• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dolina ryftowa

    Przeczytaj także...
    Bajkał (ros. Озеро Байкал) – jezioro tektoniczne w Azji, zwane „Syberyjskim morzem” i "Błękitnym okiem Syberii", położone na terytorium Rosji (Syberia) w Republice Buriacji i obwodzie irkuckim. Jest ono najstarszym i najgłębszym jeziorem na świecie, a ponadto – pod względem powierzchni – drugim jeziorem w Azji i siódmym na świecie.Rukwa (ang. Lake Rukwa) – słone, bezodpływowe, jezioro w Tanzanii. Położone południowo-zachodniej części kraju w Wielkich Rowach Afrykańskich, pomiędzy jeziorami Tanganika i Niasa.
    Wielki Rów Wschodni – rów tektoniczny, część Wielkich Rowów Afrykańskich, stanowi system wielu obniżeń tektonicznych, rozrzuconych w centralnej części Wyżyny Wschodnioafrykańskiej.
    Wielki Rów Wschodni, jeziora od lewej do prawej: Jezioro Upemba, Jezioro Mweru, Jezioro Tanganika (największe) i Jezioro Rukwa.

    Dolina ryftowa – głęboka rozpadlina powstała wskutek ekstensji (rozciągania) skorupy ziemskiej. Najczęściej doliny ryftowe występują na dnach oceanów, gdzie skorupa jest cieńsza, rzadziej ryfty występują na powierzchni kontynentu. Ekstensja powoduje spadek ciśnienia w skałach, wskutek czego w astenosferze pod takimi obszarami dochodzi do stopienia skał i tworzą się ogniska magmowe. W efekcie w młodych dolinach ryftowych ma miejsce wulkanizm i wypływają intensywne strumienie lawy bazaltowej.

    Ryft − typ rowu tektonicznego o rozciągłości setek lub nawet tysięcy kilometrów, ograniczony równoległymi do siebie uskokami normalnymi.Rio Grande (hiszp. Río Bravo del Norte) – rzeka w Ameryce Północnej. Długość rzeki wynosi 3034 km, powierzchnia dorzecza około 440 tys. km².

    W miejscu doliny ryftowej (szczególnie na dnie oceanów), poprzez opisany wyżej wulkanizm bazaltowy, tworzona jest nowa skorupa ziemska. Proces ten nazywamy spreadingiem. Oba brzegi doliny ryftowej oddalają się od siebie.

    Dolina ryftowa na powierzchni kontynentu jest zapadliskiem o głębokości do 2 km, które ograniczone jest progami tektonicznymi np. Wielkie Rowy Afrykańskie (wzdłuż jezior). Największe aktywne ryfty kontynentalne to: Wielkie Rowy Afrykańskie, ryft jeziora Bajkał i Ryft Zachodnioantarktyczny. Do współcześnie nieaktywnych należą ryfty rzeki Rio Grande oraz rów Renu i Rodanu.

    Þingvallavatn (Thingvallavatn) – jezioro w południowo-zachodniej Islandii. Jezioro zajmuje powierzchnię 84 km² i jest tym samym największym naturalnym zbiornikiem wodnym tego kraju. Jego maksymalna głębokość wynosi 114 m.Astenosfera (warstwa Gutenberga) – warstwa płaszcza ziemskiego, położona na głębokości od 100 do 400 km pod powierzchnią Ziemi tuż pod litosferą.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. L.Czechowski "Tektonika płyt i konwekcja w płaszczu Ziemi" Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994,​ISBN 83-01-11519-X




    Warto wiedzieć że... beta

    Lawa – ciekły produkt działalności wulkanicznej, składający się głównie ze stopionych tlenków krzemu, żelaza, sodu, potasu, wapnia i innych metali. Ma podobny skład jak magma, z której stopienia powstaje, ale jest zubożona o składniki lotne.
    Ekspansja dna oceanicznego (spreading) w geologii – proces rozrastania się dna oceanicznego w rejonie grzbietu śródoceanicznego.
    Mweru (ang. Lake Mweru, fr. Lac Moero) - jezioro tektoniczne w Afryce, położone na pograniczu Demokratycznej Republiki Konga i Zambii, ok. 150 km na zachód od jeziora Tanganika, w odgałęzieniu Wielkich Rowów Afrykańskich.
    Ekstensja (od łac. extensio: „rozszerzenie”, „rozciągnięcie”) – w geologii oznacza odkształcenie obiektu geologicznego, następujące wskutek działania naprężeń rozciągających (tensji). Odkształcenie to może mieć różnorodny charakter w zależności od skali i reologii odkształcanego obiektu; w szczególności ośrodek może przejawiać kruchość (pękać) lub plastyczność (odkształcać się plastycznie).
    Tanganika – jezioro w Afryce Wschodniej, jedno z Wielkich Jezior Afrykańskich, położone w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego, w Wielkim Rowie Zachodnim, na terytorium Zambii, Demokratycznej Republiki Konga, Burundi i Tanzanii. Zajmuje powierzchnię 34,4 tys. km², jest najdłuższym słodkowodnym jeziorem świata i najgłębszym jeziorem afrykańskim. Jezioro położone na wysokości 773 m n.p.m. Średnia głębokość wynosi 570 m, zaś maksymalna osiąga 1435 m (drugie pod względem głębokości po jeziorze Bajkał) – stanowi tym samym kryptodepresję, dno jeziora leży 662 m p.p.m.
    Ognisko magmowe - miejsce w obrębie skorupy ziemskiej bądź w płaszczu Ziemi, gdzie w wyniku stopienia skał tworzy się magma. Następnie może ona przemieszczać się, tworząc inne zbiorniki magmowe, intruzje magmowe lub erupcje wulkaniczne.
    Wulkanizm – ogół procesów geologicznych, zachodzących na powierzchni ziemi, związanych z wydobywaniem się lawy i innych materiałów z głębi litosfery, na skutek ruchów magmy pod powierzchnią. Jego przejawami jest powstawanie i aktywność wulkanów, występowanie ekshalacji, a także tworzenie się skał wulkanicznych. Z wulkanizmem wiążą się także procesy hydrotermalne.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.626 sek.