• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dolina walna

    Przeczytaj także...
    Dolina Białki (słow. Bielovodská dolina, dolina Bialky, niem. Bialkatal, węg. Bialka-völgy) – druga co do wielkości z tatrzańskich dolin walnych, położona w Tatrach Wysokich w granicach Polski i Słowacji. Cały jej obszar to ok. 63,5 km², z czego do Polski należy ok. 38,2 km², a do Słowacji 25,3 km².Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich.
    Dolina Suchej Wody Gąsienicowej lub po prostu Dolina Suchej Wody (słow. dolina Suchej vody, niem. Suchawodatal, węg. Sucha-woda-völgy) – jedna z tatrzańskich dolin walnych po północnej stronie grani głównej. Przebiega przez nią granica pomiędzy Tatrami Wysokimi i Zachodnimi (od przełęczy Liliowe korytem potoku Suchej Wody). Nazwa doliny pochodzi od płynącego jej dnem potoku Sucha Woda, którego koryto – jak wskazuje nazwa – na długich odcinkach zazwyczaj jest suche, a woda płynie w nim podziemnymi przepływami.
    Model Tatr: pośrodku grań główna, przed nią Dolina Białki z rozgałęzieniami, za nią Dolina Koprowa

    Dolina walnadolina górska, biegnąca od grani głównej aż do podnóża gór.

    Przykładami dolin walnych w Tatrach są: Dolina Chochołowska, Dolina Kościeliska, Dolina Małej Łąki, Dolina Cicha i Dolina Koprowa, Dolina Bystrej, Dolina Suchej Wody Gąsienicowej, Dolina Mięguszowiecka, Dolina Białki, Dolina Jaworowa.

    Doliny walne mają często odgałęzienia w postaci dolin bocznych. Nie należy mylić dolin walnych z dolinami głównymi, które nie muszą podchodzić pod główny grzbiet pasma.

    Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.Grań (ang. arête, niem. Gebirgsgrat, czes. areta) – zazwyczaj stromy, ostry i skalisty grzbiet górski, ostra krawędź utworzona przez stykające się zbocza lub ostra, często silnie poszarpana, szczytowa partia pasma lub grzbietu górskiego.

    Uwagi[ | edytuj kod]

    1. Niekiedy Dolina Koprowa jest traktowana jako odgałęzienie Doliny Cichej, z którą łączy się jeszcze na terenie Tatr. Wówczas obie doliny tworzyłyby jeden wielki system walny i trudno jest ustalić, która z nich jest odgałęzieniem, a która doliną główną. Większość badaczy uznaje jednak, że połączenie dolin znajduje się już poza granicami gór i traktuje obie doliny jako odrębne doliny walne.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    Dolina Bystrej, rzadziej Dolina Bystego Potoku – walna dolina w polskich Tatrach Zachodnich, której wylot znajduje się w Kotlinie Zakopiańskiej pomiędzy stokami Nosala i Krokwi. Dolina Chochołowska – najdłuższa i największa dolina w polskich Tatrach, znajdująca się na zachodnim skraju polskich Tatr Zachodnich i stanowiąca orograficznie lewą odnogę doliny Czarnego Dunajca. Zajmuje obszar ponad 35 km² i ma długość ok. 10 km. Jest doliną walną. Administracyjnie leży na terenie wsi Witów.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Grań główna Tatr – główny grzbiet Tatr ciągnący się przez 75 kilometrów od Huciańskiej Przełęczy (905 m n.p.m.) do Zdziarskiej Przełęczy (1081 m). Składa się z grani Tatr Zachodnich, grani Tatr Wysokich i części grani Tatr Bielskich.
    Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.
    Dolina Mięguszowiecka (słow. Mengusovská dolina, niem. Mengsdorfer Tal, węg. Menguszfalvi-völgy) – jedna z większych dolin walnych położonych po południowej stronie Tatr Wysokich na Słowacji o długości ok. 7,5 km i powierzchni ok. 16,0 km².
    Dolina Koprowa (słow. Kôprová dolina, niem. Koprovatal, węg. Koprova-völgy) – słowacka dolina walna położona na terenie Tatr. Polscy geografowie zaliczają ją razem z Liptowskimi Kopami do Tatr Wysokich, słowaccy traktują ją jako granicę między nimi a Tatrami Zachodnimi.
    Dolina Cicha (słow. Tichá dolina, niem. Tychatal, węg. Ticha-völgy) – dolina walna położona na terenie słowackiej części Tatr. Według ustaleń polskich geografów Dolina Cicha stanowi granicę między Tatrami Wysokimi a Zachodnimi, niektórzy słowaccy zaś zaliczają ją całą wraz z masywem Liptowskich Kop do Tatr Zachodnich. Dla odróżnienia od Doliny Cichej na Orawie na mapach nazywana jest Doliną Cichą Liptowską.
    Dolina Jaworowa (słow. Javorová dolina, niem. Javorovatal, Uhrngärtner Grund, Ahorntal, węg. Javorova-völgy, Jávor-völgy) – duża (ok. 7 km długości, 28 km² powierzchni), silnie rozgałęziona walna dolina tatrzańska położona na terenie Słowacji, po północnej stronie Tatr Wysokich.
    Dolina, dolina rzeczna – wklęsła forma terenu o wydłużonym kształcie i wyraźnie wykształconym dnie, otoczona ze wszystkich stron wzniesieniami, najczęściej powstała w wyniku działalności rzek (erozji i akumulacji rzecznej) lub lodowców.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.