• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dolina Zadnia Jaworowa

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Dolina Staroleśna (słow. Veľká Studená dolina, niem. Großes Kohlbachtal, węg. Nagy-Tarpataki-völgy) – jedna z największych dolin tatrzańskich położonych na terenie Słowacji w Tatrach Wysokich. Otwarta w kierunku południowo-wschodnim łączy się z Doliną Małej Zimnej Wody (Malá Studená dolina), tworząc Dolinę Zimnej Wody. System Doliny Zimnej Wody i jej dwóch gałęzi tworzy dolinę walną.
    Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich.
    Dolina Zadnia Jaworowa

    Dolina Zadnia Jaworowa (słow. Zadná Javorová dolina) – najwyżej położone, skręcające w kierunku wschodnim, górne, ułożone tarasowo piętro Doliny Jaworowej (Javorová dolina).

    Dolina Zadnia Jaworowa to słowacka dolina tatrzańska położona na terenie Tatr Wysokich. Dolina graniczy:

  • od południowego zachodu z doliną Rówienki (Rovienky), należącą do systemu Doliny Białej Wody (Bielovodská dolina), rozdzielają je Jaworowe Turnie (Javorové veže),
  • od południa z Doliną Staroleśną (Veľká Studená dolina), rozdziela je główna grań Tatr od Małego Lodowego Szczytu (Široká veža) przez Ostry Szczyt (Ostrý štít) i Jaworowy Szczyt (Javorový štít) do Małego Jaworowego Szczytu (Malý Javorový štít),
  • od wschodu z Doliną Małej Zimnej Wody (Malá Studená dolina), rozdziela je główna grań Tatr od Małego Lodowego Szczytu przez Lodową Kopę (Malý Ľadový štít) do Lodowego Szczytu (Ľadový štít)
  • od północy ze wschodnim odgałęzieniem Doliny Jaworowej – Doliną Suchą (Suchá dolina), rozdziela je Sobkowa Grań (Suchý hrebeň) odchodząca od Lodowego Szczytu.
  • Przez dolinę przebiega znakowany szlak turystyczny prowadzący na Lodową Przełęcz (Sedielko) i dalej do należącej do systemu Doliny Małej Zimnej Wody Doliny Pięciu Stawów Spiskich (kotlina Piatich Spišských plies). Pod ścianami Jaworowego Szczytu w dolince znajduje się na wysokości 1878 m n.p.m. Żabi Staw Jaworowy (Žabie Javorové pleso), częściowo zasypany lawiną kamienną, która zeszła z północnych zboczy Jaworowego Szczytu wiosną 1940 r. Przez dolinę płynie Jaworowy Potok (Javorinka).

    Tatry Wysokie (słow. Vysoké Tatry, niem. Hohe Tatra, węg. Magas-Tátra) – najwyższa część Tatr o charakterze alpejskim, rozciągająca się pomiędzy Tatrami Zachodnimi od strony zachodniej oraz Tatrami Bielskimi od strony północno-wschodniej. W linii prostej odległość między granicznymi przełęczami wynosi ok. 16,5 km, zaś ściśle wzdłuż grani głównej ok. 26 km. Tatry Wysokie zajmują obszar około 340 km² (czyli nieco mniej niż Tatry Zachodnie), z czego większość (260 km²) znajduje się na Słowacji.Dolina Pięciu Stawów Spiskich (słow. kotlina Piatich Spišských plies, niem. Fünfseenkessel, Kessel der Fünf Seen, węg. Öt-tavi-katlan, Öt-tó-katlan) – dolina położona w słowackich Tatrach Wysokich, wznosząca się nad Doliną Małej Zimnej Wody (Malá Studená dolina) i oddzielona od niej ścianą stawiarską.

    Pod progiem doliny, poniżej Żabiego Stawu, na wielkim bałwanie skalnym na wysokości ok. 1700 m n.p.m. zamocowana została w 1911 r. tablica, upamiętniająca legendarnego przewodnika Klimka Bachledę, który zginął rok wcześniej podczas pamiętnej akcji ratunkowej TOPR na ścianie Małego Jaworowego Szczytu. Po II wojnie światowej tablicę tę przeniesiono na Tatrzański Cmentarz Symboliczny.

    Żabi Staw Jaworowy (słow. Žabie pleso Javorové, Žabie pleso Javorinské, niem. Krotensee, węg. Varangyos-tó) – staw znajdujący się w Dolinie Zadniej Jaworowej (górna część Doliny Jaworowej), w słowackich Tatrach Wysokich.Dolina Białej Wody (słow. Bielovodská dolina, Podúplazská dolina, niem. Poduplaskital, Alpengrund, węg. Poduplaszki-völgy) – prawe odgałęzienie Doliny Białki. Położona jest na terytorium Słowacji, po północnej stronie Tatr Wysokich.

    Szlaki turystyczne[ | edytuj kod]

    Szlak zielony – szlak zielony z Jaworzyny Tatrzańskiej dnem Doliny Jaworowej i Zadniej Doliny Jaworowej na Lodową Przełęcz, skąd szlak wiedzie dalej do Doliny Pięciu Stawów Spiskich. Czas przejścia na Lodową Przełęcz: 5 h, ↓ 4 h

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Bohuš Ivan: Rozprávanie o tatranských dolinách. 14. Javorová dolina, 4. časť, w: "Krásy Slovenska" R. LXII, nr 7/85, s. 26-30
    2. Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.


    Sobkowa Grań, także Sucha Grań (słow. Suchý hrebeň) – grań tatrzańska odchodząca na zachód od głównego wierzchołka Lodowego Szczytu w grani głównej w słowackiej części Tatr Wysokich. Sobkowa Grań oddziela Dolinę Suchą Jaworową na północy (wschodnia odnoga Doliny Jaworowej) od Sobkowego Żlebu na południu (orograficznie prawa odnoga Doliny Zadniej Jaworowej) i Doliny Zadniej Jaworowej na południowym zachodzie. U jej podnóża leży Sobkowa Ubocz – trawiasto-piarżyste zbocze, od którego wywodzi się nazwa Sobkowej Grani. Granią tą nie wiodą żadne znakowane szlaki turystyczne, jest ona dostępna jedynie dla taterników. Nazewnictwo słowackie (Suchý hrebeň) i wariant polskiego nazewnictwa Sucha Grań pochodzi bezpośrednio od Doliny Suchej Jaworowej. Nazwa Sobkowa Grań wywodzi się od imienia Sobek (zdrobnienie od Sebastiana) jakiegoś góralskiego myśliwego.Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe – ochotnicza organizacja (stowarzyszenie) zajmująca się ratownictwem górskim na obszarze polskich Tatr.




    Warto wiedzieć że... beta

    Jaworowe Turnie (słow. Javorové veže, niem. Javorovatürme, Ahorntürme, węg. Javorova-tornyok) – pięć wybitnych turni w Jaworowej Grani – bocznej grani odchodzącej od Małego Jaworowego Szczytu (Malý Javorový štít) w kierunku północno-zachodnim. Grań ta położona jest pomiędzy Doliną Białej Wody (Bielovodská dolina) i Doliną Jaworową (Javorová dolina). Od Małego Jaworowego Szczytu oddzielona jest Wyżnią Rówienkową Przełęczą (Zadné Javorové sedlo).
    Ostry Szczyt (słow. Ostrý štít, dawniej Končitá veža, Končistá veža, niem. Spitzer Turm, węg. Hegyes-torony, 2360 m n.p.m.) – spiczasty wierzchołek w głównej grani Tatr, w ich słowackiej części.
    Lodowy Szczyt (słow. Ľadový štít, niem. Eistaler Spitze, węg. Jég-völgyi-csúcs) – najwyższy szczyt w grani głównej Tatr Wysokich, o wysokości 2627 m n.p.m. Według niektórych źródeł jedynym wyższym od niego punktem w grani głównej jest należący do masywu Gerlacha wierzchołek – Zadni Gerlach.
    Dolina Małej Zimnej Wody (słow. Malá Studená dolina, niem. Kleines Kaltbachtal, węg. Kis-Tarpataki-völgy) – tatrzańska dolina o długości ok. 4 km, położona na terenie Słowacji po południowej stronie głównej grani Tatr Wysokich. Ułożona tarasowo otwiera się w kierunku wschodnim i południowo-wschodnim, łącząc się z Doliną Staroleśną (Veľká Studená dolina) i tworząc walną Dolinę Zimnej Wody.
    Dolina Sucha, Dolina Sucha Jaworowa (słow. Suchá dolina, niem. Suchatal, Dürrental, Dürres Tal, węg. Szárazvölgy) – niewielka tatrzańska dolina leżąca na terenie Słowacji. Dolina Sucha jest najmniejszym wschodnim odgałęzieniem Doliny Jaworowej (Javorová dolina).
    Lodowa Kopa (słow. Ľadová kopa, Malý Ľadový štít, niem. Markasitturm, węg. Markazit-torony, 2602 m n.p.m.) – dwuwierzchołkowy szczyt w grani głównej Tatr Wysokich, drugi pod względem wysokości w obrębie masywu Lodowego Szczytu. Znajduje się pomiędzy wierzchołkiem Lodowego Szczytu, oddzielona od niego płytką Lodową Szczerbiną (2585 m), a Małym Lodowym Szczytem, oddzielonym od niej głęboko wciętą Lodową Przełęczą (2372 m). W południowo-wschodnim kierunku odchodzi od szczytu Lodowa Grań – krótkie, boczne odgałęzienie oddzielające Dolinkę Lodową od Doliny Pięciu Stawów Spiskich. Na południowy zachód natomiast wysyła ona równie krótką Michałkową Grań.
    Lodowa Przełęcz (słow. Sedielko, niem. Kleiner Sattelpass, węg. Kis-Nyereg-hágó, 2372 m n.p.m.) – przełęcz położona w głównej grani Tatr pomiędzy Małym Lodowym Szczytem (Široká veža, 2461 m) a Lodową Kopą (Malý Ľadový štít, 2602 m). Zachodnie stoki spod przełęczy opadają do Doliny Zadniej Jaworowej, wschodnie do Dolinki Lodowej – odgałęzienia Doliny Małej Zimnej Wody. W grani opadającej z Małego Lodowego Szczytu ku Lodowej Przełęczy znajduje się kilka niewybitnych obiektów (w kolejności od wierzchołka):

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.