Dowodzenie (wojsko)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dowodzenieproces, przez który dowódca narzuca swoją wolę i zamiary podwładnym oraz w ramach którego wspomagany przez swój sztab planuje, organizuje, motywuje i kontroluje działania podległych mu wojsk przez użycie standardowych procedur działania i wszelkich środków przekazywania informacji.

Stanowisko dowodzenia - (ang. command post) miejsce rozmieszczenia jednostki lub pododdziału, w którym dowódca i jego sztab prowadzą swoją działalność. W czasie działań bojowych jednostki lub pododdziały są często rozmieszczone w kilku miejscach. Miejsce, w którym znajduje się dowódca jednostki lub pododdziału lub z którego prowadzi dowodzenie nazywane jest stanowiskiem dowodzenia.Informacja (łac. informatio – przedstawienie, wizerunek; informare – kształtować, przedstawiać) – termin interdyscyplinarny, definiowany różnie w różnych dziedzinach nauki; najogólniej – właściwość pewnych obiektów, relacja między elementami zbiorów pewnych obiektów, której istotą jest zmniejszanie niepewności (nieokreśloności).

W celu efektywnego sprawowania dowodzenia dowódca musi być świadomy relacji dowodzenia, jakie istnieją pomiędzy nim samym i siłami przydzielonymi mu do wykonania zadania.

Inaczej:

Dowodzenie jest podstawową formą kierowania ludźmi i wojskami opartą na uprawnieniu do kompleksowego kształtowania wszystkich elementów gotowości i zdolności bojowej w odniesieniu do bezpośrednio i pośrednio podległych żołnierzy, a więc wszechstronnego przygotowania ich w czasie pokoju do wszelkiego rodzaju działań i do kierowania nimi podczas realizacji w okresie pokoju, kryzysu i wojny. Typowym i najpowszechniejszym instrumentem i środkiem dowodzenia jest rozkaz. Jest władzą nadaną jednej osobie w celu stawiania zadań, koordynacji i kontroli działań zbrojnych. Dowódca sprawuje tę władzę nad swoimi podwładnymi na mocy mianowania. Władza ta, wywodząc się z prawa i uregulowań wojskowych jest nierozerwalnie połączona z przyjęciem za nią odpowiedzialności. Odpowiedzialność ta nie może być przekazywana. Dowódca bezpośrednio realizuje dowodzenie (np. dowódca załogi, drużyny) oraz przy pomocy podległych dowódców (np. dowódca plutonu przez dowódców drużyn, czołgów) lub przez podległe organy dowodzenia – sztaby.

Dowództwo – zespół ludzi, wraz z dowódcą, zajmujących się kierowaniem formacją wojskową lub zespołem ludzi. Najczęściej stosowane w terminologii wojskowej, rzadziej w terminologii cywilnej.Proces decyzyjny to określony proces myślowy lub sztuczny który realizuje funkcje podejmowania decyzji (istotne rozróżnienie zaproponowane przez Gadomskiego, 1986, ang. - def. procesu i funkcji). Ta sama decyzja w tej samej sytuacji może być produktem innych procesów decyzyjnych.

Sprawowanie dowodzenia wiąże się przede wszystkim z procesem podejmowania decyzji i planowania. Proces ten musi być zarówno dynamiczny, jak i wielowymiarowy. Powinien on zapewniać podejmowanie decyzji do działań bieżących, toczących się jednocześnie z procesem decyzyjnym i planowaniem przyszłych działań. Sprawowanie dowodzenia będzie szczególnie utrudnione w przypadku braku jednego spośród trzech podstawowych elementów: informacji, kontroli i łączności. Oznacza to, iż dowódca potrzebuje: informacji w celu podjęcia decyzji, możliwości sprawowania kontroli w celu koordynowania i monitorowania działań wojsk oraz środków łączności do przekazywania informacji.

Planowanie - polega na decydowaniu o podjęciu działań zorientowanych na wywołanie zjawisk, które nie zaistniałyby samoistnie.Operacja - część sztuki wojennej, zespół walk, bitew, uderzeń ogniowych i manewrów toczonych lub wykonywanych na lądzie, w powietrzu i na morzu przez związki operacyjne różnych rodzajów wojsk i sił zbrojnych, połączonych wspólną myślą przewodnią, prowadzonych pod jednym kierownictwem, dla osiągnięcia określonego celu.

System dowodzenia to zespół stanowisk dowodzenia, sieci telekomunikacyjnych, sieci teleinformatycznych, stacji i samodzielnych urządzeń telekomunikacyjnych, teleinformatycznych i pocztowych sprzężonych relacji dowodzenia wraz z elementami podsystemu informacyjnego, sprzętem specjalistycznym i pomocniczym, organami dowodzenia, całą infrastrukturą zabezpieczenia logistycznego i operacyjnego systemu, współpracujący ze sobą według przyjętych i uzgodnionych wcześniej zasad i wymagań.

Łączność wojskowa – to zespół przedsięwzięć organizacyjno-technicznych oraz sił i środków łączności zapewniających wymianę informacji między dowódcami pododdziałów, dowódcami i sztabami związków i oddziałów, a także między rodzajami sił zbrojnych i rodzajami wojsk.Organizowanie jest procesem, czyli ciągiem następujących po sobie celowo uzależnionych faz (etapów). Funkcja organizowania, jako jedna z czterech charakterystycznych funkcji procesu zarządzania (inne to: planowanie, motywowanie i kontrolowanie) obejmuje, m.in.:

Jedność dowodzenia to jedna z dziewięciu zasad prowadzenia wojny. Na każde realizację zadanie, zapewnij jedność wysiłku pod odpowiedzialnością jednego dowódcy.

Relacje dowodzenia[ | edytuj kod]

Relacje dowodzenia to inaczej zakresy uprawnień i odpowiedzialności dowódców wobec podległych im wojsk.

  • Dowodzenie pełne (w nazewnictwie angielskim Full Command) – FULLCOM
  • Władza wojskowa i odpowiedzialność za wydawanie rozkazów podwładnym. Dowodzenie takie obejmuje wszystkie aspekty działań wojskowych i administracyjnych. Występuje jedynie w ramach sił narodowych. Państwa wydzielające siły do operacji NATO zawsze zachowują nad nimi „pełne dowodzenie”.
  • Dowodzenie operacyjne (w nazewnictwie angielskim Operational Command) – OPCOM
  • Władza przyznana dowódcy do przydzielania zadań podwładnym dowódcom, do rozwijania jednostek do działań, do ponownego przydzielania sił oraz do zatrzymania sobie lub przekazania komuś innemu kontroli operacyjnej i/lub taktycznej, jeśli uzna to za niezbędne. Władza ta nie obejmuje odpowiedzialności za administrację czy logistykę. Może być rozciągnięta również na siły przydzielone temu dowódcy.
  • Kontrola operacyjna (w nazewnictwie angielskim Operational Control) – OPCON
  • władza przyznana dowódcy do kierowania przydzielonymi mu siłami tak, aby mógł wykonać określone zadanie, ograniczone zwykle w zakresie funkcji, czasu lub miejsca, do rozmieszczania sił i delegowania uprawnień typu TACON dla podporządkowanych sobie dowódców. Władza ta nie pozwala na określanie zadań dla części podległych sił (nie można postawić zadania dla części sił podwładnego). Nie obejmuje też kontroli nad sferą administracyjną i logistyczną.
  • Dowodzenie taktyczne (w nazewnictwie angielskim Tactical Command) – TACOM
  • Władza przyznana dowódcy do stawiania zadań siłom będącym pod jego dowództwem w celu wykonania zadań postawionych przez wyższe dowództwo.
  • Kontrola taktyczna (w nazewnictwie angielskim Tactical Control) – TACON
  • Władza przyznana dowódcy do szczegółowego, zwykle lokalnego kierowania i kontroli działań, przemieszczeń lub manewrów wojsk. Oto dowódca posiadający uprawnienia TACON wobec określonych sił odpowiada za koordynacje manewru i ochronę oraz wykorzystanie infrastruktury w czasie, gdy siły te realizują zadania otrzymane od swojego przełożonego w obszarze odpowiedzialności dowódcy dysponującego wobec nich uprawnieniami TACON. Relacja typu TACON jest typowa dla uprawnień dowódców wobec jednostek rodzajów wojsk.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Zasady etyki i obyczaje żołnierzy zawodowych LWP, s. 70.
    2. Chocha 1982 ↓, s. 69.
    3. Kręcikij i Lewandowski 2015 ↓, s. 34.
    4. Wołejszo (red.) 2013 ↓, s. 183.
    5. Wołejszo (red.) 2013 ↓, s. 184.
    6. Kręcikij i Lewandowski 2015 ↓, s. 39.
    7. Wołejszo (red.) 2013 ↓, s. 185.
    8. Kręcikij i Lewandowski 2015 ↓, s. 42.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Marian Laprus (red.): Leksykon wiedzy wojskowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979, s. 90. ISBN 83-11-06229-3.
  • Stanisław Koziej: „Teoria sztuki wojennej”. Warszawa 1993.
  • „Zasady etyki i obyczaje żołnierzy zawodowych LWP” Wydawnictwo MON. Warszawa 1983
  • Janusz Kręcikij, jacek Lewandowski: Organizacja dowodzenia na poziomie strategicznym i operacyjnym. Kraków: Oficyna Wydawnicza Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, 2015. ISBN 978-83-65208-29-3.
  • Bolesław Chocha: Rozważania o taktyce. Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej, 1982. ISBN 83-11-06787-2.
  • Jarosław Wołejszo: System dowodzenia. Warszawa: Akademia Obrony Narodowej, 2013. ISBN 978-83-7523-228-8.
  • Żołnierz to osoba pełniąca służbę w siłach zbrojnych danego kraju i zobowiązana do obrony jego granic. Żołnierzem jest również osoba wykonująca zadania bojowe poza granicami własnego kraju, zarówno wówczas, gdy kraj ten jest agresorem, jak i w przypadku uczestniczenia sił zbrojnych danego kraju w misjach pokojowych lub siłach szybkiego reagowania w sytuacjach zmuszających społeczność międzynarodową do natychmiastowego zbrojnego współdziałania.Janusz Kręcikij (ur. 31 sierpnia 1964 r. w Kielcach) – generał brygady Wojska Polskiego, doktor habilitowany nauk wojskowych.




    Warto wiedzieć że... beta

    Motywowanie, jako element zarządzania, polega na takim wykorzystywaniu mechanizmów motywacji, by zapewniały zaangażowanie pracowników na rzecz sukcesu organizacji, zachęcały do podnoszenia kwalifikacji i dawały satysfakcję z pracy. Polega na wpływaniu na postawy i zachowania człowieka za pośrednictwem określonych bodźców.
    Bolesław Chocha (ur. 6 sierpnia 1923 w Grodnie. zm. 2 maja 1987 w Józefowie) – polski dowódca wojskowy, publicysta i teoretyk wojskowości, generał dywizji Wojska Polskiego, szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (1968–1973), działacz polityczny i społeczny.
    Logistyka – proces planowania, realizowania i kontrolowania sprawnego i efektywnego ekonomicznie przepływu surowców, materiałów, wyrobów gotowych oraz odpowiedniej informacji z punktu pochodzenia do punktu konsumpcji w celu zaspokojenia wymagań klienta. Działania logistyczne mogą obejmować (choć nie muszą się do nich ograniczać): obsługę klienta, prognozowanie popytu, przepływ informacji, kontrolę zapasów, czynności manipulacyjne, realizowanie zamówień, czynności reparacyjne i zaopatrywanie w części, lokalizację zakładów produkcyjnych i składów, procesy zaopatrzeniowe, pakowanie, obsługę zwrotów, gospodarowanie odpadami, transport i składowanie.
    Wola – cecha jednostek przeważnie samoświadomych, umożliwiająca i wspomagająca reagowanie, ogólne działanie i podejmowanie świadomych decyzji.
    Sztab - główny organ dowodzenia występujący w oddziałach i związkach wszystkich rodzajów sił zbrojnych oraz na szczeblu centralnym. Na czele sztabu stoi szef sztabu podlegający bezpośrednio dowódcy. W okresie pokoju głównym zadaniem sztabu jest organizowanie szkolenia wojsk i zapewnienie im warunków utrzymania wysokiego stopnia gotowości bojowej.

    Reklama