• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Doggerland

    Przeczytaj także...
    Ławica – wał z piasku albo z innych osadów dennych, usypany w dużym akwenie albo rzece. Wyróżnia się cztery bliskoznaczne pojęcia z dziedziny geomorfologii:Mielizna – piaszczyste lub żwirowe płytkie miejsce w rzece lub obszarach szelfowych morza. Przyczyną jej powstania jest osadzanie materiału przenoszonego przez wodę przy miejscowym zmniejszeniu szybkości jej płynięcia. W morzach występuje w miejscach dochodzenia wzniesienia szelfu blisko powierzchni morza.
    Tsunami (jap. 津波, tsunami, pol. fala portowa (tsu – port, przystań; nami – fala) – fala oceaniczna, wywołana podwodnym trzęsieniem ziemi, wybuchem wulkanu bądź osuwiskiem ziemi (lub cieleniem się lodowców), rzadko w wyniku upadku meteorytu.
    Doggerland we wczesnym holocenie

    Doggerland – istniejący w okresie zlodowacenia północnopolskiego w południowej części Morza Północnego masyw lądowy łączący Wielką Brytanię z Europą kontynentalną (obecnymi wybrzeżami Danii, Niemiec i Holandii).

    Wynurzenie z morza tych terenów było spowodowane faktem, iż ogromne masy wody zostały uwięzione na lądach w postaci lodowców, skutkiem czego poziom oceanów był o ok. 60-120 m niższy niż obecnie. Zależnie od poziomu morza, zmieniającego się na przestrzeni wieków, także i obszar Doggerlandu zmieniał swoją powierzchnię; maksymalnie teren ten zajmował ok. 200 tys. km². Ląd ten miał powierzchnię równinną, pozbawioną większych wzniesień. Doggerland był terenem bogatym w laguny, plaże, mielizny u ujścia rzek, bagna, zamieszkanym przez ludzi w okresie kultury mezolitycznej (środkowa epoka kamienia), polujących m.in. na ptaki. Poprzez tereny Doggerlandu pierwsi ludzie dotarli na ziemie dzisiejszej Wielkiej Brytanii.

    Ląd - obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów. Lądy zajmują około 29% powierzchni Ziemi, łącznie 149 milionów km². Dla większych, zwartych obszarów lądu przyjęto nazwę kontynent, mniejsze obszary lądu to wyspy. Średnie wzniesienie lądu ponad poziom morza wynosi 875 metrów. W odniesieniu do kontynentów zamiennie używa się nazwy „stały ląd”, w odróżnieniu od wysp, których nie zalicza się do powierzchni lądu.Bagno – obszar o utrzymującym się nadmiernym nawilgoceniu, porośnięty przez roślinność przystosowaną do specyficznych warunków związanych z dużym nawilgoceniem. Bagna bardzo często tworzą się w zagłębieniach terenu we wszystkich strefach klimatycznych świata. Największe przestrzenie zajmują jednak na obszarach pokrytych wieczną zmarzliną (Syberia, północna Kanada) i w strefie równikowej. Poza tym tworzą się w dolinach i deltach dużych rzek, na pojezierzach, na płaskich obszarach bezodpływowych, w nieckach krasowych, w odciętych zatokach morskich i nad brzegami mórz i oceanów. W bagnach w wyniku procesów utleniania związków organicznych tworzy się torf.

    Wraz z topnieniem lodowców podnosił się poziom oceanu, a tereny Doggerlandu były stopniowo zalewane przez wodę (transgresja morska), aż w końcu obszary te utraciły połączenie lądowe zarówno z Europą, jak i Wielką Brytanią. Najpierw woda zalała obszary niżej położone, natomiast leżące na północy Doggerlandu obszary położone nieco wyżej nadal pozostawały ponad poziomem morza i w konsekwencji przez pewien czas pozostałościami tego lądu były liczne wyspy rozrzucone po całym obszarze zajmowanym wcześniej przez Doggerland. Największą z tych wysp, obejmującą ok. ¼-⅓ zatopionego lądu, były tereny obecnej ławicy Dogger Bank, leżącej w północnej części dawnego Doggerlandu. Wraz z podnoszeniem poziomu morza także i te tereny znalazły się pod wodą.

    Beringia, most lądowy Beringa – istniejący w okresie zlodowaceń pas lądu łączący, przy obniżonym o 60-120 m poziomie wód Oceanu Spokojnego, dzisiejszą Syberię w Azji z Alaską w Ameryce Północnej. Osiągał do 1600 km szerokości.Zlodowacenie północnopolskie, zlodowacenia północnopolskie, ostatnie zlodowacenie – najmłodsze ze zlodowaceń plejstoceńskich. Trwało od 115 tys. lat temu do 11,7 tys. lat b2k (przed rokiem 2000). Poprzedza je interglacjał eemski, a po nim nastąpił holocen – interglacjał współczesny. Ostatnie zlodowacenie jest różnie nazywane, w zależności od regionów geograficznych: w północnej Europie Środkowej jest to zlodowacenie północnopolskie (zlodowacenie bałtyckie, Wisły lub Vistulian, Wisła, wisła), w systemie alpejskim – Würm, w Ameryce Północnej – Wisconsin.
    Lokalizacja ławicy Dogger Bank na Morzu Północnym

    Jedna z teorii mówi o zalaniu pozostałości Doggerlandu po ociepleniu przez tsunami (około 6200 p.n.e.) spowodowane przez osuwisko Storegga u wybrzeży Norwegii.

    Zobacz też[]

  • Beringia
  • kultura maglemoska

  • Przypisy

    1. Bryony Coles Coles: The Doggerland project (ang.). University of Exeter Department of Archaeology. [dostęp 2014-05-04].
    2. Tony Robinson: Britain's Stone Age Tsunami (ang.). W: Time Team specials [on-line]. Channel 4 Television, 30 May 2013. [dostęp 2014-05-04].
    3. sprint.clivar.org: The catastrophic final flooding of Doggerland by the Storegga Slide tsunami. [dostęp 18.11.2010]. (ang.) (m.in. mapa na str.12)
    4. kt/aw: Tsunami zmyło naturalne przejście między Europą a Wyspami Brytyjskimi. BBC/TVNMeteo, 2014-05-02. [dostęp 2014-05-03].
    Europa kontynentalna – określenie Europy z wyłączeniem otaczających ją wysp. W praktyce termin ten wykorzystywany jest w różnych, zarówno węższych jak i szerszych, znaczeniach.Kultura maglemoska – mezolityczna kultura archeologiczna występująca w okresie ok. 9000-5000 p.n.e. w północnej części Niżu Europejskiego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Lodowiec – wolno płynąca masa lodu powstałego z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu. Lodowce są największym rezerwuarem wody słodkiej na Ziemi i drugim po oceanach wody na świecie.
    Storegga – grupa trzech podwodnych osuwisk na krawędzi szelfu kontynentalnego na Morzu Norweskim, około 100 km od wybrzeża Møre. Nazwa Storegga oznacza w języku norweskim „wielką krawędź”.
    DaniaKrólestwo Danii (duń. Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też formalnie Grenlandia oraz Wyspy Owcze, które posiadając szeroką autonomię tworzą z kontynentalną Danią Wspólnotowe Królestwo Danii (Rigsfællesskabet). Dania graniczy od południa z Niemcami, zaś przez cieśninę Sund sąsiaduje ze Szwecją.
    Laguna (z włoskiego) – część morza odcięta od niego przez lido, rafę barierową lub atol. Laguny są zazwyczaj płytkie, toteż na obszarach o dużych różnicach między przypływem i odpływem dna ich są odsłaniane podczas odpływu. Okresowo suche dno laguny nosi nazwę wattu. Z biegiem czasu laguny są stopniowo zamulane, przeobrażają się w bagniska i torfowiska.
    Wielka Brytania (ang. Great Britain) – wyspa na północy Oceanu Atlantyckiego, położona na północny zachód od kontynentalnej Europy. W całości wchodzi w skład państwa Wielka Brytania, stanowiąc większość jego powierzchni. Jest największą wyspą w archipelagu Wysp Brytyjskich i zarazem największą wyspą Europy, jej powierzchnia wynosi 209 331,1 km², co czyni ją także 9. wyspą pod względem powierzchni na świecie.
    przed naszą erą (p.n.e.) − wyrażenie i skrót stosowane w języku polskim, oznaczające datę przed początkiem ery chrześcijańskiej, który wiązany jest z datą narodzenia Jezusa Chrystusa. Odpowiada on łacińskiemu skrótowi AC, czyli ante Christum lub angielskiemu B.C. lub BC, czyli before Christ (pol. "przed Chrystusem").
    Dogger Bank (Ławica Dogger) – rozległa ławica na Morzu Północnym, rozciągająca się od wybrzeży Wielkiej Brytanii po Półwysep Jutlandzki. Jej długość wynosi około 260 km, szerokość 30-60 km, głębokość od 13 do 37 m.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.