• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dollodon

    Przeczytaj także...
    Ornitopody, dinozaury ptasionogie (Ornithopoda, z gr. ornis – ptak + pous – stopa) – grupa dinozaurów z rzędu ptasiomiednicznych (Ornithischia).Iguanodony (Iguanodontia) to grupa ornitopodów znanych od środkowej jury do późnej kredy. Należą do nich między tak znane dinozaury jak Iguanodon, Camptosaurus, Ouranosaurus czy Edmontosaurus. Iguanodony są ogólnie dość dobrze poznaną grupą dinozaurów ptasiomiednicznych i najwcześniejszą odkrytą (iguanodon był po megalozaurze pierwszym odkrytym dinozaurem). Największy z nich – Zhuchengosaurus osiągał do ok. 16 m długości co czyniło go największym dinozaurem ptasiomiednicznym. Iguanodony charakteryzujące się masywniej zbudowanym i większym ciałem niż bardziej bazalne ornitopody, rozbudowanymi kośćmi nosowymi oraz minimum sześcioma kręgami piersiowymi zazwyczaj klasyfikuje się jako infrarząd ornitopodów, choć Benton (2004)uważa te drugie za infrarząd, a Iguanodontia nie nadaje rangi. Tradycyjnie do iguanodonów wliczano nadrodzinę Iguanodontoidea i rodzinę Iguanodontidae. Nowsze jednak badanie wykazały, że tak rozumiane Iguanodontia jest grupą grupą parafiletyczną, gdyż nie umieszcza się w ich obrębie Hadrosauridae. Obecnie w literaturze naukowej termin Iguanodontia jest nadal stosowany, choć nie posiada rangi i wlicza się do niego także hadrozaury.
    Isle of Wight – wyspa należąca do archipelagu Wysp Brytyjskich, oddzielona od brytyjskiego wybrzeża cieśniną Solent. Kształtem przypomina romb o wymiarach 26 na 39 kilometrów i powierzchni 384 km².

    Dollodonrodzaj ornitopoda żyjącego we wczesnej kredzie (barrem i być może apt) na terenie dzisiejszej Europy. Szczątki jego przedstawicieli odnaleziono w Belgii (Bernissart) i na angielskiej wyspie Wight.

    Holotyp Dollodon bampingi (IRSNB 1551)

    Dollodon był lekko zbudowanym iguanodontem, mierzącym powyżej 6 m długości i ważącym ponad 1 t. Jak wszystkie iguanodonty, był roślinożerny. Rodzaj został wyróżniony w 2008 roku przez amerykańskiego paleontologa Gregory'ego Paula. Paul opisał też gatunek typowy nowego rodzaju, D. bampingi, którego holotypem ustanowił odkryty w Bernissart kompletny szkielet oznaczony IRSNB 1551; przed 2008 rokiem okaz ten zaliczano do gatunku Iguanodon mantelli lub do uznawanego za starszy synonim I. mantelli gatunku Iguanodon atherfieldensis. Carpenter i Ishida (2010) stwierdzili, że kość biodrowa D. bampingi jest niemal nieodróżnialna od kości biodrowej opisanego w 1882 roku przez Johna Hulke'a angielskiego gatunku Iguanodon seelyi; autorzy uznali D. bampingi za młodszy synonim I. seelyi. Carpenter i Ishida uznają ten gatunek za należący do odrębnego od Iguanodon rodzaju i zachowują nazwę rodzajową Dollodon; jednak za poprawny epitet gatunkowy uznają seelyi, a nie bampingi. Z kolei McDonald (2012) nie znalazł podstaw do zsynonimizowania D. bampingi i I. seelyi, uznając ten ostatni gatunek za młodszy synonim Iguanodon bernissartensis. Jednocześnie jednak autor porównał holotypy D. bampingi i Mantellisaurus atherfieldensis; jego zdaniem Dollodon nie miał żadnych szczególnych cech budowy szkieletu, które uzasadniałyby uznanie go za odrębny od Mantellisaurus rodzaj. Ostatecznie McDonald uznał D. bampingi za młodszy synonim M. atherfieldensis.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Mantellizaur (Mantellisaurus) – rodzaj roślinożernego dinozaura z kladu Iguanodontia. Żył we wczesnej kredzie (ok. 135-113 mln lat temu) na terenach współczesnej Europy. Długość ciała ok. 7 m, wysokość ok. 2,5 m. Masę holotypu Paul ocenił na około 750 kg. Jego szczątki znaleziono w Anglii.

    Nazwa rodzajowa, oznaczająca „ząb Dollo”, honoruje Louisa Dollo, belgijskiego paleontologa, który jako pierwszy opisał IRSNB 1551. Proponowany przez Paula epitet gatunkowy honoruje Daniela Bampinga, zaś proponowany przez Hulke'a epitet seelyi honoruje Charlesa Seely'ego.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Gregory S. Paul. A revised taxonomy of the iguanodont dinosaur genera and species. „Cretaceous Research”. 29 (2), s. 192–216, 2008. DOI: 10.1016/j.cretres.2007.04.009 (ang.). 
    2. K. Carpenter, Y. Ishida. Early and "Middle" Cretaceous Iguanodonts in Time and Space. „Journal of Iberian Geology”. 36 (2), s. 145–164, 2010. DOI: 10.5209/rev_JIGE.2010.v36.n2.3 (ang.). 
    3. Andrew T. McDonald. The status of Dollodon and other basal iguanodonts (Dinosauria: Ornithischia) from the upper Wealden beds (Lower Cretaceous) of Europe. „Cretaceous Research”. 32 (1), s. 1–6, 2012. DOI: 10.1016/j.cretres.2011.03.002 (ang.). 
    Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Gregory S. Paul (ur. 24 grudnia 1954) – amerykański paleontolog i paleoartysta, zajmujący się również kwestiami religii.
    Iguanodon („ząb iguany”) – rodzaj dinozaura z grupy ornitopodów zajmujący pozycję pośrodku pomiędzy pierwszymi z szybkich, dwunożnych hipsylofodontów z jury środkowej, a hadrozaurami stanowiącymi najbardziej zaawansowane formy z kredy późnej. Do rodzaju zaliczano wiele gatunków datowanych w czasie od jury późnej do kredy późnej, zamieszkujących Europę, Azję i Amerykę Północną. Taksonomia rodzaju pozostaje przedmiotem badań, opisywane są nowe gatunki, a stare przenosi się do odrębnych rodzajów. Na początku XXI wieku badacze zasugerowali pozostawienie w nim tylko jednego dobrze uzasadnionego gatunku I. bernissartensis, żyjącego od późnego barremu do najwcześniejszego aptu (kreda wczesna) na terenie dzisiejszej Belgii i prawdopodobnie na innych terenach Europy. Dokładniej okres ten przypada na 126-125 milionów lat temu. Były to masywne, duże zwierzęta roślinożerne wyróżniające się dużym kolcem na kciuku służącym prawdopodobnie do obrony przed drapieżnikami, podczas gdy cztery kolejne chwytne palce używane były podczas żerowania.
    Gatunek typowy – gatunek wyznaczony przez systematyków jako typ nomenklatoryczny rodzaju. Typ nie musi być typowym przedstawicielem reprezentowanego taksonu, nie musi też świadczyć o jego zmienności. Typ umożliwia identyfikację taksonów. Okazy będące typami przechowywane są w specjalnych kolekcjach, a miejsce przechowywania wzorca jest dokładnie znane. W razie wątpliwości można odwołać się do gatunku typowego i wyróżnionych dla niego cech diagnostycznych.
    Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.
    Bernissart (pikardyjski Bernissåt) – miasto i gmina w Belgii, w Regionie Walońskim, we Francuskiej Wspólnocie Belgii, w prowincji Hainaut, w dystrykcie Ath. Według Dyrekcji Generalnej Instytucji i Ludności, 1 stycznia 2017 roku gmina liczyła 11868 mieszkańców.
    Kość biodrowa (łac. os ilium) - u człowieka składa się z talerza i trzonu, które na powierzchni wewnętrznej oddzielone są przez kresę łukowatą (linea arcuata). Trzon posiada powierzchnię zewnętrzną i wewnętrzną. Talerz posiada powierzchnię pośladkową (leżącą na zewnątrz) oraz krzyżowo-biodrową (po stronie wewnętrznej). Na powierzchni pośladkowej znajdują się 3 kresy pośladkowe: przednia, tylna i dolna. Ograniczają one miejsca przyczepu 3 mięśni pośladkowych: wielkiego, średniego i małego. Powierzchnia krzyżowo-biodrowa wytwarza dół biodrowy, ku tyłowi od którego znajduje się powierzchnia uchowata i guzowatość biodrowa. Dół biodrowy stanowi miejsce przyczepu mięśnia biodrowego. Powierzchnia uchowata pokryta jest chrząstką włóknistą i łączy się za pomocą stawu krzyżowo-biodrowego (staw płaski z kością krzyżową). Ruchomość tego połączenia jest bardzo ograniczona. Guzowatość biodrowa zaś stanowi miejsce przyczepu mięśni.
    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.