• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dolina Dudowa

    Przeczytaj także...
    Dolina Lejowa – dolina reglowa w polskich Tatrach Zachodnich, położona pomiędzy Doliną Kościeliską a Doliną Chochołowską. Jest środkową odnogą doliny Czarnego Dunajca.Jaskinia – naturalna pusta przestrzeń w skale o rozmiarach umożliwiających jej penetrację przez człowieka. Najliczniejsze są jaskinie krasowe, grawitacyjne, tektoniczne, lodowcowe, wietrzeniowo-erozyjne lub pseudokrasowe. Odkrywanie (eksploracja), dokumentowanie oraz naukowe badanie jaskiń to speleologia.
    Wielki Opalony Wierch – reglowy szczyt w północnej grani Siwego Zwornika w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w długim grzbiecie odchodzącym od Kominiarskiego Wierchu poprzez Kufę na północny wschód. Od znajdującego się poniżej w tym grzbiecie Małego Opalonego Wierchu (1445 m) oddziela go Niżnie Dudowe Siodło, od znajdującego się wyżej Wierchu Świerkule przełęcz Wyżnie Dudowe Siodło. Zachodnie stoki Wielkiego Opalonego Wierchu opadają do górnej części Doliny Dudowej, wschodnie do górnej części Doliny Lejowej (do Tylkowego Żlebu).
    Wąwóz Między Ściany w dolnej części Doliny Dudowej
    Dolina Dudowa – pośrodku Wyżnia Dudowa Rówień, powyżej ściany Dudowych Spadów

    Dolina Dudowa – jedno z orograficznie prawych odgałęzień Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Nazwa pochodzi od góralskiego nazwiska Duda. Wylot znajduje się na wysokości 995 m n.p.m., w pobliżu Polany pod Jaworki. Dolina wznosi się w kierunku południowo-wschodnim, podchodząc pod Przełączkę pod Kufą (1476 m). Od południa wznosi się nad nią masyw Kominiarskiego Wierchu (1829 m), opadający wysokimi wapiennymi urwiskami Dudowych Spadów (pomiędzy Kościołem na zachodzie a Kufą na wschodzie). Północne ograniczenie stanowi lesisty grzbiet z Wielkim (1485 m) i Małym Opalonym Wierchem (1448 m), Spaloną Czubą (1257 m) i Jamską Czubą (1108 m).

    Jamska Czuba – wzniesienie reglowe (1108 m n.p.m.) na wschodnich zboczach Doliny Chochołowskiej w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w dolnym zakończeniu grzbietu tworzącego północne obramowanie Doliny Dudowej. Od Spalonej Czuby (1257 m), sąsiedniego i wyżej położonego wzniesienia w tym grzbiecie, oddziela go przełęcz Jamskie Siodło (ok. 1085 m). Na przełęczy tej i w jej okolicy znajduje się polana Jamy, od której utworzono nazwę szczytu. Nazwa Jamska Czuba wprowadzona została sztucznie na mapach, przez górali nazywana była kopą Gronki.Wapień – skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu.

    Dolna część Doliny Dudowej ma postać skalnego wąwozu zwanego Między Ściany, w ścianach którego znajdują się liczne jaskinie. Wyżej rozszerza się, a na jej prawym zboczu rozciąga się rozległa rówieńWyżnia Dudowa Rówień. Wysoko nad dnem doliny, blisko wylotu, znajduje się polana Jamy. Zarówno polana Jamy, jak i Wyżnia Dudowa Rówień wchodziły w skład Hali Kominy Dudowe. Doliną płynie okresowy Międzyścienny Potok, mający swe źródła na wysokości ok. 1200 m w górnej części Wyżniej Dudowej Równi. W wielu miejscach ginie on pod powierzchnią, a na wysokich do 4,5 m progach wąwozu Między Ściany tworzy okresowe wodospady. W plejstocenie dolina nie była zlodowacona.

    Spalona Czuba – mało wybitny reglowy szczyt w bocznym grzbiecie odchodzącym od Małego Opalonego Wierchu w północno-zachodnim kierunku do dna Doliny Chochołowskiej w polskich Tatrach Zachodnich. Grzbiet ten oddziela Dolinę Dudową od Doliny Huciańskiej (obydwie są wschodnimi odnogami Doliny Chochołowskiej). Wierzchołek Spalonej Czuby jest skalisty, stoki są zalesione. Od strony Doliny Dudowej podnóża są stromo podcięte i tworzą wschodnie wrota wąwozu Międzyściany. Znajduje się w nich kilka jaskiń. Od przeciwległej strony opadają do Kamiennego Żlebu (odnoga Doliny Huciańskiej). Na północno-zachodnich podnóżach Spalonej Czuby i na przełęczy Jamskie Siodło (ok. 1085 m) oddzielającej Spaloną Czubę od Jamskiej Czuby (1108 m) znajduje się polana Jamy.Dwulistnik muszy (Ophrys insectifera L.) – gatunek roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). W Polsce występuje podgatunek Ophrys insectifera subsp. insectifera (dwulistnik muszy typowy).

    W Dolinie Dudowej znajduje się kilkanaście jaskiń, m.in. Nyża w Wąwozie Między Ściany, Schronisko w Międzyścianach ISchronisko w Międzyścianach II, Schronisko w Międzyścianach „nad II”, Szczelina Zawaliskowa nad Kufą, Schronisko przy Ścianach, Dudowa Studnia, Schronisko Dudowe, Schronisko Dudowe Górne,  Schron w PiecachJaskinia pod Baranami, Jaskinia Lodowa nad Kufą, Szczelina przy Lodowej nad Kufą i Schron pod Kufą Zachodni.

    Jamskie Siodło – znajdująca się na wysokości ok. 1085 m n.p.m. przełęcz pomiędzy Spaloną Czubą (1257 m) a Jamską Czubą (1108 m) w Tatrach Zachodnich. Przełęcz położona jest w pobliżu wierzchołka Jamskiej Czuby. Na przełęczy tej i w jej okolicy znajduje się polana Jamy z szałasem. Północne zbocza przełęczy opadają do dolnej części Doliny Huciańskiej, południowe – do dolnej części Doliny Dudowej.Szczelina przy Lodowej nad Kufą – jaskinia w Dolinie Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się w północnych stokach Kominiarskiego Wierchu, ponad Doliną Dudową, w grzbiecie nad Kufą, w pobliżu Jaskini Lodowej nad Kufą, na wysokości 1675 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 12 metrów, a jej deniwelacja 4 metry.

    Ciekawa flora. M.in. stwierdzono tutaj występowanie takich rzadkich w polskich Karpatach roślin, jak: podejźrzon rutolistny, złoć mała i dwulistnik muszy.

    Szlaki turystyczne[ | edytuj kod]

    szlak turystyczny czarny – znakowana czarno Ścieżka nad Reglami, rozpoczynająca się powyżej Polany pod Jaworki, przekracza dno Doliny Dudowej blisko jej wylotu, a następnie przechodzi przez Jamskie Siodło do sąsiedniej Doliny Huciańskiej i prowadzi dalej do Doliny Lejowej i Kościeliskiej.
  • Czas przejścia z dna Doliny Chochołowskiej na Jamskie Siodło: 15 min, ↑ 10 min
  • Czas przejścia z Doliny Kościeliskiej na Jamskie Siodło: 1:55 h, z powrotem tyle samo
  • Wąwóz Między Ściany oraz górna część Doliny Dudowej nie są udostępnione turystycznie.

    Międzyścienny Potok – potok, prawy dopływ Chochołowskiego Potoku. Jego zlewnia obejmuje Dolinę Dudową w Tatrach Zachodnich. Nazwę potoku podaje opracowanie Hydrografia Tatr Zachodnich, na mapach potok ten zazwyczaj jest bezimienny. Jest to potok okresowy. Uchodzi do Chochołowskiego Potoku przy Polanie pod Jaworki, tuż obok mostka, którym droga wiodąca Doliną Chochołowską przekracza Chochołowski Potok. Następuje to na wysokości 996 m, w miejscu o współrzędnych 49°15′15″N 19°48′55″E/49,254167 19,815278.Rówień – obszar równinny o niewielkiej powierzchni w górach. Znajduje się w dolinie rzecznej, na wierzchowinie lub stoku o niewielkim nachyleniu (jeżeli znajduje się na silnie nachylonym stoku nosi nazwę tarasu). Rówień powstaje w wyniku:

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Marian Kunicki, Tadeusz Szczerba: Polskie Tatry Zachodnie. Gliwice: Wydawnictwo Ryszard M. Remiszewski, 1996. ISBN 83-904352-1-7.
    2. Jarosław Januszewski, Grzegorz Głazek, Witold Fedorowicz-Jackowski: Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000. Warszawa: GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o., 2005. ISBN 83-909352-2-8.
    3. Jaskinie Polski, Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, jaskiniepolski.pgi.gov.pl [dostęp 2017-01-12].
    4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.


    Wyżnia Dudowa Rówień – położona na wysokości około 1120–1350 m n.p.m. bardzo pochyła rówień w Dolinie Dudowej w polskich Tatrach Zachodnich. Górale mówili na nią Kóminy lub Do Kómin. Znajduje się powyżej wąwozu Między Ściany, na dnie doliny i na dolnej części stoków Małego Opalonego Wierchu. Dawniej wchodziła w skład Hali Kominy Dudowe i stał na niej szałas. Do hali tej należała również polana Jamy. Wielokrotnie przepędzano owce między nimi przez las po stromym stoku, w wyniku czego uległ on silnemu zerodowaniu. Od czasu utworzeniu Tatrzańskiego Parku Narodowego wypas w Dolinie Dudowej został zlikwidowany.Dolina Chochołowska – najdłuższa i największa dolina w polskich Tatrach, znajdująca się na zachodnim skraju polskich Tatr Zachodnich i stanowiąca orograficznie lewą odnogę doliny Czarnego Dunajca. Zajmuje obszar ponad 35 km² i ma długość ok. 10 km. Jest doliną walną. Administracyjnie leży na terenie wsi Witów.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Hala Kominy Dudowe, zwana też po prostu Kominami Dudowymi – dawna hala pasterska w Dolinie Dudowej i na północno-zachodnich zboczach Kominiarskiego Wierchu w Dolinie Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Jest ona własnością Wspólnoty Leśnej Uprawnionych Ośmiu Wsi z siedzibą w Witowie. Do hali należała polana Jamy znajdującą się na wysokości średnio 1100 m n.p.m. oraz Wyżnia Dudowa Rówień znajdującą się na wysokości 1150–1230 m n.p.m. Oddzielone są one od siebie lasem na stromym stoku górskim, przez który wielokrotnie przepędzane były owce i bydło, co doprowadziło do silnego zerodowania stoku. Łączna powierzchnia hali wynosiła 58,78 ha, w tym halizny stanowiły 8,8 ha, lasy 3,81 ha, reszta to nieużytki. Powierzchnia dodatkowych serwitutów w lasach wynosiła 170 ha. W 1963 r. wypasano na hali 233 owce (przeliczeniowe). Wypasano nie tylko na polanach, ale także na zerodowanych i gdzieniegdzie tylko zatrawionych stromych zboczach. Obecnie w dalszym ciągu wypasana jest polana Jamy. Prowadzi się na niej tzw. wypas kulturowy.
    Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.
    Dudowa Studnia (Kominiarska Studnia) – jaskinia w Dolinie Dudowej w Tatrach Zachodnich. Ma trzy otwory wejściowe położone w Dudowych Spadach w masywie Kominiarskiego Wierchu na wysokości 1470, 1485 i 1488 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 80 metrów, a jej deniwelacja 35 metrów.
    Jaskinia Lodowa nad Kufą – jaskinia w Dolinie Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się w północnych stokach Kominiarskiego Wierchu, ponad Doliną Dudową, w grzbiecie nad Kufą, w pobliżu Szczeliny przy Lodowej nad Kufą, na wysokości 1670 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 20 metrów, a jej deniwelacja 3,5 metra.
    Polana Jamy – polana w Dolinie Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Znajduje się na wysokości 1060–1100 m n.p.m. na przełęczy Jamskie Siodło, zachodnich zboczach Spalonej Czuby (1257 m) i południowo-wschodnich zboczach Jamskiej Czuby (1108 m). Jest ona własnością Wspólnoty Leśnej Uprawnionych Ośmiu Wsi z siedzibą w Witowie. Dawniej była jedną z dwóch polan wchodzących w skład Hali Kominy Dudowe (druga polana to Wyżnia Dudowa Rówień). Na polanie stoi szałas pasterski i polana jest w dalszym ciągu wypasana (wypas kulturowy). Jest więc nadzieja, że polana przetrwa niezarośnięta lasem w przeciwieństwie do większości polan tatrzańskich. W kierunku północnym zbocza polany opadają do Doliny Huciańskiej. W kierunku wschodnim, poniżej Kominiarskiej Przełęczy wznoszą się w lesie wapienne turnie zwane Kobylimi Głowami
    Dudowe Spady – wysokie wapienne urwiska (pomiędzy Kościołem na zachodzie a Kufą na wschodzie) tworzące północne zbocze Kominiarskiego Wierchu opadające do Doliny Dudowej w Tatrach Zachodnich. Znajdują się w nich trzy otwory jaskini Dudowa Studnia.
    Polana pod Jaworki – położona na wysokości ok. 1005 m n.p.m. polana w Dolinie Chochołowskiej w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w środkowej części tej doliny, naprzeciwko wylotu Doliny Dudowej. Polanka znajduje się tuż przy drodze prowadzącej przez dolinę, po jej zachodniej stronie. Droga dwukrotnie w tym miejscu (poniżej i powyżej polanki) przekracza mostkiem Chochołowski Potok.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.787 sek.