmicznych:
SpaceX DM-2 (SpaceX Demonstration Mission 2) – druga testowa misja orbitalna załogowej wersji kapsuły Dragon (ang. Smok) firmy SpaceX. Była pierwszą misją załogową przeprowadzoną w ramach prowadzonego przez NASA programu lotów na Międzynarodową Stację Kosmiczną pojazdami partnerów komercyjnych (Commercial Crew Program) i pierwszym załogowym lotem kosmicznym z terytorium USA od czasu ostatniej misji programu wahadłowców, STS-135.

Reklama