• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dorszowate

    Przeczytaj także...
    Dorsz atlantycki (Gadus morhua), nazywany również dorszem lub wątłuszem – drapieżna ryba morska, największy z przedstawicieli rodziny dorszowatych; gatunek wędrowny występujący w północnej części Oceanu Atlantyckiego i w morzach północnej Europy.Płetwa (łac. pinna) – narząd zwierząt wodnych służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się. Płetwy występują u ryb oraz u ssaków wodnych.
    California Academy of Sciences jest jednym z największych muzeów historii naturalnej na świecie. Akademia powstała w 1853 roku jako społeczność naukowa i do tej pory prowadzi szereg pierwotnych badań z wystawami i edukacją, stając się jednym z najbardziej prężnych muzeów z XX wieku.

    Dorszowate, wątłuszowate (Gadidae) – rodzina morskich ryb dorszokształtnych (Gadiformes). Obejmuje gatunki o bardzo dużym znaczeniu gospodarczym.

    Występowanie[ | edytuj kod]

    Obecny zasięg występowania dorszowatych obejmuje Ocean Arktyczny, Atlantyk i Ocean Spokojny, większość gatunków zamieszkuje wody nad szelfem strefy umiarkowanej półkuli północnej. Dorsz atlantycki, motela i witlinek występują w Bałtyku. Wszystkie dorszowate – z wyjątkiem występującego także w polskich rzekach miętus pospolity – są gatunkami morskimi.

    Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.Integrated Taxonomic Information System (ITIS) – system zaprojektowany do dostarczania informacji taksonomicznych o organizmach. Został utworzony w 1996 r. System jest wspierany przez agencje rządowe Stanów Zjednoczonych Ameryki, Kanady i Meksyku. Współpracuje z taksonomami z całego świata. Jest partnerem Species 2000 i Global Biodiversity Information Facility (GBIF). Współuczestniczy w realizacji międzynarodowego programu Katalog Życia (Catalogue of Life Programme).

    Cechy charakterystyczne[ | edytuj kod]

    Ciało wydłużone, pokryte drobnymi i okrągłymi łuskami. Długie płetwy nieparzyste, zwykle podzielone na trzy płetwy grzbietowe i dwie płetwy odbytowe. W płetwach brak promieni twardych. Płetwy brzuszne położone są pod piersiowymi albo na gardle. Uzębiony otwór gębowy u większości gatunków jest zaopatrzony w wąsik na podbródku. Symetryczny szkielet płetwy ogonowej. Położony w przedniej części ciała pęcherz pławny nie ma odgałęzień. Ikra nie posiada kropli tłuszczowej.

    Wykaz obejmuje przedstawicieli następujących, dość odlegle spokrewnionych ze sobą grup kręgowców, zwykle klasyfikowanych jako gromady lub nadgromady: ryby kostnoszkieletowe, chrzęstnoszkieletowe oraz krągłouste. Zawiera on słodkowodne i dwuśrodowiskowe gatunki rodzime i obce oraz morskie gatunki bytujące stale lub pojawiające się okazjonalnie w południowej części Morza Bałtyckiego. Wymieniono również gatunki obce, które nie zaaklimatyzowały się pomimo celowej lub incydentalnej introdukcji w wodach Polski.Miętus pospolity, miętus (Lota lota) – gatunek słodkowodnej ryby z rzędu dorszokształtnych (Gadiformes). Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Lota. Poławiany dla mięsa, spotykany w akwariach publicznych.

    Dorszowate żywią się rybami i bezkręgowcami. Największe osobniki dorsza atlantyckiego osiągają prawie 2 m długości. Kilka gatunków podejmuje długie wędrówki, niektóre tworzą ławice.

    Systematyka[ | edytuj kod]

    Klasyfikacja dorszowatych pozostaje sporna. Ichtiolodzy zaliczają do niej od 16 do 21 rodzajów grupowanych w 3 lub 4 podrodzinach. Poniżej przedstawiono podział na 4 podrodziny zaproponowany w 2002 przez Endo, potwierdzony w 2006 przez Teletchea i in. w wyniku przeprowadzonych przez nich badań morfologicznych i genetycznych.

    Arctogadus – rodzaj ryb dorszowatych (Gadidae), nazywanych dorszami arktycznymi lub polarnymi z powodu skłonności do przebywania w zimnych wodach półkuli północnej. Blisko spokrewnione, ale znacznie mniejsze od dorsza atlantyckiego i pacyficznego.Łuski – cienkie płytki kostne pokryte szkliwem osadzone w kieszonkach, stanowiące osłonę ciała, przeważnie ułożone w podłużne i poprzeczne szeregi, zachodzące na siebie dachówkowato, pokryte śluzem. U wielu gatunków kolor łusek pełni funkcję maskującą. Są one wytworem skóry właściwej. Łuski wraz z pokrywającym je śluzem zmniejszają opór ciała poruszającej się ryby. Łuski ryb przyrastają okresowo. Wiosną i latem ryby rosną szybko, linie przyrostu łusek są szersze i ułożone rzadziej; widać je w postaci jasnych pasków. Jesienią i zimą linie przyrostu są węższe i tworzą paski ciemne. Na podstawie liczby pasków można określić wiek ryby.

    Eschmeyer podnosi Lotinae i Phycinae do rangi rodzin Lotidae i Phycidae.

    Nelson (2006) umieścił rodzaj Raniceps w monotypowej podrodzinie Ranicipitinae.

    Klasyfikacja[ | edytuj kod]

    Rodzaje zaliczane do tej rodziny :

    ArctogadusBoreogadusEleginusGadiculusGadusMelanogrammusMerlangiusMicrogadusMicromesistiusPollachius — Raniceps — Trisopterus

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • ryby Polski
  • ryby - wykaz rodzin
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Gadidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
    2. G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Franciszek Staff (tłum.). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970.
    3. Endo, H. 2002. Phylogeny of the order Gadiformes (Teleostei, Paracanthopterygii). Mem. Grad. School Fish. Sci. Hokkaido Univ. 49(2):75–149.
    4. Teletchea, F., V. Laudet, and C. Hanni. 2006. Phylogeny of the Gadidae (sensu Svetovidov, 1948) based on their morphology and two mitochondrial genes. Molecular Phylogenetics and Evolution 38:189–199.
    5. Eschmeyer, W.N., 1990. Catalog of the genera of recent fishes. California Academy of Sciences, San Francisco, USA
    6. Ron Fricke, William Neil Eschmeyer, Richard Van der Laan (red.), SEARCH, [w:] Eschmeyer's Catalog of Fishes [online], California Academy of Sciences, 7 czerwca 2012 [dostęp 2012-08-04] (ang.).

    Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. Maria Brylińska: Ryby słodkowodne Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1986. ISBN 83-01-12286-2.
    2. Joseph S. Nelson: Fishes of the World. Wyd. 4. John Wiley & Sons, 2006. ISBN 0-471-25031-7. (ang.)
    3. Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.
    Ikra – komórki jajowe ryb. W budowie i funkcji zasadniczo nie odbiega od jaj innych zwierząt – najważniejsza różnica to znacznie większa ilość żółtka w ikrze, porównując z typowymi przedstawicielami innych grup. Pojęcie to bywa także używane do określania jaj części wodnych stawonogów, mięczaków i szkarłupni.Ryby – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami i poruszających się za pomocą płetw. Obejmuje bezżuchwowe krągłouste (Cyclostomata) oraz mające szczęki ryby właściwe (Pisces).




    Warto wiedzieć że... beta

    Plamiak, łupacz, wątłusz srebrzysty (Melanogrammus aeglefinus) – gatunek morskiej ryby dorszokształtnej z rodziny dorszowatych (Gadidae). Jedyny przedstawiciel rodzaju Melanogrammus. W języku angielskim znany jako "haddock", popularny konsumpcyjnie w krajach anglosaskich, gdzie razem z dorszem tworzy podstawę dania fish and chips. Mało popularny w kuchni polskiej. Łatwo rozpoznawalny ze względu na czarną linię boczną.
    Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.
    Motela (Enchelyopus cimbrius) – gatunek morskiej dorszokształtnej ryby z rodziny dorszowatych (Gadidae). Jedyny przedstawiciel rodzaju Enchelyopus.
    iNaturalist – projekt z zakresu nauki obywatelskiej oraz serwis społecznościowy przyrodników, wolontariuszy oraz biologów oparty na idei nanoszenia na mapy i publikowania obserwacji gatunków roślin, zwierząt i grzybów. Obserwacje (zwykle dokumentowane zdjęciem) mogą zostać opublikowane poprzez stronę internetową oraz aplikację mobilną. Informacje zebrane przez projekt są wartościowym, publicznie dostępnym źródłem danych wykorzystywanym przez różne projekty naukowe, muzea, ogrody botaniczne, parki oraz inne organizacje. Aplikacja i strona internetowa są dostępne w języku angielskim.
    Witlinek (Merlangius merlangus) – gatunek morskiej ryby dorszokształtnej z rodziny dorszowatych (Gadidae). Poławiana gospodarczo na niewielką skalę, spotykana w akwariach publicznych.
    Encyclopedia of Life (w skrócie EOL, Encyklopedia Życia) – współtworzona przez wielu fachowców, anglojęzyczna, internetowa bezpłatna encyklopedia, której zadaniem jest zebranie informacji o wszystkich opisanych przez naukę gatunkach. Encyklopedia rozpoczęła swoje działanie 26 lutego 2008 r. z 30 000 hasłami. Olbrzymie zainteresowanie (11,5 mln trafień w ciągu 5,5 godz.) spowodowało przeciążenie serwisu i konieczne było przez kilka dni ograniczenie jego funkcjonalności.
    Dorszokształtne (Gadiformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii), obejmujący wiele szeroko rozprzestrzenionych gatunków o bardzo dużym znaczeniu gospodarczym. Występują na obydwu półkulach. W zapisie kopalnym są znane z morskich pokładów trzeciorzędu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.