• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dolistowo

    Przeczytaj także...
    Nawa – składowa część kościoła położona pomiędzy prezbiterium a kruchtą, przeznaczona dla wiernych. Oprócz świątyń jednonawowych występują dwu-, trzy-, pięcio- oraz siedmionawowe.Kazimierz IV Andrzej Jagiellończyk, lit. Kazimieras I Andrius Jogailaitis, biał. Казімір I Ягелончык (ur. 30 listopada 1427 w Krakowie, zm. 7 czerwca 1492 w Grodnie) – wielki książę litewski w latach 1440–1492, król Polski w latach 1447–1492. Jeden z najaktywniejszych polskich władców, za panowania którego Korona, pokonując zakon krzyżacki w wojnie trzynastoletniej, odzyskała – po 158 latach – Pomorze Gdańskie, a dynastia Jagiellonów stała się jednym z czołowych domów panujących w Europie. Zdecydowany przeciwnik magnaterii, przyczynił się do wzmocnienia znaczenia Sejmu i sejmików, co jednak stało się z krzywdą dla mieszczaństwa.
    Augustów – miasto na prawach gminy w województwie podlaskim, siedziba powiatu augustowskiego i gminy wiejskiej Augustów.

    Dolistowo Stare – duża wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Jaświły, nad rzeką Biebrzą w bezpośrednim sąsiedztwie Biebrzańskiego Parku Narodowego. Powszechnie używana skrócona nazwa Dolistowo oznacza skupisko wsi: Dolistowo Stare, Dolistowo Nowe oraz Dolistowo Stare II (tzw. Kolonie).

    Zakon krzyżacki – pełna nazwa: Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakon krzyżacki, zakon niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Theutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony, by zapewnić bezpieczeństwo ewangelizacji Prusów, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem formację państwową Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.Wiktor Maciej Moczulski (ur. 4 lutego 1900 w Bielsku Podlaskim – zm. 25 września 1939 w Dolistowie) – rotmistrz kawalerii Wojska Polskiego poległy w kampanii wrześniowej 1939.

    W okresie międzywojennym istniała gmina Dolistowo należąca do ówczesnego powiatu białostockiego w woj. białostockim. Po wojnie gminy Dolistowo nie odtworzono, utworzono natomiast jej terytorialny odpowiednik, gminę Jaświły. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego. Po ostatniej reformie podziału administracyjnego kraju znajduje się w województwie Podlaskim.

    Henryk Dobrzański, właśc. Henryk Hubal-Dobrzański z Dobrej herbu Leliwa, ps. „Hubal” (ur. 22 czerwca 1897 w Jaśle, zginął 30 kwietnia 1940 pod Anielinem k. Opoczna) – major kawalerii Wojska Polskiego, sportowiec, „zagończyk”, jeden z pierwszych dowódców partyzanckich w czasie II wojny światowej.Województwo białostockie – jedno z 49 województw istniejących w latach 1975–1998, położone w północno-wschodniej Polsce.

    W centralnej części wsi stoi kościół parafialny pod wezwaniem św. Wawrzyńca z końca XVIII wieku (jednonawowy, z późnoklasycystyczną fasadą), ufundowany przez Izabellę Branicką z Poniatowskich, wraz z zabytkową dzwonnicą z roku 1803 i plebanią. Zachowane dokumenty świadczą, że katolicka społeczność religijna z okolic Dolistowa była zorganizowana i skupiona wokół istniejącego kościoła już za czasów króla Kazimierza Jagiellończyka (zmarłego w 1492). Za oficjalną datę powołania do życia Parafii w Dolistowie przyjmuje się datę 6 lutego 1500 roku.

    Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie, niem. Herzogtum Warschau) – istniejące w latach 1807–1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji państwo, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym Księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.Gmina Jaświły (1945-54 gmina Dolistowo) – gmina wiejska w województwie podlaskim, w powiecie monieckim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie białostockim.

    W czasie zaborów Dolistowo znajdowało się pod zaborem rosyjskim. W 1807 roku kiedy powstało Księstwo Warszawskie, jego granica biegła po linii Biebrzy, wskutek czego po roku 1815 wszystkie wsie należące do dzisiejszej gminy Jaświły znalazły się w granicach Cesarstwa Rosyjskiego. W roku 1915 wkroczyli na te tereny Niemcy. Po odzyskaniu niepodległości Dolistowo znalazło się w granicach państwa polskiego. Po agresji Niemiec na Polskę we wrześniu 1939 roku udokumentowany jest fakt postoju oddziału słynnego "Hubala" w Dolistowie i stoczona tam potyczka z wojskami sowieckimi. Przy kościele znajduje się tablica pamiątkowa poległego w tym starciu rotmistrza Moczulskiego. Od 26 września 1939 r. do czerwca 1941 r. tereny obecnej gminy Jaświły znajdowały się pod okupacją sowiecką. Od 22 czerwca 1941 r. oddziały 10 Armii Radzieckiej w oparciu o Osowiecki Rejon Umocnień przez kilka dni stawiały opór nacierającym wojskom niemieckim, by później się wycofać po czym tereny te trafiły pod okupację niemiecką trwającą do sierpnia 1944 roku.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Izabella Elżbieta Branicka z domu Poniatowska (ur. ok. 1 lipca 1730, zm. 14 lutego 1808) – polska szlachcianka, siostra króla Stanisława Augusta. W 1748 roku w wieku lat 18 zawarła związek małżeński z Janem Klemensem Branickim i zamieszkała w Białymstoku. Była trzecią żoną, wówczas 59-letniego, hetmana.

    W Dolistowie Starym znajduje się prawdopodobnie największa kolekcja lilii w Europie, licząca ponad 1500 gatunków. Uprawę założył w latach 70. Andrzej Berner, lekarz z miejscowego ośrodka zdrowia.

    Według hipotezy Józefa Maroszka w Dolistowie lub okolicach mógł znajdować się krzyżacki zameczek Methenburg, wzmiankowany w 1392 (Jerzy Wiśniewski lokował go na terenie Augustowa).

    Przypisy

    1. Miejscowości gm. Jaświły. Podlaski Urząd Wojewódzki w Białymstoku. [dostęp 2011-09-08].
    2. Kolekcja lilii doktora Bernera | Taniec z kompasem
    3. Józef Maroszek. Dolina Biebrzy w przeszłości – do końca XVIII wieku. „Białostocczyzna”. 1/1995, s. 4-7. Białystok: Białostockie Towarzystwo Naukowe. ISSN 0860-4096. 
    4. Jerzy Wiśniewski: Dzieje osadnictwa w powiecie augustowskim od XV do końca XVIII wieku. W: Studia i materiały do dziejów Pojezierza Augustowskiego. Białystok: Białostockie Towarzystwo Naukowe, 1967, s. 44-45.

    Linki zewnętrzne[]

  • Dolistowo Stare w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom XV, cz. 1 (Abablewo – Januszowo) z 1900 r.
  • Armia Czerwona, ros. Красная Армия, pełna nazwa Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od 23 lutego 1946 roku Armia Radziecka (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – wojska lądowe Sił Zbrojnych ZSRR, istniejące do grudnia 1991 (przemianowane m.in. na Wojska Lądowe Republiki Białoruś, Wojska Lądowe Federacji Rosyjskiej oraz wojska lądowe każdej z pozostałych dawnych republik ZSRR).Podział administracyjny Polski 1975–1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Dolistowo Stare – duża wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Jaświły, nad rzeką Biebrzą w bezpośrednim sąsiedztwie Biebrzańskiego Parku Narodowego. Powszechnie używana skrócona nazwa Dolistowo oznacza skupisko wsi: Dolistowo Stare, Dolistowo Nowe oraz Dolistowo Stare II (tzw. Kolonie).
    Województwo podlaskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw. Położone jest w północno-wschodniej części kraju, w geograficznym środku Europy. Przez jego środek przepływa Narew. Stolicą jest Białystok.
    Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).
    Powiat moniecki - powiat w Polsce (województwo podlaskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Mońki.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Lilia (Lilium L.) – rodzaj bylin cebulowych z rodziny liliowatych, obejmujący około 75 gatunków. Wiele z nich to znane rośliny ozdobne. Gatunkiem typowym jest lilia biała (Lilium candidum L.).
    Józef Maroszek (ur. 18 października 1950 w Białymstoku) – polski historyk. W 1974 ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim, w 1981 uzyskał tam stopień naukowy doktora. W 2000 habilitował się na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Od 2002 jest profesorem Uniwersytetu w Białymstoku, gdzie pracuje w Instytucie Historii.

    Reklama