• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dolina Litworowa - Tatry Wysokie

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Litworowy Szczyt (słow. Litvorový štít, niem. Litvorovyspitze, dawniej Wagnerspitze, węg. Litvorovy-csúcs, dawniej Wagner-csúcs) – zwornikowy szczyt o wysokości 2423 m n.p.m. położony na terenie Słowacji w głównej grani Tatr.
    Litworowy Potok (słow. Litvorový potok) – potok płynący Doliną Litworową w słowackich Tatrach Wysokich. Jest głównym ciekiem wodnym tej doliny. Wypływa z Litworowego Stawu Białowodzkiego, płynie na północny zachód w kierunku Doliny Białej Wody. Potok dość stromo spływa po skałach. Szlak turystyczny prowadzi dość długo wzdłuż tego potoku, w jednym miejscu przekracza go. Tuż obok progu Doliny Kaczej, poniżej Kaczej Siklawy łączy się z Kaczym Potokiem i razem tworzą duży potok zwany Białą Wodą.
    Dolina Litworowa i widok na grań główną
    Litworowy Staw

    Dolina Litworowa (słow. Litvorová dolina, niem. Litvorovytal, węg. Litvorovy-völgy) – niewielka tatrzańska dolinka (ok. 1,0 km długości) położona na wysokości ok. 1600–2100 m n.p.m. w Tatrach Wysokich na terenie Słowacji. Jest jedną z górnych pięter Doliny Białej Wody (Bielovodská dolina). Nazwa jej pochodzi od rosnącego w Tatrach litworu.

    Tatry Wysokie (słow. Vysoké Tatry, niem. Hohe Tatra, węg. Magas-Tátra) – najwyższa część Tatr o charakterze alpejskim, rozciągająca się pomiędzy Tatrami Zachodnimi od strony zachodniej oraz Tatrami Bielskimi od strony północno-wschodniej. W linii prostej odległość między granicznymi przełęczami wynosi ok. 16,5 km, zaś ściśle wzdłuż grani głównej ok. 26 km. Tatry Wysokie zajmują obszar około 340 km² (czyli nieco mniej niż Tatry Zachodnie), z czego większość (260 km²) znajduje się na Słowacji.Hruba Turnia (słow. Hrubá veža, niem. Dicker Turm, węg. Vastagtorony, 2091 m n.p.m.) – odosobniona, wybitna turnia rozdzielająca Dolinę Świstową i Dolinę Litworową w słowackiej części Tatr Wysokich. Od Wielickiego Szczytu oddzielona jest głęboko wciętą Litworową Przehybą, przez którą przechodzi znakowany niebiesko szlak turystyczny prowadzący z Łysej Polany przez Dolinę Białej Wody na Rohatkę.

    Dolina Litworowa graniczy:

  • od zachodu z Doliną Kaczą, rozdziela je grzęda Litworowego Szczytu (Litvorový štít),
  • od południa z Doliną Wielicką (Velická dolina), rozdziela je odcinek głównej grani Tatr od Litworowego Szczytu do Wielickiego Szczytu (Velický štít),
  • od wschodu i północnego wschodu z należącą do systemu Doliny Białej Wody Doliną Świstową (Svišťová dolina), rozdziela je boczna grań Wielickiego Szczytu (hrebeň Velického štítu) z kulminacją w Hrubej Turni (Hrubá veža, 2086 m).
  • W Dolinie Litworowej na wysokości ok. 1860 m, znajduje się Litworowy Staw (Litvorové pleso) o powierzchni ok. 1,7 ha i 18,0 m głębokości. Od północno-zachodniej strony zamknięty on jest ryglem skalnym oraz regularnym, półkulistym wałem moreny czołowej. Obok niego przebiega znakowany szlak turystyczny prowadzący przez Dolinę Świstową na przełęcz Rohatkę oraz jego odgałęzienie przez Kocioł pod Polskim Grzebieniem na przełęcz Polski Grzebień. Wody Litworowego Stawu zasilają Litworowy Potok (Litvorový potok) łączący się z Kaczym Potokiem (Zelený potok, Kačací potok) poniżej wodospadu zwanego Kaczą Siklawą (Hviezdoslavov vodopád).

    Kaczy Potok (słow. Kačí potok, Kačací potok, Zelený potok, niem. Grünseebach, węg. Zöld-tavi-patak) – nazwa stosowana w polskich publikacjach dla źródłowego odcinka Białki. Zgodnie ze słowacką nomenklaturą nazewniczą zarówno Kaczy Potok, jak i jego dalsze części zwane w polskiej literaturze Białą Wodą oraz Białką są jednym ciekiem wodnym, dla którego na całej długości stosuje się nazwę Biela voda. Potok płynie Doliną Kaczą w słowackich Tatrach, wypływa z Zielonego Stawu Kaczego. Potok ten spada z progu Doliny Kaczej i tworzy na nim wodospad zwany Kaczą Siklawą. Nieco poniżej tego wodospadu łączy się z Litworowym Potokiem (na wysokości ok. 1420 m n.p.m.) i dalej płynie jako Biała Woda.Wielicki Szczyt (słow. Velický štít, niem. Felker Spitze, węg. Felkai-csúcs) – zwornikowy szczyt o wysokości ok. 2318 m n.p.m. znajdujący się w grani głównej Tatr Wysokich w ich słowackiej części. Od Małego Wielickiego Szczytu na wschodzie oddzielony jest Wyżnią Wielicką Ławką, a od Litworowego Zwornika w masywie Litworowego Szczytu na południowym zachodzie oddziela go głęboko wcięta Wielicka Przełęcz. Wielicki Szczyt nie jest dostępny żadnymi znakowanymi szlakami turystycznymi, dla taterników najciekawsze są jego północne i północno-zachodnie urwiska.

    Szlaki turystyczne[]

    Szlak niebieski – niebieski szlak z Łysej Polany Doliną Białej Wody i Doliną Litworową do Kotła pod Polskim Grzebieniem i na Rohatkę, stamtąd w dół na wschód do Schroniska Zbójnickiego.
  • Czas przejścia z Łysej Polany na Rohatkę: 5:40 min, ↓ 5 h
  • Czas przejścia z Rohatki do schroniska: 55 min, ↑ 1:15 h
  • Przypisy

    1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    2. Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.

    Bibliografia[]

    1. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.
    2. Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. II. Latchorzew: Wyd. Trawers, 1998. ISBN 83-901580-8-6.


    Dolina Świstowa (słow. Svišťová dolina, niem. Swistowatal, Murmeltiertal, węg. Marmota-völgy) – dolina położona w Tatrach Wysokich na terenie Słowacji.Dolina Białej Wody (słow. Bielovodská dolina, Podúplazská dolina, niem. Poduplaskital, Alpengrund, węg. Poduplaszki-völgy) – prawe odgałęzienie Doliny Białki. Położona jest na terytorium Słowacji, po północnej stronie Tatr Wysokich.
    Widok z Doliny Litworowej
    Widok z Doliny Litworowej





    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Rygiel skalny lub po prostu rygiel – wał z litej skały zagradzający w poprzek żłób lodowcowy, w którym może oddzielać przegłębienie (m.in. cyrk lodowcowy) od niższego odcinka doliny. Nazwa pochodzi z języka niemieckiego od słowa Riegel.
    Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.
    Rohatka (słow. Prielom, niem. Kerbchen, węg. Rovátka, 2288 m n.p.m.) – przełęcz w głównej grani Tatr pomiędzy Małą Wysoką (Východná Vysoká) i Dziką Turnią (Divá veža), dokładniej Turnią nad Rohatką. Wschodnie zbocza spod przełęczy opadają do Kotliny pod Rohatką będącej górnym odgałęzieniem Doliny Staroleśnej (Veľká Studená dolina), zaś zachodnie do Doliny Świstowej (Svišťová dolina), która jest górną częścią Doliny Białej Wody (Bielovodská dolina).
    Słowacja, Republika Słowacka (słow. Slovensko, Slovenská republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od 1 maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, oraz NATO, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.
    Grań główna Tatr – główny grzbiet Tatr ciągnący się przez 75 kilometrów od Huciańskiej Przełęczy (905 m n.p.m.) do Zdziarskiej Przełęczy (1081 m). Składa się z grani Tatr Zachodnich, grani Tatr Wysokich i części grani Tatr Bielskich.
    Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.
    Józef Nyka (ur. 5 grudnia 1924 w Łysininie k. Żnina) – alpinista, taternik, popularyzator alpinizmu i turystyki górskiej, autor wielu przewodników turystycznych po polskich górach. Ma na koncie szereg najwyższej klasy przejść dróg i pierwszych przejść w Tatrach oraz w Dolomitach. Członek honorowy prestiżowych międzynarodowych organizacji alpinistycznych i górskich, między innymi Polskiego Związku Alpinizmu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.014 sek.