• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dolina Sandrowa Brdy

    Przeczytaj także...
    Tryszczyn – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Koronowo, na północ od zachodnich dzielnic Bydgoszczy, na trasie drogi krajowej nr 25. W miejscowości znajduje się zbiornik wyrównawczy jez. Tryszczyn na Brdzie o powierzchni 90 ha i Tryszczyn-Elektrownia przepływowa o mocy 3,3 MW.Grąd – wielogatunkowy i wielowarstwowy las liściasty zazwyczaj z przewagą grabu i dębu i z udziałem różnych innych gatunków. W fitosocjologii zespoły leśne reprezentujące grądy wyodrębniane są w związek zespołów Carpinion betuli. Na mapach potencjalnej roślinności naturalnej Polski, lasy grądowe dominują stanowiąc 41,6% powierzchni kraju. Ze względu na to, że wykształcają się na siedliskach żyznych – zostały w ogromnej większości zniszczone i zajęte przez grunty rolne lub zdegradowane z powodu uprawy drzew iglastych. Grądy stanowią siedlisko przyrodnicze chronione w sieci Natura 2000.
    Czwartorzęd (Q) – najmłodszy okres ery kenozoicznej, który zaczął się 2,588 mln lat temu z końcem neogenu i trwa do dziś. Dzieli się na:
    Torfowisko na Osowej Górze

    Dolina Sandrowa Brdy (314.721) - mikroregion fizycznogeograficzny, stanowiący południową część mezoregionu Doliny Brdy.

    Położenie[]

    Mikroregion zajmuje wschodnią i zachodnią część Doliny Brdy w Bydgoszczy i na północ od miasta.

    Torf – skała osadowa powstała w wyniku zachodzących w szczególnych warunkach przemian obumarłych szczątków roślinnych, najmłodszy węgiel kopalny. Zawiera mniej niż 60% węgla.Glina – pod kątem genezy, jest to ilasta skała osadowa, powstała najczęściej w okresie czwartorzędu w wyniku nagromadzenia osadów morenowych (skały ilaste starsze niż czwartorzędowe nazywane są najczęściej iłami). Jest to zatem skała złożona z minerałów ilastych, kwarcu, skaleni, substancji koloidalnych, może zawierać okruchy innych skał oraz substancje organiczne (humus, korzenie, bituminy).

    Z powodu rozdzielenia Doliną Smukalską, wydziela się części:

  • Dolinę Sandrową Brdy Zachodnią (314.721.01) – Opławiec, Osowa Góra;
  • Dolinę Sandrową Brdy Wschodnią (314.721.02) – Smukała, Piaski.
  • Charakterystyka[]

    Mikroregion obejmuje erozyjne terasy sandrowe z piaskami różnej frakcji, o przeciętnej miąższości 2-4 m, zalegającymi na glinie piaszczystej lub zwartej. Lokalnie osady czwartorzędowe mają niewielką miąższość i przeciętnie na głębokości 2-5 m stwierdza się iły plioceńskie (TryszczynJanowo). Pod względem rzeźby terenu są to obszary o niewielkich deniwelacjach (2-4 m), które powstały w wyniku eolicznego przekształcenia piasków sandrowych. Piaski te zajmują względnie dużą powierzchnię, zarówno w części zachodniej jak i wschodniej Doliny Sandrowej.

    Pierwsze poglądy na fizycznogeograficzną regionalizację Polski pojawiły się w dziele Jana Długosza, które przez wiele następnych stuleci jako jedyne było źródłem wiedzy geograficznej. Wyraźne ożywienie w tej dziedzinie nastąpiło dopiero na przełomie XIX i XX w., ponieważ większa była już znajomość warunków naturalnych kraju. W okresie tym publikowało wielu geografów, m.in.: Stanisław Staszic, Wincenty Pol, Antoni Rehman, Wacław Nałkowski, Stanisław Lencewicz czy Ludomir Sawicki. Każdy z nich miał własną koncepcję podziału Polski na regiony fizycznogeograficzne.Bór mieszany świeży – typ siedliskowy lasu występujący na całym niżu, a zwłaszcza na utworach polodowcowych moreny dennej i czołowej oraz na przyległych polach sandrowych. Siedliska boru mieszanego świeżego zajmują ok. 18% całkowitej powierzchni leśnej w Polsce. Głównymi glebami tego siedliska są gleby typu darniowo-bielicowego, czyli pod względem składu mechanicznego są to piaski słabo gliniaste, piaski gliniaste, piaski świeże, głębokie i różnoziarniste. Poziom próchnicy wynosi kilka centymetrów i posiada odczyn kwaśny. W runie leśnym występują rośliny wskaźnikowe: borówka czernica, konwalia majowa, konwalijka dwulistna, malina kamionka, kłosownica leśna, orlica pospolita, tomka wonna, zaś w podszycie spotykamy: kruszynę, leszczynę, jarzębinę, trzmielinę. Dominującym gatunkiem w składzie drzewostanu jest sosna, która posiada na tym siedlisku optymalne warunki rozwoju. Gatunkami domieszkowymi są: świerk, dąb, buk, jodła, rzadziej modrzew, osika, brzoza, grab, lipa, klon.

    W rejonie Osowej Góry występują obniżenia, wypełnione wodą, które mają charakter wytopiskowy oraz są pochodzenia antropogennego (eksploatacja kruszywa). W obniżeniach pochodzenia naturalnego występują namuły mineralno-organiczne oraz osady torfowe (do 2 m miąższości). Jedno z torfowisk na Osowej Górze jest objęte ochroną jako użytek ekologiczny.

    Sosna (Pinus L. 1753) – rodzaj roślin z rodziny sosnowatych (Pinaceae Lindl.) obejmujący niemal 115 gatunków drzew i krzewów. Występują przeważnie w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej, choć niektóre gatunki rosną również w strefach cieplejszych (tu jednak zwykle w górach). W Ameryce Środkowej najdalej na południe sięgają do Gwatemali, Salwadoru i Nikaragui, zaś w Azji do Archipelagu Malajskiego. Jedyne naturalne stanowisko na półkuli południowej znajduje się na Sumatrze (P. merkusii).Smukała - jednostka urbanistyczna (osiedle) miasta Bydgoszczy, położona w jego północno-zachodniej części nad lewym brzegiem Brdy.

    Dużą powierzchnię na terenie mikroregionu zajmują lasy, głównie sosnowe, a tylko lokalnie można spotkać nasadzenia dębowe. Pod względem siedliskowym na znacznej powierzchni występuje siedlisko boru mieszanego oraz uboższych postaci grądu, a na części terenu – subatlantyckiego boru świeżego.

    Dolina Smukalska (314.722) - mikroregion fizycznogeograficzny, stanowiący południową część mezoregionu Doliny Brdy.Sandr – rozległy, bardzo płaski stożek napływowy zbudowany ze żwirów i piasków osadzonych i wypłukanych przez wody pochodzące z topnienia lądolodu. Powstaje podczas regresji lub postoju lądolodu na jego przedpolu.

    Niewielką powierzchnię zajmują tereny zainwestowane. W części północno-zachodniej jest to zabudowa letniskowa Janowa, a także zabudowa mieszkaniowa, przeważnie jednorodzinna – w dzielnicy Piaski oraz na Osowej Górze.

    Sandrowa Dolina Brdy ma duże znaczenie dla ochrony wód Brdy, które stanowią źródło wody pitnej dla mieszkańców Bydgoszczy. Większość terenów leśnych tych mikroregionów jest objęta ochroną w obrębie Obszarze Chronionego Krajobrazu Zalewu Koronowskiego, a w południowej części mikroregionu Wschodniego występuje fragment Zespołu Nadwiślańskich Parków Krajobrazowych. Kompleksy leśne mają również istotne znaczenie dla stanu powietrza atmosferycznego w północnych i zachodnich dzielnicach miasta.

    Zespół Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego – zespół obejmujący dwa parki krajobrazowe: Chełmiński i Nadwiślański. Powierzchnia Parku wynosi obecnie ponad 60 tys. ha i obejmuje obszar od Bydgoszczy do Nowego. Administracyjnie położony jest on na terenie 4 powiatów i 16 gmin. Dyrekcja Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego znajduje się w Świeciu nad Wisłą, ul. Sądowa 5. Park posiada Ośrodek Dydaktyczno-Muzealny ZPKChiN w zabytkowej pomennonickiej drewnianej chacie w Chrystkowie z 1770 r. Park Krajobrazowy współpracuje z Towarzystwem Przyjaciół Dolnej Wisły w Grucznie.Warunki naturalne w Bydgoszczy – środowisko przyrodnicze, w którym osadzona jest aglomeracja Bydgoszczy. Obejmuje ono geologię, geomorfologię, rzeźbę terenu, położenie fizycznogeograficzne, sieć hydrograficzną, gleby, zasoby naturalne, jak i system przyrodniczy miasta i okolic.

    Przypisy

    1. Banaszak Józef red.: Środowisko przyrodnicze Bydgoszczy. Wydawnictwo Tannan. Bydgoszcz 1996

    Zobacz też[]

  • Dolina Brdy
  • Brda
  • Warunki naturalne w Bydgoszczy
  • Bibliografia[]

  • Banaszak Józef red.: Środowisko przyrodnicze Bydgoszczy. Wydawnictwo Tannan. Bydgoszcz 1996
  • Widok ze zbocza doliny Brdy na osiedlu Piaski w Bydgoszczy
    Widok ze zbocza doliny Brdy na osiedlu Piaski w Bydgoszczy
    Janowo- osiedle położone na północno-zachodnich obrzeżach Bydgoszczy. Znajduje się tu m.in. kompleks zabudowy letniskowej oraz camping wraz ze stanicą wodną PTTK, a także most na drodze do Bożenkowa i Samociążka z 1987r.Opławiec − jednostka urbanistyczna (osiedle) miasta Bydgoszczy, położona w jego północno-zachodniej części nad Brdą.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Osowa Góra (niem. Ossowaberg) – jednostka urbanistyczna (osiedle) miasta Bydgoszczy, w jego zachodniej części, nad Kanałem Bydgoskim.
    Bydgoszcz (łac. Bidgostia, niem. Bromberg) – miasto na prawach powiatu w północnej Polsce, historycznie leży na Kujawach, nad rzeką Brdą i Kanałem Bydgoskim, którego wschodni fragment graniczy na Wiśle, największe miasto województwa kujawsko-pomorskiego. Jest siedzibą Wojewody Kujawsko-Pomorskiego.
    Obszar Chronionego Krajobrazu Zalewu Koronowskiego – obszar chronionego krajobrazu, położony w północno-zachodniej części województwa kujawsko-pomorskiego.
    Bór świeży (Bśw) – siedlisko leśne występujące we wszystkich krainach przyrodniczo-leśnych na nizinach i częściowo w Krainie Karpackiej. Leży na glebach typu bielicowego oraz glebach rdzawych, są to więc piaski różnoziarniste, głębokie i świeże o cienkiej warstwie kwaśnej próchnicy typu mor. Poziom wody gruntowej znajduje się w zasięgu systemów korzeniowych drzew.
    Dąb (Quercus L.) – rodzaj drzew, rzadziej wysokich krzewów, zaliczony do rodziny bukowatych (Fagaceae Dumort.). Należy do niego ok. 200 gatunków występujących prawie wyłącznie w strefie umiarkowanej półkuli północnej oraz w wyższych partiach gór strefy tropikalnej. Najdalej na południe występują na Wyspach Sundajskich. Gatunkiem typowym jest Quercus robur L..
    – skała osadowa, bardzo drobnoziarnista, zbudowana jest głównie z minerałów ilastych (najczęściej kaolinit i illit) z domieszką łyszczyków oraz pyłu kwarcowego. Iły zawierają nie mniej niż 50% frakcji ilastej (ziarna o średnicy do 0,002 mm) i nie więcej niż 10% frakcji piaskowej (ziarna o średnicy od 0,05 mm do 2,0 mm). Grunty ilaste należą do gruntów spoistych. Ich wytrzymałość na obciążenie zależy przede wszystkim od wilgotności gruntu.
    Dolina Brdy (314.72) - mezoregion fizycznogeograficzny w środkowo-północnej Polsce, stanowiący południowo-wschodnią część Pojezierza Południowopomorskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.312 sek.