• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dominat

    Przeczytaj także...
    Konstancjusz - imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa constans oznaczającego "stały", "prawidłowy". Jego patronem jest św. Konstancjusz, biskup (II wiek).Wikariusz (łac. vicarius) – zastępca w Kościele katolickim i Kościele ewangelickim. W Kościele baptystycznym jest to nieordynowany duchowny przygotowujący się do ordynacji pastorskiej
    Tetrarchia (z greckiego rządy czterech, czwórwładza; łac. kwadrumwirat) – system rządów w cesarstwie rzymskim wprowadzany stopniowo przez cesarza Dioklecjana od 286 roku. Polegał na równoczesnym panowaniu czterech osób: dwóch augustów i dwóch władców niższej rangi z tytułem cezara.

    Dominat (łac. dominus et deus – pan i bóg) – termin używany przez współczesnych historyków na określenie ustroju Cesarstwa Rzymskiego (III w.) po reformach Dioklecjana. Charakteryzowała go absolutna władza cesarza używającego tytułu dominus et deus (pan i bóg).

    Dioklecjan przeprowadził reformę państwa rzymskiego, konieczną ze względu na rozległość terytorialną. Wprowadził rządy, nazwane tetrarchią (rządy czterech, czwórwładza), która polegała na tym, iż Imperium rządzi dwóch augustów, oni natomiast mianują swoich zastępców zwanych cezarami, po 20. latach sprawowania władzy, w teorii, mają zrzec się tytułu augusta na swojego zastępcę, który po kolejnych 20. latach ma zrzec się władzy na swego cezara itd. Dioklecjan, pozostając na Wschodzie, zachował władzę zwierzchnią nad całością cesarstwa. Jednocześnie, zrywając całkowicie z pozorami republiki, wprowadził jawną władzę absolutną, czego wyrazem był też pełen przepychu, wzorowany na tradycjach wschodnich rytuał dworski.

    Prowincje rzymskie – jednostki administracyjne cesarstwa rzymskiego, tworzone na podbitych terytoriach (poza Italią). Liczba i rozmiary poszczególnych prowincji zmieniały się na przestrzeni dziejów Imperium w zależności od warunków zewnętrznych i polityki wewnętrznej. Pierwszą rzymską prowincją była wyspa Sycylia, podbita w 241 p.n.e. w czasie I wojny punickiej. Zasadniczo prowincje rzymskie dzieliły się na dwa rodzaje:Maksymian, Marcus Aurelius Valerius Maximianus, Maximianus Herculius, (ur. ok. 250 w Sirmium w Panonii, zm. 310) – cesarz rzymski.

    Pierwszymi tetrarchami byli:

  • Dioklecjan, August Wschodu
  • Galeriusz, Cezar Wschodu
  • Maksymian, August Zachodu
  • Konstancjusz, Cezar Zachodu.
  • Reforma podwajała liczbę prowincji z 50 do około 110, wprowadzała jednostki wobec nich nadrzędne (diecezje), kilka prowincji stanowiło jedną diecezję na czele z wikariuszem. Nowy podział terytorialny miał zdecentralizować państwo, zmniejszyć władzę namiestników prowincji, zwiększając przy tym wydajność tychże terytoriów. Wojsko zostało podzielone na dwa rodzaje: stacjonujące tuż przy granicy, mające przyjmować pierwsze uderzenie wroga (bardziej defensywne) oraz lotne (bardziej ofensywne), składające się głównie z konnicy, mające interweniować w miejscach szczególnie zagrożonych. Rozdzielała też władzę cywilną od wojskowej.

    Abdykacja (łac. abdicatio – zrzeczenie się) – dobrowolne lub wymuszone przedwczesne zrzeczenie się przez panującego monarchę przysługujących mu z tego tytułu praw. Może być dobrowolna, np. cesarza Karola V, królowych Niderlandów Wilhelminy i Juliany, Jana Kazimierza, lub wymuszona przez okoliczności, uniemożliwiające dalsze skuteczne sprawowanie władzy, np. cara Mikołaja II, Gustawa IV Adolfa, Napoleona I, Wilhelma II, Edwarda VIII, Augusta Mocnego, Stanisława Leszczyńskiego, Stanisława Augusta. Pozbawienia władzy nie zaakceptowali i abdykacji nie podpisali np. cesarz Austrii i król Węgier Karol I, król Grecji Konstantyn II, car Bułgarii Symeon II, król Włoch Humbert II, którzy nadal uważali się za prawowitych monarchów.Jazda, kawaleria (z wł. cavalleria), konnica – terminem tym określa się wojsko walczące lub poruszające się na koniach.

    Sam system tetrarchii nie przetrwał po abdykacji Dioklecjana, jednak jego reformy umocniły państwo rzymskie na kolejne 200 lat.




    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Galeriusz, właściwie Gaius Galerius Valerius Maximianus (ur. 250, zm. 5 maja 311) - cesarz rzymski, pochodził z Ilirii, zaczynał jako zwykły żołnierz w armii Aureliana, a później Probusa. Wsławił się zwycięską wojną z Persami w latach 297-299. Tytuł cesarza otrzymał 1 marca 293 roku z rąk Dioklecjana, z którego córką Galerią Walerią był ożeniony. Cesarz rzymski od 1 maja 305 do 5 maja 311 roku. Uważany był za prześladowcę chrześcijan. Zmarł w Sardicy na początku maja 311 roku w wyniku choroby, niedługo po podpisaniu dekretu o zakazie prześladowania chrześcijan.
    Diecezja - w starożytnym Rzymie jednostka administracyjna zarządzana przez wikariusza (vicarius) podległego prefektowi pretorianów.
    Cezar (łac. caesar) – jeden z tytułów używany przez rzymskich cesarzy. Słowo cezar było rodowym mianem Juliusza Cezara oraz Oktawiana – jego adoptowanego syna i pierwszego cesarza rzymskiego, ale z czasem stało się tytułem władców Rzymu. W okresie tetrarchii tytułu cezara używali dwaj młodsi tetrarchowie.
    Republika (łac. res publica – dosł. rzecz pospolita, rzecz publiczna, rzecz stworzona pospołu) – zgodnie ze współczesną definicją ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas.
    Augustus (łac.) – wyraz pochodzący z żargonu technicznego augurów, oznaczający miejsce, rzecz, czynność bądź osobę, która zyskała sankcję religijną na drodze inauguracji (patrz auspicjum).
    Gaius Aurelius Valerius Diocletianus, Diocles, Docles (ur. ok. 244 w Solinie (łac. Salona), zm. 3 grudnia 313 lub 316 w Spalatum) – cesarz rzymski od 20 listopada 284 roku do 1 maja 305 roku.
    Armia rzymska – armia starożytnego Rzymu. Siły zbrojne, które pozwoliły mu zdobyć, a potem utrzymać dominację w świecie antycznym. Taką rolę spełniała w republice oraz w okresie cesarstwa.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.