Dowcip

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dowcip, żart, kawał – krótka forma humorystyczna, służąca rozśmieszeniu słuchacza. Najczęstszą formą rozpowszechniania dowcipu jest przekaz słowny. Dowcipy można spotkać w prasie, w specjalnych rubrykach. Publikowane są książki i czasopisma z dowcipami. Dowcipy można też spotkać na wielu stronach internetowych. Istnieją też ponure żarty („czarny dowcip”) oraz „puste dowcipy”, śmieszące tylko opowiadającego. Innym gatunkiem dowcipu jest „dowcip ciągły”, czyli powtarzany kilka razy w krótkim odstępie czasu lub „dowcip abstrakcyjny”, obecny np. w krajach Europy Środkowej – głównie w Czechach i Polsce. Znany jest także jako pure nonsense czy humor angielski. Można też natrafić na pojęcie żartu „hermetycznego”, który może opierać się na memie lub jest zrozumiały tylko dla docelowej grupy odbiorców, np. kolegów z pracy czy też informatyków.

Nieświadomość - pojęcie zaczerpnięte z psychoanalizy, określające jeden z obszarów aparatu psychicznego (obok przedświadomości i świadomości).Chuck Norris, właśc. Carlos Ray Norris (ur. 10 marca 1940 w Ryan, Oklahoma) – amerykański aktor, mistrz sztuk walk, siedmiokrotny mistrz świata w karate.

Zdarzają się okresy popularności dowcipów o konkretnych osobach, np. o Chucku Norrisie w 2005 roku (Chuck Norris Facts). Popularność tematyczna kawałów zmienia się z czasem, w określonym kontekście pojawiają się dowcipy polityczne stanowiące formę ironicznego komentarza wobec rzeczywistości. Zmiany te mają różnorodne przyczyny, a czasem inspiracje. Kawały jako obiekt badań naukowych ujmowane są pomiędzy obszarem trzecim literatury a folklorem.

Czasopismo – periodyk, publikacja periodyczna, wydawnictwo ciągłe, druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, posiadający numerację ciągłą, zawierający ustaloną szatę graficzną, a także niezbyt często zmieniający się format i objętość, zawierający materiały od wielu autorów i określoną tematykę, aczkolwiek mogący się różnić wersjami językowymi, mutacjami regionalnymi.Folklor (ang. folk-lore „wiedza ludu”) – symboliczno-artystyczna dziedzina kultury ludowej, mająca charakter wieloskładnikowy, niejednolity i synkretyczny.

Prawdopodobnie najstarszą księgą żartów jest anonimowy zbiór dowcipów pt. „Philogelos” (gr. Φιλόγελως, dosł. miłujący śmiech) pochodząca z III/IV w. Znajduje się w nim 265 kawałów.

Według André Jollesa żart jest jednym z morfologicznych archetypów leżących u podstaw współczesnych gatunków literackich.

Jedną z największych monografii o dowcipie napisał Zygmunt Freud, w której opisał dowcip w relacji do nieświadomości.

Scherzo - (wł. żart) gatunek muzyczny występujący samodzielnie lub jako część utworu cyklicznego np. sonaty, symfonii. Scherzo w formie podobne jest do menueta, jednakże grane jest w szybszym tempie, często z zastosowaniem rytmu synkopowego i rozwiniętej artykulacji. Przeważnie w metrum 3/4. Scherzo ma budowę trzyczęściową: A B A.Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • komik
  • humor (postać komizmu)
  • scherzo
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Pure nonsens – WIEM, darmowa encyklopedia.
    2. Norbert Wójtowicz, Dowcip polityczny w Polsce Ludowej 1944–1956, [w:] Studia i materiały z dziejów opozycji i oporu społecznego, red. Ł. Kamiński, t. 1, Wrocław 1998, s. 74–87.
    3. Classic gags discovered in ancient Roman joke book, „The Guardian” [dostęp 2018-06-13] (ang.).
    4. Sendyka Roma, W stronę kulturowej teorii gatunku, [w:] Kulturowa teoria literatury: główne pojęcia i problemy, pod red.Michała Markowskiego i Ryszarda Nycza, Kraków 2006, s. 257.
    5. Sigmund Freud, Dowcip i jego stosunek do nieświadomości, Warszawa: Sen-Wydawn. KR, 1993, ISBN 83-900176-6-0, OCLC 221506643 [dostęp 2021-01-23].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Φιλόγελως (Philogelos) [dostęp 2018-06-13].
  • Philogelos: The Laugh Addict [dostęp 2018-06-13] (ang.).
  • TOP 10 najstarszych dowcipów świata [dostęp 2019-01-18] (pol.).
  • TOP 100 najlepiej ocenianych dowcipów w Internecie
  • Purenonsens (ang. pure nonsense) – rodzaj dowcipu, w którym efekt komiczny powstaje z niedorzeczności, z pozbawionego logicznej motywacji, absurdalnego skojarzenia obrazów lub pojęć. Stworzony został w XIX w. przez pisarzy angielskich (Edward Lear, Lewis Carroll), odegrał ważną rolę w estetyce surrealizmu.Sigmund Freud (ur. jako Sigismund Schlomo Freud 6 maja 1856 w Příborze, zm. 23 września 1939 w Londynie) – austriacki lekarz neurolog i psychiatra, twórca psychoanalizy.




    Warto wiedzieć że... beta

    Strona internetowa, strona WWW (ang. web page) – dokument HTML udostępniony w Internecie przez serwer WWW. Po stronie hosta użytkownika, strona WWW jest otwierana i wyświetlana za pomocą przeglądarki internetowej. Autorem pierwszych stron WWW jest Tim Berners-Lee.
    Chuck Norris Facts – zbiór żartów, wymyślonych przez społeczność internetową i niemających odzwierciedlenia w rzeczywistości, opisujących nadludzkie umiejętności oraz brutalność Chucka Norrisa. Często nawiązują do kopnięcia z półobrotu, z którego słynie bohater żartów.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Humor (słowo pochodzi z łaciny) – jedna z postaci komizmu, wyrażająca się w dostrzeganiu stron śmiesznych w ludziach, sytuacjach, zdarzeniach itp., traktowanych – w przeciwieństwie do satyry – z wyrozumiałością i pobłażliwością.
    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.
    Książka – dokument piśmienniczy, zapis myśli ludzkiej, raczej obszerny, w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym.
    Gatunek literacki - forma utworu literackiego, podrzędna w stosunku do rodzaju literackiego, nadrzędna zaś do odmiany gatunkowej.

    Reklama