• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Doustne leki przeciwcukrzycowe

    Przeczytaj także...
    Cukrzyca typu 1 (łac. diabetes mellitus typi 1, ang. Insulin Dependent Diabetes Mellitus, IDDM), nazywana też cukrzycą insulinozależną jest jedną z etiopatogenetycznych postaci cukrzycy. U jej podłoża leży przewlekły, autoimmunologiczny proces chorobowy prowadzący do powolnego zniszczenia, produkujących insulinę, komórek β wysp trzustkowych i w następstwie tego do utraty zdolności jej wydzielania.Cholesterol – organiczny związek chemiczny, lipid z grupy steroidów zaliczany także do alkoholi. Jego pochodne występują w błonie każdej komórki zwierzęcej, działając na nią stabilizująco i decydując o wielu jej własnościach. Jest także prekursorem licznych ważnych steroidów takich jak kwasy żółciowe czy hormony steroidowe.
    Glikemia – stężenie glukozy we krwi. Glikemia jest wyrażana w mmol/l lub mg/dl (czyli mg%). Celem przeliczenia wartości glikemii z jednych jednostek na drugie stosuje się przelicznik: 1 mmol/l = 18 mg/dl.

    Doustne leki przeciwcukrzycowe, doustne leki hipoglikemizujące – grupa leków stosowanych w cukrzycy. Leki te różnią się pod względem mechanizmu działania, profilu farmakologicznego, ale ich wspólną cechą jest zasadniczy efekt działania – obniżanie stężenia glukozy we krwi (działanie hipoglikemizujące). Doustne leki przeciwcukrzycowe znajdują zastosowanie przede wszystkim w leczeniu cukrzycy typu 2, oraz niektóre z nich (pochodne biguanidowe) pomocniczo w wybranych przypadkach cukrzycy typu 1 (zmniejszenie wahań glikemii poposiłkowej, obniżenie poziomu lipidów).

    Lek – każda substancja, niezależnie od pochodzenia (naturalnego lub syntetycznego), nadająca się do bezpośredniego wprowadzana do organizmu w odpowiedniej postaci farmaceutycznej w celu osiągnięcia pożądanego efektu terapeutycznego, lub w celu zapobiegania chorobie, często podawana w ściśle określonej dawce. Lekiem jest substancja modyfikująca procesy fizjologiczne w taki sposób, że hamuje przyczyny lub objawy choroby, lub zapobiega jej rozwojowi. Określenie lek stosuje się też w stosunku do substancji stosowanych w celach diagnostycznych (np. metoklopramid w diagnostyce hiperprolaktynemii) oraz środków modyfikujących nie zmienione chorobowo funkcje organizmu (np. środki antykoncepcyjne).Linagliptyna – organiczny związek chemiczny z grupy inhibitorów dipeptydylopeptydazy 4. Stosowana w cukrzycy typu 2 w celu poprawy kontroli glikemii.

    Pierwszym lekiem był karbutamid z grupy pochodnych sulfonylomocznika zastosowany w leczeniu cukrzycy w roku 1955.

    Leki tej grupy, wpływając na proces uwalniania insuliny z aktywnych jeszcze wysp trzustkowych pozwalają na leczenie pacjenta przy użyciu endogennej (własnej) insuliny, co z wielu względów jest najkorzystniejsze dla chorego. Mają poza tym znikome działanie uboczne i są dobrze tolerowane. Ich działanie obniżają kortykosteroidy, natriuretyki, sympatykomimetyki oraz hormony tarczycy.

    Saksagliptyna (wcześniej BMS-477118) – lek z klasy inhibitorów dipeptydylo-peptydazy 4 (DPP4) dopuszczony w Europie do obrotu w październiku 2009 roku do leczenie cukrzycy typu II w celu poprawy kontroli glikemii. Komercjalizowany pod nazwą Onglyza wspólnie przez firmy Astra Zeneca i Bristol-Myers Squibb (w Japonii przez Otsuka Pharmaceutical Co.)Kwas deoksyrybonukleinowy (dawn. kwas dezoksyrybonukleinowy; akronim: DNA, z ang. deoxyribonucleic acid) – wielkocząsteczkowy organiczny związek chemiczny należący do kwasów nukleinowych. U eukariontów zlokalizowany jest przede wszystkim w jądrach komórek, u prokariontów bezpośrednio w cytoplazmie, natomiast u wirusów w kapsydach. Pełni rolę nośnika informacji genetycznej organizmów żywych.

    Pochodne biguanidu są nieco gorzej tolerowane, ponadto może wystąpić w trakcie ich stosowania groźne powikłanie (kwasica mleczanowa). Natomiast ich zaletą jest działanie obniżające poziom trójglicerydów, wpływają też korzystnie jeśli chodzi o redukcję wagi ciała.

    Zdecydowana większość chorych na cukrzycę typu 2 może być z powodzeniem leczona tymi lekami w pierwszym okresie choroby. W późniejszym okresie, wraz z postępem choroby, dochodzi do wtórnej nieskuteczności tych leków i zachodzi konieczność leczenia przy użyciu insuliny. Najczęściej kojarzy się pochodną sulfonylomocznika z metforminą. Stosowanie doustnych leków przeciwcukrzycowych jest przeciwwskazane w trakcie ciąży i karmienia piersią.

    Glibenklamid (łac. Glibenclamidum) – lek przeciwcukrzycowy, pochodna sulfonylomocznika II generacji. Silnie stymuluje wydzielanie insuliny z komórek trzustki oraz zwiększa wrażliwość tkanek, głównie wątroby na działanie insuliny.Tolbutamid – metylowa pochodna sulfonylomocznika, lek należący do doustnych leków hipoglikemizujących, który był szeroko stosowany w leczeniu cukrzycy typu II.

    Podział[ | edytuj kod]

    Grupy doustnych leków hipoglikemizujących[ | edytuj kod]

    Zarówno pochodne sulfonylomocznika, jak i glinidy, wpływają na wychwyt glukozy przez komórki β wysp trzustki. Są one blokerami kanałów potasowych we wspomnianych wcześniej komórkach powodując zmniejszenie przepuszczalności błony komórkowej dla jonów K oraz otwarcie zależnych od napięcia kanałów wapniowych i wzrost poziomu Ca w komórce. Zwiększają tym samym wrażliwość komórek β na insulinę. Bywają nazywane lekami insulinotropowymi.

    Glipizyd (łac. Glipizidum) – lek przeciwcukrzycowy, pochodna sulfonylomocznika. Lek stymuluje wydzielanie insuliny w wyspecjalizowanych komórkach trzustki, prowadząc tym samym do wzmożonego jej wydzielania.Glikwidon (łac. Gliquidonum) – lek przeciwcukrzycowy, pochodna sulfonylomocznika. Stymuluje wydzielanie insuliny w komórkach trzustki, zwiększa wrażliwość tkanek na jej działanie.
  • pochodne sulfonylomocznika
  • tolbutamid, chlorpropamid
  • glibenklamid, gliklazyd, glikwidon, glipizyd
  • glimepiryd
  • karbutamid
  • Pochodne sulfonylomocznika wpływają na wychwyt glukozy przez komórki β wysp trzustki. Są one blokerami kanałów potasowych we wspomnianych wcześniej komórkach powodując zmniejszenie przepuszczalności błony komórkowej dla jonów K oraz otwarcie zależnych od napięcia kanałów wapniowych i wzrost poziomu Ca w komórce. Zwiększają tym samym wrażliwość komórek β na insulinę. Nasilają proces glikogenogenezy oraz uwrażliwiają tkanki na działanie insuliny. Pochodne sulfonylomocznika dobrze wchłaniają się z przewodu pokarmowego. Ich biodostępność wynosi 50-90%. Wyjątek stanowi glibenklamid. Podawane są rano, przed śniadaniem. Leki z tej grupy mogą powodować przyrost masy ciała, dlatego nie są zalecane do stosowania u osób z nadwagą. Do najpowszechniejszych działań niepożądanych należą zaburzenia żołądkowo- jelitowe. Przy przyjmowaniu leków z tej grupy może pojawić się hipoglikemia. Przeciwwskazaniem do ich stosowania jest ciężka niewydolność nerek i wątroby oraz śpiączka cukrzycowa.

    Insulina – anaboliczny hormon peptydowy o działaniu ogólnoustrojowym, odgrywający zasadniczą rolę przede wszystkim w metabolizmie węglowodanów, lecz także białek i tłuszczów. Nazwa insulina z łac. insula - wyspa, pochodzi od wysepek Langerhansa trzustki, gdzie insulina jest produkowana.Inhibitory dipeptydylopeptydazy 4 – grupa doustnych leków hipoglikemizujących, działających przez blokowanie enzymu dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4). Znajdują zastosowanie w farmakoterapii cukrzycy typu 2. Pierwszy lek z tej grupy, sitagliptyna, został dopuszczony przez FDA do stosowania na terenie USA w 2006 roku. W marcu 2007 Komisja Europejska udzieliła pozwolenia na dopuszczenie preparatu do obrotu w całej Unii Europejskiej, pod koniec tego roku została wprowadzona na australijski rynek leków do leczenia cukrzycy typu 2.
  • glinidy
  • repaglinid
  • nateglinid
  • Mają podobny mechanizm działania do pochodnych sulfonylomocznika, lecz działają od nich szybciej i krócej. Także przy ich stosowaniu mniejsze jest ryzyko hipoglikemii. Działania niepożądane, jak i przeciwwskazania również podobne do pochodnych sulfonylomocznika.

    Leki inkretynowe – leki stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2, wywierające swój efekt hipoglikemiczny poprzez oddziaływanie na układ inkretynowy.Kortykosteroidy (glikokortykoidy, glikokortykosterydy, glikokortykosteroidy, kortykosterydy) – hormony produkowane w warstwach pasmowatej i siatkowatej kory nadnerczy pod wpływem ACTH, które regulują przemiany białek, węglowodanów i tłuszczów. Zalicza się do nich: kortyzol, kortykosteron, kortyzon.
  • leki inkretynowe
  • GLP-1 mimetyki
  • eksenatyd
  • Eksenatyd jest analogiem ludzkiego glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1). Zwiększa wydzielanie insuliny przez komórki β trzustki oraz hamuje wydzielanie glukagonu. W związku z tym prowadzi do zmniejszenia procesu glikolizy i glukoneogenezy. Zwalnia opróżnianie się żołądka, przez co zmniejsza szybkość przenikania do krwi glukozy pochodzącej z pokarmu. Poprawia kontrolę glikemii u chorych na cukrzycę typu 2 poprzez natychmiastowe i długotrwałe zmniejszenie stężenia glukozy zarówno po posiłku, jak i na czczo. Eksenatyd zalecany jest do stosowania u chorych, u których nie powiodła się terapia metforminą czy pochodnymi sulfonylomocznika. Lek podawany jest podskórnie 2 razy dziennie. Do najpowszechniejszych dziłań niepożądanych należą dolegliwości żołądkowo- jelitowe i przyrost masy ciała.

    Akarboza - substancja blokująca enzym α-glukozydazę (glukomylazę, sacharazę, maltazę, izomaltazę) występująca w lekach diabetologicznych. Blokuje ona enzymy jelitowe przekształcające węglowodany złożone w proste, a tym samym powoduje spadek poziomu cukru po posiłku, obniża insulinooporność, zmniejsza poziom insuliny, zwiększa asymilację glukozy oraz powoduje spadek glikemii na czczo.Kwasica mleczanowa (ang. lactic acidosis) – stan spowodowany przez nagromadzenie się kwasu mlekowego w organizmie.
  • liraglutyd
  • Liraglutyd, podobnie jak eksenatyd, jest analogiem ludzkiego glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1), przez co jego działanie jest podobne do wyżej wspomnianego leku. W przeciwieństwie do eksenatydu, liraglutyd powoduje spadek masy ciała. Charakteryzuje się długotrwałym działaniem, dzięki czemu może być podawany raz dziennie.

    Cukrzyca – grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynikającą z defektu produkcji lub działania insuliny wydzielanej przez komórki beta trzustki. Przewlekła hiperglikemia wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych. Ze względu na przyczynę i przebieg choroby, można wyróżnić cukrzycę typu 1, typu 2, cukrzycę ciężarnych i inne.Trójglicerydy (triglicerydy, triacyloglicerole, TG) - organiczne związki chemiczne należące do lipidów (tłuszczów prostych). Są to estry gliceryny (glicerolu) i trzech kwasów tłuszczowych. Wraz z wolnymi kwasami tłuszczowymi są jednym z głównych materiałów energetycznych zużywanym na bieżące potrzeby organizmu lub są też magazynowane jako materiał zapasowy w postaci tkanki tłuszczowej.
  • Inhibitory dipeptydylopeptydazy 4
  • saksagliptyna, linagliptyna, wildagliptyna, sitagliptyna
  • Leki z tej grupy chronią przed rozkładem glukagonopodobny peptyd-1 (GLP-1) poprzez hamowanie enzymu- peptydazy dipeptydylowej-4. Powoduje to uwrażliwienie komórek β wysp trzustki na glukozę i lepsze wydzielanie insuliny. Dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego i mogą być przyjmowane niezależnie od posiłków. Sitagliptyna jest bezpieczna dla pacjentów z niewydolnością nerek.

    Metformina (INN) – lek z grupy biguanidów zaliczany do doustnych leków przeciwcukrzycowych. Jest stosowany w cukrzycy typu 2, szczególnie jeśli towarzyszy jej nadwaga lub otyłość. Metformina jest stosowana w lecznictwie od 1957 roku.Rozyglitazon (roziglitazon, rosiglitazon, rosiglitazone ATC A10BG) – należący do doustnych leków hipoglikemizujących (grupa tiazolidinedionów), lek stosowany w leczeniu cukrzycy.

    Grupy doustnych leków antyhiperglikemicznych[ | edytuj kod]

  • pochodne biguanidowe
  • metformina
  • U osób chorych na cukrzycę metforormina zmniejsza syntezę glukozy w wątrobie. Hamuje ona glukoneogenezę i glikogenolizę. Przyczynia się do spadku poziomu glukozy we krwi a także lepszego jej wykorzystywania przez narządy. Przy jej stosowaniu poziom hemoglobiny glikozylowanej spada o 1-2%. Metformina korzystnie wpływa na profil lipidowy organizmu (obniża poziom złego cholesterolu LDL i VLDL oraz podnosi poziom HDL. Obniżona zostaje także masa ciała. Na poziomie molekularnym, metformina sprawia lepsze wiązanie się insuliny z jej receptorem. Nasila transport na powierzchnię błony komórkowej białek transportujących glukozę do wnętrza komórki, przez co spada jej stężenie we krwi. Metforminę można stosować samą bądź w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. Jest dobrze wchłaniana z przewodu pokarmowego (ok. 50-60%). Metforminę zażywa się przy posiłku 2-3 razy na dobę. Do działań niepożądanych należą dolegliwości żołądkowo- jelitowe, metaliczny smak w ustach i rzadko alergie skórne. Jednak najpoważniejszym działaniem niepożądanym jest kwasica mleczanowa, a następnie śpiączka mleczanowa. Przeciwwskazaniem do stosowania metforminy jest niewydolność nerek i wątroby, kwasica ketonowa, śpiączka cukrzycowa, ciezka niewydolność serca, alkoholizm oraz przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) i zespół bezdechu sennego.

    Cukrzyca typu 2 (łac. diabetes mellitus typi 2), nazywana też cukrzycą insulinoniezależną, NIDDM (ang. Non Insulin Dependent Diabetes Mellitus) – choroba metaboliczna, która pierwotnie charakteryzuje się opornością na insulinę, względnym niedoborem insuliny oraz hiperglikemią.Pochodne sulfonylomocznika (ang.sulphonylurea) to grupa leków doustnych o działaniu hipoglikemicznym, stosowaną do leczenia Cukrzycy typu 2, gdy metody pozafarmakologiczne (np. dieta z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów, wysiłek fizyczny) nie pozwala na osiagnięcie normoglikemii.
  • fenformina (w wielu krajach wycofana z lecznictwa)
  • buformina
  • Inhibitory α-glukozydazy
  • Inhibitory α-glukozydazy hamują enzymatyczny rozkład oligosacharydów i disacharydów w rąbku szczoteczkowym jelita cienkiego. Prowadzi to do opóźnienia wchłaniania węglowodanów i tym samym uniknięcia hipoglikemii poposiłkowej. Podczas stosowania leków z tej grupy obniża się poziom patologicznej hemoglobiny HbA!C oraz spada stężenie triglicerydów we krwi.

    Pioglitazon (łac. pioglitazonum) – organiczny związek chemiczny z grupy tiazolidynodionów. Stosowany jako lek w leczeniu cukrzycy typu 2. Podstawą jego działania jest aktywacja receptorów aktywowanych przez proliferatory peroksysomów (PPAR-γ). Wysepki Langerhansa (łac. insulae pancreaticae), inaczej wysepki (wyspy) trzustkowe – jeden z gruczołów wydzielania wewnętrznego, w postaci zgrupowania (skupiska) komórek występujących i rozrzuconych w miąższu trzustki. Stanowią one około 1% masy całej trzustki. Człowiek posiada od 1 do 2 mln takich komórek, które wydzielają hormony regulujące węglowodanową przemianę materii organizmu.
  • akarboza
  • Akarboza to najdłużej stosowany przedstawiciel tej grupy leków. Jest pseudotetrasacharydem. Wchłania się nieznacznie z przewodu pokarmowego (<2%). Niewielkie wchłanianie rekompensuje zachowana aktywność jej metabolitu powstającego przez odczepienie cząsteczki glukozy. Można stosować ją w terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. Podawana jest również chorym na cukrzycę typu 1 w skojarzeniu z insuliną. Początkowa dawka preparatu jest niewielka (50–100 mg), następnie większa, by stosować go dwa- trzy razy na dobę. Lek przyjmowany jest bezpośrednio przed posiłkiem. Do najczęstszych działań niepożądanych należą wzdęcia, bóle brzucha, nudności czy biegunka. Szczególnie częste są wzdęcia ze względu na hamowanie rozkładu węglowodanów przez α- glukozydazę i fermentowanie cukrów przez bakterie jelitowe. Przeciwwskazaniem do stosowania akarbozy jest ciężka niewydolność nerek i wątroby.

    Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) (ang. COPD Chronic Obstructive Pulmonary Disease, łac. Morbus obturativus pulmonum chronicum) – zespół chorobowy charakteryzujący się postępującym i niecałkowicie odwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Ograniczenie to wynika z choroby małych dróg oddechowych i zniszczenia miąższu płucnego (rozedmy) o różnym nasileniu i jest najczęściej związane z nieprawidłową odpowiedzią zapalną ze strony układu oddechowego na szkodliwe pyły i substancje, z jakimi chory ma do czynienia w ciągu swojego życia. Najczęstszą przyczyną POChP jest narażenie na dym tytoniowy, ale inne czynniki, takie jak substancje drażniące z powietrza oraz stany wrodzone, na przykład niedobór alfa1-antytrypsyny, również mogą doprowadzić do rozwinięcia się choroby. W Stanach Zjednoczonych POChP jest czwartą pod względem częstości przyczyną zgonów. Objawy są niespecyficzne, dominuje duszność. Rozpoznanie stawia się na podstawie badania spirometrycznego. Leczenie ma charakter objawowy. POChP jest chorobą nieuleczalną, a wszelkie działania lekarskie mają na celu spowolnienie procesu chorobowego i poprawę komfortu życia pacjenta.Eksenatyd (ang. Exenatide) − nowy lek zarejestrowany do leczenia cukrzycy, będący agonistą peptydu glukagonopodobnego typu 1 (GLP-1 Glucagon-like-peptide-1), wytwarzanego przez komórki L jelita cienkiego, który wiążąc się z komórką β (receptorem dla GLP-1) wysp trzustkowych zwiększa wydzielanie insuliny pod wpływem glukozy. Ponadto spowalnia wchłanianie glukozy oraz hamuje wpływ glukagonu na komórki receptorowe. Został dopuszczony do leczenia typu 2 cukrzycy przez FDA na rynku USA w 2005. Eksenatyd jest syntetycznym analogiem peptydu złożonego z 39 aminokwasów, pierwotnie wykrytego w ślinie helodermy arizońskiej.
  • miglitol
  • Miglitol jest wielohydroksylową pochodną piperydyny. W przeciwieństwie do akarbozy dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego. Działania niepożądane oraz przeciwwskazania są takie same jak w przypadku akarbozy.

  • wogliboza
  • W Polsce dostępna jest tylko akarboza.

  • glitazony, tiazolidynediony
  • rosiglitazon
  • pioglitazon
  • Na poziomie molekularnym działają na peroksysomalne receptory aktywowane przez proliferator typu γ (PPAR γ). Poprzez oddziaływanie PPAR γ z DNA przyspieszone zostaje różnicowanie komórek tłuszczowych. Zostaje utrzymany właściwy poziom glukozy przez zwiększenie wychwytu glukozy przez komórki, nasilenie glikolizy i zmniejszenia glukoneogenezy w wątrobie. Glitazony zwiększają insulinowrazliwość, korygują profil lipidowy (spada poziom LDL i VLDL, a podnosi HDL) oraz zmniejszają nieenzymatyczną glikozyloacją hemoglobiny i powstawanie HbA1C. Są lekami dobrze wchłaniającymi się z przewodu pokarmowego. Do najczęstszych działań niepożądanych należą bóle brzucha, wzdęcia, zatrzymanie wody w organizmie, przyrost masy ciała, osteoporozę czy uszkodzenie szpiku. Rosiglitazon zwiększa poziom cholesterolu: HDL, jak i LDL, przez co zwiększa się ryzyko wystąpienia miażdżycy i zawału serca. Glitazonów nie mogą stosować osoby, u których wykryto uszkodzenia nerek czy wątroby oraz niewydolność krążenia.

    Biguanidy – grupa leków będących pochodnymi biguanidu, stosowanych m.in. w leczeniu cukrzycy typu 2 i malarii. Obecnie zastosowanie w leczeniu cukrzycy znajduje jedynie metformina, gdyż fenformina i buformina z uwagi na istotne efekty uboczne zostały wycofane z rynku. Mechanizm ich działania polega na zmniejszeniu syntezy ATP w wielu komórkach, co skutkuje hamowaniem glukoneogenezy w komórkach wątrobowych, wzrostem obwodowej beztlenowej glikolizy oraz zahamowaniem lipolizy, co skutkuje obniżeniem poziomu glukozy i lipidów we krwi oraz obniżeniem masy ciała.Gliklazyd (łac. Gliclazidum) – lek przeciwcukrzycowy, pochodna sulfonylomocznika. Lek stymuluje wydzielanie insuliny z komórek trzustki. Hamuje uwalnianie glukozy z wątroby. Gliklazyd wykazuje także działanie przeciwzakrzepowe.
  • glitazary
  • muraglitazar
  • tezaglitazar
  • saroglitazar
  • Glitazary są agonistami PPAR. Wpływają na gospodarkę węglowodanową organizmu przez zmniejszenie stężenia glukozy we krwi i insulinooporności. Obniżają także poziom cholesterolu (również LDL) oraz triglicerydów.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Perspektywy leczenia farmakologicznego cukrzycy - Leki w diabetologii - Leki - Diabetologia - Medycyna Praktyczna dla lekarzy, diabetologia.mp.pl [dostęp 2017-12-07] (pol.).
    2. Leczenie | boehringer-ingelheim.pl, www.boehringer-ingelheim.pl [dostęp 2017-12-13] (pol.).
    3. http://fpn.sum.edu.pl/archiwum/publikacje/2009/publikacja2_nr2_2009.pdf
    4. Eksenatyd (opis profesjonalny) - Medycyna Praktyczna: opis, ceny, refundacja, bazalekow.mp.pl [dostęp 2017-12-07] (pol.).
    5. Liraglutyd (opis profesjonalny) - Medycyna Praktyczna: opis, ceny, refundacja, bazalekow.mp.pl [dostęp 2017-12-13] (pol.).
    6. Sitagliptyna (opis profesjonalny) - Medycyna Praktyczna: opis, ceny, refundacja, bazalekow.mp.pl [dostęp 2017-12-07] (pol.).
    7. Leki przeciwcukrzycowe - Leki i leczenie cukrzycy - Cukrzyca - Medycyna Praktyczna dla pacjentów, www.mp.pl [dostęp 2017-12-07] (pol.).
    8. Leki przeciwcukrzycowe - Leki i leczenie cukrzycy - Cukrzyca - Medycyna Praktyczna dla pacjentów, www.mp.pl [dostęp 2017-12-07] (pol.).
    9. Leki przeciwcukrzycowe - Leki i leczenie cukrzycy - Cukrzyca - Medycyna Praktyczna dla pacjentów, www.mp.pl [dostęp 2017-12-07] (pol.).
    10. https://journals.viamedica.pl/clinical_diabetology/article/download/19661/15906
    11. Pioglitazon (opis profesjonalny) - Medycyna Praktyczna: opis, ceny, refundacja, bazalekow.mp.pl [dostęp 2017-12-13] (pol.).
    12. Rosiglitazone - DrugBank, www.drugbank.ca [dostęp 2017-12-13].
    13. Lipaglyn (Saroglitazar) for Treating Hypertriglycerdemia in Type II Diabetes - Drug Development Technology, www.drugdevelopment-technology.com [dostęp 2017-12-13] (ang.).

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Ernst Muschler i inni, Mutschler Farmakologia i toksykologia, Wydanie III polskie poprawione i unowocześnione, Wrocław 2013, MedPharm Polska, ​ISBN 978-83-7846-001-5
  • Wojciech Kostowski i inni, Farmakologia, Wydanie V, Warszawa 1996, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, ​ISBN 83-200-1973-7​.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.