Dobra substytucyjne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dobra substytucyjnedobra i usługi, które dzięki podobnym cechom, funkcjom czy właściwościom zastępują się wzajemnie w zaspokajaniu określonej potrzeby. Dobro substytucyjne konkuruje z danym dobrem i może je zastępować Nieformalnie, dobra substytucyjne, w przeciwieństwie do dóbr komplementarnych i niezależnych, w wyniku zmiany warunków mogą się wzajemnie zastępować w użytkowaniu (lub konsumpcji).

Taksonomia (gr. taksis – układ, porządek + nomos – prawo) – poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych (taksonów) i włączaniu ich w układ kategorii taksonomicznych.PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.

Formalnie, dobro jest substytutem dobra wtedy, kiedy przy wzroście ceny wzrasta popyt na dobro Niech pi będzie ceną dobra Wtedy jest substytutem jeśli:

Dobra komplementarne to dobra, czyli towary lub usługi wzajemnie się uzupełniające, jedno dobro potrzebuje drugiego do prawidłowego działania, np. komputer i monitor, samochód i benzyna. Jeżeli rośnie popyt na dobro A to popyt na dobro B także wzrasta, oraz analogicznie - jeżeli cena jednego dobra komplementarnego rośnie, wpływając na zmniejszenie popytu, popyt drugiego dobra (komplementarnego względem pierwszego) również maleje. Przykładem jest np. załamanie się rynku silników z dużymi pojemnościami podczas kryzysu paliwowego w USA, kiedy to cena benzyny drastycznie skoczyła.Preferencje (ang. preference) są podstawowym pojęciem w teorii ekonomii oraz w mikroekonomii, szczególnie w teorii wyboru konsumenta i w teorii gier. Preferencje konsumenta odzwierciedlają i formalizują gusty konsumenta i nie zależą w żaden sposób od cen dóbr lub budżetu konsumenta, lecz wyłącznie od zadowolenia, satysfakcji, szczęścia lub użyteczności jakie mu zapewniają. Preferencje pozwalają konsumentowi dokonywać wyborów w obliczu rozmaitych alternatyw.

Przykładem są ziemniaki z różnych farm: jeśli cena ziemniaków z jednej farmy wzrasta, wtedy (przy innych czynnikach niezmienionych) mniej osób kupi ziemniaki na tej farmie; kupią oni ziemniaki z farmy, która ma niższe ceny. Inne przykłady dóbr substytucyjnych to między innymi: margaryna i masło, kawa i herbata, piwo i wino.

Krańcowa stopa substytucji (ang. Marginal Rate of substitution) – stosunek wymiany, przy którym konsument skłonny jest dokonać wymiany dobra X na dobro Y i na odwrót. Zależy od krzywych użyteczności osiąganych z konsumpcji danych dóbr i stanu posiadania.Konkurencja doskonała (nazywana także wolną konkurencją) jest modelem teoretycznym opisującym jedną z form konkurencji na rynku; cechą charakterystyczną konkurencji doskonałej w odróżnieniu od innych jej form jest przekonanie zarówno kupujących jak i sprzedających, że ich indywidualne decyzje nie mają wpływu na cenę rynkową. Rynek, na którym panuje konkurencja doskonała zapewnia optymalną alokację zasobów w sensie Pareta.

Wzrost ceny dobra (ceteris paribus) zwiększa popyt na substytut tego dobra. Natomiast spadek jego ceny zmniejsza popyt na jego substytut. Bardziej formalnie, związek między wielkościami popytu określa czy dobro jest klasyfikowane jako substytucyjne czy komplementarne. Substytut to dobro o dodatniej krzywej elastyczności cenowej popytu. To oznacza, że jeśli dobro jest substytutem dla dobra wzrost ceny powoduje ruch w lewo wzdłuż krzywej popytu na dobro i przesuwa krzywą popytu na zewnątrz. Spadek ceny powoduje przesunięcie w prawo wzdłuż krzywej popytu i przesuwa krzywą popytu do wewnątrz.

Deregulacja (łac.) - zmniejszenie oddziaływania państwa na ekonomiczną sferę kraju, czyli przede wszystkim na rynek, poprzez brak ingerencji w ustalanie cen oraz jakości dóbr i usług. Jest to także znoszenie regulacji prawnych na linii pracownik-pracodawca poprzez znoszenie lub obniżanie płacy minimalnej. Deregulacja wiąże się ściśle z procesem liberalizacji gospodarki, a często i prywatyzacji. Polskim przykładem może być tu zniesienie zakazu posiadania zagranicznych kont bankowych przez polskich obywateli, co znacznie ułatwiło swobodę przepływu kapitału.DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
Substytutucyjność

Typy substytucyjności[ | edytuj kod]

Doskonałe i niedoskonałe substytuty[ | edytuj kod]

Jeśli dwa dobra są wysoce substytucyjne, zmiana popytu w związku ze zmianą cen jest większa niż kiedy są mniej substytucyjne. Na przykład wzrost ceny produktów jednej marki detergentów prawdopodobnie doprowadzi do znacznego zwiększenia popytu na detergenty innej marki, podczas gdy zmiana w cenie samochodów będzie miała dużo mniejszy wpływ na zmianę popytu na rowery.

Popyt (ang. demand) – funkcja przedstawiająca kształtowanie się relacji pomiędzy ceną dobra (towary i usługi), a ilością (liczbą sztuk) jaką konsumenci chcą i mogą nabyć w określonym czasie, przy założeniu niezmienności innych elementów charakteryzujących sytuację rynkową (ceteris paribus).Dobra (liczba pojedyncza dobro) (inaczej -kapitał rzeczowy lub kapitał finansowy) - w ekonomii to wszystkie środki, które mogą być wykorzystane, bezpośrednio lub pośrednio, do zaspokojenia potrzeb ludzkich.

Dobro jest doskonałym substytutem drugiego dobra, jeśli może ono być użyte w dokładnie ten sam sposób. Użyteczność koszyka dwóch dóbr jest rosnącą funkcją sumy ilości każdego dobra. Teoretycznie, jeśli ceny dóbr doskonale substytucyjnych różniły by się, nie byłoby popytu na droższe dobro. Długopisy od różnych producentów mogą być postrzegane jako doskonałe substytuty. Kiedy rośnie cena jednej marki długopisu, należy się spodziewać, że konsumenci będą substytuować je produktami innego producenta w skali 1:1. Całkowita ilość zakupionych długopisów nie zmieni się. Co oznacza, że substytuty doskonałe mają liniową funkcję użyteczności i stałą krańcową stopę substytucji.

International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.Usługa – działanie podejmowane w celu zaspokojenia określonej potrzeby (lub potrzeb) klienta i realizowane z udziałem klienta, często - w celach komercyjnych. Klientem może być osoba fizyczna, organizacja i każdy inny podmiot. Usługa w sensie gospodarczym jest użytecznym procesem niematerialnym, który wytwarza praca ludzka w procesie produkcji poprzez oddziaływanie na strukturę określonego obiektu.

Substytuty niedoskonałe są zastępowane w mniejszym stopniu, zatem wzdłuż krzywej obojętności konsumenta wykazują zmienną krańcową stopę substytucji. Wszystkie punkty na tej samej krzywej obojętności wykazują tą samą użyteczność, ale wielkość wymiany jednego dobra na drugie zależy od punktu wyjścia substytucji. Przykładem są napoje cola. Kiedy zwiększy się cena Coca-Coli, należy się spodziewać, że konsument będzie ją substytuował Pepsi. Jednak, wielu konsumentów woli jedną markę coli od drugiej. Konsument, który preferuje jedną markę nad drugą, nie będzie wymieniał ich w skali 1:1. Najprawdopodobniej, konsument, który woli Coca-Colę będzie skłonny do zamiany większej ilości Pepsi za mniejszą ilość Coca-Coli.

Stopień substytucyjności zależy od tego jak precyzyjnie dane dobro jest zdefiniowane. Na przykład różne typy płatków śniadaniowych generalnie są swoimi substytutami, ale płatki Cini Minis, które są szczegółowo zdefiniowanym dobrem, porównując ogólnie z płatkami śniadaniowymi, mają mniej lub nawet nie mają żadnych doskonałych substytutów.

Substytuty doskonałe.png

Substytuty brutto i netto[ | edytuj kod]

Ekonomiści rozróżniają substytuty brutto i netto. Dobra nazywamy substytutami brutto, kiedy wzrost ceny jednego z nich skutkuje w zwiększeniu popytu na drugie. Na przykład kiedy wzrośnie cena kawy, można się spodziewać wzrostu zapotrzebowania na herbatę. Definicja sugeruje, że każdy substytut jest substytutem brutto, jednak obecność efektu dochodowego może spowodować paradoksalne wyniki, że dane dobra są substytutami niezależnymi.

Substytuty netto i brutto.png

Z kolei substytucyjność netto skupia się tylko na efekcie substytucyjnym.

Dobro oraz są substytutami netto, jeśli:

Ta definicja jest perfekcyjnie symetryczna:

Substytuty śródkategroryczne i międzykategroryczne[ | edytuj kod]

Substytuty różnią się od siebie ze względu na przynależność do kategorii. Substytuty śródkategoryczne są dobrami należącymi do tej samej taksonomicznej kategorii, dzielącej wspólne cechy (np. czekolady, krzesła, samochody kombi). Substytuty międzykategoryczne to dobra będące członkami różnych kategorii taksometrycznych, ale pozwalających osiągnąć te same cele. Na przykład osoba, która ma ochotę na czekoladę, ale nie mogąca jej nabyć, może kupić lody, aby zaspokoić potrzebę zjedzenia deseru.

Ludzie wykazują ścisłe preferencje substytutów śródkategorycznych względem międzykategorycznych. Przeprowadzono badanie udowadniające to stwierdzenie-konsumenci mając do wyboru 10 różnych potraw, w 79,7% wierzyło, że śródkategoryczne substytuty będą lepiej zaspakajały ich pragnienie na daną potrawę niż międzykategoryczne substytuty. Na przykład nie mogąc nabyć upragnionej czekolady Milka, większość osób wolałoby zjeść czekoladę innej firmy (śródkategoryczny substytut) niż batonik musli z kawałkami czekolady (międzykategoryczny substytut).

Dobra o popycie jednostkowym[ | edytuj kod]

Dobra o popycie jednostkowym to kategoria dóbr, w której konsument chce tylko jedno z nich. Jeśli konsument ma dwie jednostki tego dobra, wtedy jego użyteczność wynosi tyle co maksymalna z użyteczności tylko jednego z tych dóbr. Na przykład rozważmy konsumenta, który potrzebuje środek transportu, który może być albo samochodem, albo rowerem. Konsument preferuje samochód nad rowerem. Jeśli ma oba, wtedy używa tylko samochodu. Dobra o popycie jednostkowym są zawsze substytutami

Podstrony: 1 [2] [3]




Reklama