• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dogonowie

    Przeczytaj także...
    Uprawa kopieniacza – sposób uprawy gleby polegający na odwracaniu warstwy wierzchniej przy zastosowaniu narzędzi ręcznych (np. szpadla). Metoda mało wydajna, stosowana w epoce wczesnego neolitu przed upowszechnieniem się orki sprzężajnej. Obecnie stosowana w uprawie niewielkich areałów rolnych (np. ogródków przydomowych), których mała powierzchnia uniemożliwia wykorzystanie zmechanizowanych środków produkcji rolniczej.Banani – wieś w Mali. Położona w środkowej części kraju, w regionie Mopti. Wieś znajduje się w pobliżu uskoku Bandiagara. Jest zamieszkiwana głównie przez lud Dogonów.
    Proso (Panicum L.) – rodzaj roślin jednorocznych lub bylin należący do rodziny wiechlinowatych. Należy do niego ok. 500 gatunków występujących w strefie międzyzwrotnikowej, dalej na północ sięgając strefy klimatu umiarkowanego w Ameryce Północnej. Z tego rodzaju pochodzą jedne z najstarszych roślin zbożowych. Gatunkiem typowym jest Panicum miliaceum L.
    Domy Dogonów (Banani).

    Dogonowie (zw. Habe, Kado i Tombo, w języku polskim spotykana także nazwa Dogoni) – negroidalny lud mieszkający w Afryce Zachodniej.

    Dogonowie zamieszkują południowo-centralne Mali – okolice uskoku Bandiagara (tzw. Kraj Dogonów). Ich odrębna kultura, a zwłaszcza mitologia, od dawna budzi zainteresowanie naukowców, także polskich.

    Dogonowie, liczący w samym Mali około 462 tys. osób (stan na 1995 rok) są ludem rolniczym, kopieniaczym, żyjącym głównie z uprawy prosa. Językowo, a także częściowo pod względem kultury należą do grupy woltyjskiej (języki gur z rodziny nigero-kongijskiej, zob. język dogoński).

    Język dogoński, także: języki dogońskie – grupa kilkunastu etnolektów, tradycyjnie klasyfikowanych jako dialekty jednego języka w obrębie grupy woltyjskiej (gur) języków nigero-kongijskich. Ostatnio postuluje się jednak uznanie dialektów dogońskich za osobne języki, tworzące samodzielną rodzinę językową, w obrębie języków wolta-kongijskich, a nawet odrębną od języków nigero-kongijskich.Nommo – najważniejszy bóg w mitologii afrykańskiego ludu Dogonów. Nommo był synem stwórcy świata Amma. Nommo stworzył wiele kolejnych istot na swoje podobieństwo, lecz jedna z nich się zbuntowała przeciwko Ammie. Za to Amma poćwiartował go, a ciało rozrzucił po całym świecie. Po kilku dniach istota zmartwychwstała, jednakże wcześniej straciła penisa, który został zjedzony przez rybę.

    Religia[]

    Dogonowie wierzą w bóstwo zwane Nommo, który był synem stwórcy świata. Aby oczyścić ludzi z grzechów, rozerwał się na 60 kawałków i po kilku dniach zmartwychwstał, jednakże stracił prącie, które zostało zjedzone przez rybę.

    Przypisy

    1. Ethnologue: Languages of the World Sixteenth Edition (ang.). 2011-11-11. [dostęp 2011-11-11].
    2. Prehistoria. W: Oxford Wielka Historia Świata tom 1.. Oxford Educational, 2004, s. 44. ISBN 83-7425-026-7.

    Linki zewnętrzne[]

  • Zbiór zdjęć Dogonów
  • Tajemnica Syriusza: jak Dogonowie czerpali informacje nt. Syriusza B? (jęz. ang.)
  • Czarna odmiana człowieka – jedna z grup wydzielanych w podziałach antropologicznych gatunku ludzkiego. Po raz pierwszy podziału na odmiany, w którym kryterium był kolor skóry, dokonał Georges Cuvier w roku 1812. Podział na trzy odmiany, nazywane także rasami głównymi nie pozwala na przydzielenie kategorii wielu formom ludzkim takim jak Buszmeni, Polinezyjczycy, Aborygeni Australii, Ajnosi, Drawidzi.Afryka Zachodnia – umowna nazwa określająca tereny położone w Afryce na północ od Zatoki Gwinejskiej i na południe od Sahary. Obejmuje obszary zachodniego Sahelu, zachodniego Sudanu, a także częściowo tereny podrównikowych lasów deszczowych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Mitologia (gr. μυθολογια, gdzie μυθοι to baśń, mit, a λέγειν opowiadać) – zbiór legend i podań o bogach i bohaterach, funkcjonujący w danej religii lub społeczności. Terminem tym określa się również naukę zajmującą się badaniem mitów.
    Mali, Republika Mali (fr. République du Mali, bambara Mali ka Fasojamana) – śródlądowe państwo położone w Afryce Zachodniej, siódme co do wielkości w Afryce ze stolicą Bamako, graniczy z Algierią na północy, Nigrem na wschodzie, Burkiną Faso oraz Wybrzeżem Kości Słoniowej na południu, Gwineą na południowym zachodzie oraz z Senegalem i Mauretanią na zachodzie.
    Języki nigero-kongijskie tworzą jedną z największych grup językowych. Pod względem rozpowszechnienia, liczby mówiących i różnorodności zajmują pierwsze miejsce w Afryce. Języki tej rodziny używane są na obszarze niemal całej Afryki subsaharyjskiej, z wyjątkiem terenów środkowej i południowej Namibii i północno-zachodniej części RPA, gdzie w użyciu są języki khoisan oraz terenów Rogu Afryki, zajmowanego w większości przez języki etiopskie, kuszyckie i omotyckie.
    Języki woltyjskie albo gur - podgrupa języków nigero-kongijskich, według klasyfikacji Josepha Greenberga stanowiąca w niej osobną rodzinę, niektórzy językoznawcy włączają jednak języki woltyjskie do wolta-kongijskich w obrębie podgrupy atlantycko-kongijskiej.
    Kraj Dogonów (fr. Pays Dogon) - obszar w środkowym Mali, w regionie Mopti, zamieszkany przez plemię Dogonów. Znajdują się tu unikatowe wioski z chatami z gliny, kryte strzechą. Wioski rozłożone są na odcinku 150 km wzdłuż uskoku Bandiagara (fr. Falaise de Bandiagara). Pierwotnie teren ten był zamieszkany przez bliżej niezidentyfikowany lud Tellem, jednak około 1500 roku n.e. zjawili się tu Dogonowie. Urwisko dawało im dobrą pozycję do obrony przed atakami sąsiednich plemion.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.