• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dolina Timna

    Przeczytaj także...
    Be’er Ora (hebr.: באר אורה) - wieś położona w samorządzie regionu Chewel Elot, w Dystrykcie Południowym, w Izraelu.Zatoka Akaba (hebr. מפרץ אילת, Mifrac Elat; arab. خليج العقبة, Chalidż al-Akaba) – zatoka w północnej części Morza Czerwonego (oddzielona od reszty morza przez Cieśninę Tirańską), pomiędzy półwyspami Arabskim a Synaj.
    Chalkolit, (zwany też eneolitem lub epoką miedzi) – jedna z epok prehistorii, okres przejściowy między archeologicznymi epokami kamienia i brązu, w trakcie którego wśród ludów neolitycznych weszły do użycia pierwsze wyroby z metalu, przede wszystkim z miedzi (narzędzia, broń, ozdoby), chociaż nadal w powszechnym użyciu były narzędzia wyrabiane z kamienia i krzemienia.
    Dolina Timna
    8294 פארק תמנע.jpg

    Dolina Timna – obszar w Izraelu, położony na północ od Zatoki Akaba, gdzie w starożytności wydobywano miedź.

    Lokalizacja[]

    Dolina Timna zlokalizowana jest w Izraelu, na północ od Zatoki Akaba w odległości około 24 km. Ograniczona jest pasmem górskim Zuke Timna o wysokości, wahającej się od 275 do 370 m, z trzech stron: północnej, zachodniej i południowej.

    Badania archeologiczne[]

    Pierwsze badania archeologiczne w Dolinie Timna rozpoczęły się 1860 roku pod kierunkiem Johna Pethericka. W ich wyniku odkryto kilka osad o charakterze metalurgicznym. W 1934 roku Fritz Frank podczas wykopalisk znalazł pozostałości po siedmiu obozach hutniczych i ustalił ich datację na X–VI wiek p.n.e. W 1940 roku Nelson Glueck wydał monografię King Solomon's Mines, poświęconą starożytnym kopalniom w Dolinie Timna. Kolejny etap badań rozpoczął się w 1959 roku. Ekspedycję na zlecenie Muzeum Ziemi Izraela i Uniwersytetu w Tel Awiwie poprowadził Beno Rothenberg. Prace wszczęto w kilku miejscach. W ich wyniku u podnóża Zuke Timna odkryto kilka kopalń miedzi. Ustalono, że wydobywana ruda miedzi – przeważnie chalkocyt i malachit – zawierała 20% kruszcu. Kopalnie eksploatowano od epoki późnego brązu do żelaza I, po czym nastąpiła przerwa do czasów rzymsko-bizantyjskich, gdy w II–III wieku pozyskiwano rudę miedzi, tlenek żelaza i mangan. Brak śladów po konstrukcjach służących do wytopu metali świadczy o tym, że rudę transportowano do odlewni Be’er Ora, położonej na południe od Doliny Timna.

    Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są dwa: 63 i 65.Epoka brązu – jedna z epok prehistorii, następująca po epoce kamienia, a poprzedzająca epokę żelaza. Epoka ta ma zróżnicowane ramy czasowe, zależne od terenu występowania. Najwcześniej, na południowym Kaukazie i w obszarze Morza Egejskiego, w III tysiącleciu p.n.e., wykształciły się ośrodki, w których opanowano umiejętność obróbki metali. W Egipcie i na Bliskim Wschodzie (Dżemdet Nasr), za początek epoki brązu przyjmuje się umownie rok 3400 p.n.e., w Europie Południowej 2800 p.n.e., na terenach dzisiejszych wschodnich Niemiec i zachodniej Polski 2200 p.n.e. Koniec epoki brązu przypada na lata 1000 – 700 p.n.e.

    W Dolinie Timna około 400 m na wschód od współczesnej kopalni miedzi odkryto osadę chalkolityczną z najstarszym znanym obecnie piecem kamiennym, w którym wytapiano miedź. W pobliskim obozowisku robotników znaleziono ceramikę, kamienne narzędzia i krzemienne przybory.

    Na zachód od góry Timna odsłonięto osadę, pochodzącą z epoki żelaza I. Jest datowana na XII wiek p.n.e. W wyniku badań w jedenastu odrębnych miejscach wykryto trzy piece, przyrządy związane z procesem wytapiania miedzi, miedziane narzędzia i ceramikę. Obok osady w trakcie badań natrafiono na pozostałości po świątyni, która reprezentuje wczesnosemicki typ budownictwa sakralnego.

    Kruszce – przestarzały termin odnoszący się do rud metali innych niż żelazo. Obecnie funkcjonujący głównie w zwrotach odnoszących się do metali szlachetnych. W ekonomii stosowane jest pojęcie pieniądza kruszcowego, oznaczające środek płatniczy (pieniądz) związany z masą określonego metalu; z czasem, dla uniknięcia konieczności każdorazowego ważenia, na sztukach kruszcu (później: monetach) zaczęto wybijać symbole oznaczające ich wartość. Kruszcem w tym znaczeniu były początkowo różne dostępne metale i minerały, z czasem zasób stosowanych kruszców ograniczono do metali szlachetnych.Mangan (Mn, łac. manganum) – pierwiastek chemiczny należący w układzie okresowym do grupy metali przejściowych.

    W 1969 roku prowadzono badania archeologiczne na wzgórzu przy tzw. Filarach Salomona. W ich wyniku odsłonięto pozostałości po starożytnej świątyni Hathor.

     Osobny artykuł: Świątynia Hathor w Dolinie Timna.

    Przypisy

    1. Encyklopedia archeologiczna Ziemi Świętej, oprac. A. Negev, s. 434.
    2. Encyklopedia archeologiczna Ziemi Świętej, oprac. A. Negev, s. 436.
    3. Encyklopedia archeologiczna Ziemi Świętej, oprac. A. Negev, s. 435.

    Bibliografia[]

  • Encyklopedia archeologiczna Ziemi Świętej, oprac. A. Negev, Warszawa 2002. Na książce ​ISBN 82-7157-461-4​; ​ISBN 83-7157-461-4​.
  • Uniwersytet Tel Awiwu (TAU) (hebr. אוניברסיטת תל אביב; ang. Tel Aviv University) jest największą publiczną wyższą uczelnią w Izraelu. Uniwersytet jest położony w Kampusie Uniwersytetu Tel Awiwu w mieście Tel Awiw. W Światowym Rankingu Uniwersytetów w 2009 uplasował się na 116 miejscu.Muzeum Ziemi Izraela (hebr. מוזיאון ארץ ישראל) – jest położone w "nie-mieszkalnym" osiedlu Kirjat HaMuzeonim w Tel Awiwie, w Izraelu. Muzeum prezentuje kolekcje archeologii, antropologii i historii Ziemi Izraela.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Krzemień - skała osadowa, skrytokrystaliczna, krzemionkowa (biochemiczna lub chemiczna), występująca w formie kulistych, bulwiastych, bochenkowatych lub soczewkowatych konkrecji w obrębie skał niekrzemionkowych, reprezentowanych przez wapienie, margle, dolomity. Z utworami otaczającymi tworzy ostre granice, co odróżnia je od czertu. Zwykle jest pokryty jasną korą krzemionkową, bardziej miękką od samego krzemienia.
    Epoka żelaza – w prehistorii okres dziejów ludzkości następujący po epoce brązu, w której żelazo stało się głównym surowcem w wytwarzaniu narzędzi. Ramy czasowe epoki żelaza są różne i uzależnione od stref geograficznych, zróżnicowania kulturowego i rozwoju społeczno-gospodarczego.
    Cesarstwo rzymskie – starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego, powstałe z przekształcenia republiki rzymskiej w system monarchiczny. Przyjmuje się, że początkiem cesarstwa był rok 27 p.n.e., kiedy Gajusz Oktawiusz otrzymał od senatu tytuł augusta (wywyższony przez bogów). Potwierdzało to pozycję Oktawiana jako najważniejszej osoby w państwie i przyniosło definitywny koniec republice rzymskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.037 sek.