• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dołęga - herb szlachecki

    Przeczytaj także...
    Adam Wrzosek (ur. 6 maja 1875 w Zagórzu, zm. 26 lutego 1965 w Poznaniu) – polski lekarz patolog, antropolog oraz historyk medycyny.Znajdziesz tu listę herbów. Jeśli poszukujesz informacji ogólnych o herbie szlacheckim zobacz artykuł herb szlachecki.
    Michał Lasocki (ur. 1862, zm. 1938) – posiadacz ziemski i społecznik, a także sędzia, założyciel letniska Milanówek. Był synem właścicieli majątku Brochów, do jego matki należał majątek Milanówek, w dużej części złożony z lasów.

    Dołęga (Dołega, Dolega) – polski herb szlachecki.

    Opis herbu[]

    Opis zgodnie z klasycznymi regułami blazonowania:

    W polu błękitnem krzyż kawalerski złoty na barku srebrnej podkowy. Ze środka podkowy wychodzi strzała srebrna żeleźcem na dół. W klejnocie skrzydło czarne przeszyte strzałą srebrną.

    Ma być podkowa biała, do góry barkiem, ni brama wystawiona, krzyż złoty u niej na wierzchu i środku, w pośrodku podkowy strzała biała albo bełt żeleźcem na dół, w polu błękitnym. W hełmie skrzydło sępie, a przez nie strzała z żeleźcem w prawą obrócona. Kasper Niesiecki, Herbarz, III, s. 362-363

    Klejnot, cymer (łac. clenodium, staropol. z niem. (Helm-)Kleinod) – zwieńczenie hełmu łączące się z nim za pośrednictwem korony rangowej lub przepaski, z której rozwijały się labry.Antoni Gorecki herbu Dołęga, pseud. i krypt.: G., Litwanis, Litwin, Wapru, (ur. 1787 w Wilnie, zm. 18 września 1861 w Paryżu) – polski poeta, satyryk i bajkopisarz, powstaniec listopadowy i uczestnik wojen napoleońskich.

    Najwcześniejsze wzmianki[]

    Najstarsza pieczęć z 1345 r., pierwsza wzmianka w źródłach pisanych z 1402 r.

    W wyniku unii horodelskiej w 1413 herb został przeniesiony na Litwę. Do rodu Dołęgów przyjęty został bojar Monstwild (Monstwyld, Monstiwyld, Monstwid). Przedstawiciel rodu polskiego jest nieznany (napis na dołączonej do aktu pieczęci da się odczytać tylko częściowo).

    Legenda herbowa[]

    Herb ten się w Polsce urodził: bo gdy Bolesław Krzywousty z Prusakami wojował, rycerz Dołęga nazwany, herbu Pobóg, z boku z zasadzki, wodza Pruskiego wojska, tak dobrze z kuszy ugodził, ze go z konia zwalił i z życia wyzuł; czym przestraszeni ludzie jego, snadniej potem od Polskiej szabli porażeni zostali. Za tę przysługę od Króla do ojczystego herbu swego, wziął strzałę w przydatku, a herb od imienia jego Dołęga nazwany. Mnie się zda, że starszy ten herb od czasów Bolesława Krzywousta: bo dobrze za panowania jego, już tego domu familianci w senacie zasiadali. Niektórzy przydają, że herb Niezgoda, od Dołęgi wziął swoje początki.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Maria Salomea Skłodowska-Curie (ur. 7 listopada 1867 w Warszawie, zm. 4 lipca 1934 w Passy) – uczona polsko-francuska, fizyk, chemik, dwukrotna noblistka.

    Herbowni[]

  • Jerzy Mycielski
  • Zygmunt Mycielski
  • Paweł Włodkowic
  • Maria Skłodowska-Curie
  • Antoni Gorecki
  • Adam Wrzosek
  • Filip Zaleski
  • Wacław Zaleski
  • Karol Wyrwicz
  • Roch Kossowski
  • Michał Lasocki
  • Feliks Szreński
  • Zobacz też[]

  • lista herbów szlacheckich.
  • Przypisy

    1. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle r. 1413. – Ród Monstwilda (Dołęgów). „Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie”. VIII, s. 141, 1926/7. Lwów. 

    Linki zewnętrzne[]

  • R. Jurzak: Genealogia dynastyczna. (pol. • ang.)
  • Zygmunt Mycielski, hrabia herbu Dołęga (ur. 17 sierpnia 1907 w Przeworsku, zm. 5 sierpnia 1987 w Warszawie) – polski kompozytor, publicysta, pisarz i krytyk muzyczny.Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Karol Wyrwicz (ur. 2 listopada 1717 w powiecie brasławskim, zm. 6 czerwca 1793 w Warszawie), polski geograf, historyk, jezuita.
    Herb szlachecki – charakterystyczny znak rodowy ustalony według określonych reguł heraldycznych. W założeniu jest znakiem niepowtarzalnym, jednak może się nim posługiwać – w heraldyce polskiej – wiele rodów tzw. herbownych, tworzących w konsekwencji charakterystyczny dla polskiej heraldyki ród herbowy, grupujący rodziny czasem ze sobą wcale niespokrewnione. Wynika to m.in. z historii kształtowania się w Polsce stanu szlacheckiego, zachowującego tradycję przynależności do dawnych wielkich rodów lub klanów, także z praktyki przyjmowania jednego herbu przez rodziny niespokrewnione, ale służące w jednej chorągwi, a także w pewnym stopniu z prawnej możliwości tzw. adopcji herbowej osoby nobilitowanej przez jej szlacheckiego patrona należącego do genealogicznej linii danego rodu herbowego. Tylko polskim zwyczajem jest fakt, że różne rodziny szlacheckie mogą pieczętować się takim samym herbem. Rodziny te nawet nie są lub nie muszą być ze sobą skoligacone. Gdzie indziej herb jest własnością tylko jednej rodziny i tylko dla niej jest jej godłem, pieczęcią i znakiem. Dlatego zmiana koloru tła lub inności tego samego wizerunku powoduje powstanie innego herbu, jednak w Polsce jest to tylko inna odmiana herbu już istniejącego. Wywodzi się to z polskiego średniowiecznego systemu prowadzenia wojen i bitew, zwanego systemem chorągwi. Tym samym rycerze jednej chorągwi zwykle używali jej godła i nosili takie same herby. Stąd wiele rodzin szlacheckich w Polsce ma podobne lub identyczne herby. Często towarzyszyła temu formalna odmiana herbu. Praktyka ta została z czasem zakazana. W innych krajach europejskich dany herb przysługuje tylko jednej rodzinie. Choć znane są też sytuacje, gdy grupa rodzin noszących różne nazwiska odmiejscowe od różnych włości, ale wspólnego pochodzenia, nosi herby identyczne lub podobne, jak w Polsce. W średniowieczu wymagane było nawet wyróżnianie herbów poszczególnych członków rodziny, przez dodawanie specjalnych oznaczeń, bordiur itp. Ten zwyczaj przetrwał w heraldyce brytyjskiej. Charakterystycznym przykładem jest tu herb Księcia Walii, różniący się od herbu królewskiego nałożonym na tarczę kołnierzem turniejowym. W Polsce takie odróżnianie herbów osobistych było stosowane u zarania naszej heraldyki, przyczyniając się m.in. do powstawania odmian herbowych.
    Feliks Szreński herbu Dołęga, (ur. ok. 1498 - zm. 1554), wojewoda płocki, cześnik gostyniński, kasztelan rypiński – ostatni i najwybitniejszy z rodu Szreńskich, właścicieli miasta Szreńsk i otaczających je dóbr. Znacząca postać na dworze Zygmunta Starego i królowej Bony, cieszył się ich osobistymi względami, to ułatwiło mu dojście do wysokich godności. Od 1521 r. piastował urząd cześnika gostyńskiego, w 1526 r. objął urząd – kasztelana rypińskiego w 1527 r. został kasztelanem dobrzyńskim, w 1530 r. starostą płockim, w 1532 r. w wieku 29 lat – obejmuje urząd wojewody płockiego, w 1537 otrzymuje starostwo malborskie, a w 1549 od Zygmunta Augusta – starostwa łomżyńskie i wiskie. Znakomity organizator i gospodarz, za jego życia Szreńsk przeżywa swój największy rozkwit, z jego fundacji powstaje murowany gotycki kościół i okazały zamek. Zdobył dla miasta liczne przywileje między innymi nowe prawa dla cechu szewców szreńskich i prawo poboru cła dla mieszczan. Zmarł bez potomka męskiego w roku 1554. Na jego nagrobku w kościele szreńskim widnieje napis (wolne tłumaczenie) "Żyłem dla ojczyzny czyniąc jak tylko mogłem rzeczy słuszne, sprawiedliwe i pożyteczne. Pogrzebany tu, dla przykładu następnych spoczywam tu, ptak sławny czynami moimi, które po śmierci mej będą otoczone najwyższym uznaniem". Płyta nagrobna "Spodziewając się śmierci i zmartwychwstania godny i potężny Feliks Szreński z Sokołowa, wojewoda płocki i malborski, starosta płocki za życia postawił sobie roku pańskiego 1546. Żył lat 55, miesięcy 9, dni 4".
    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.
    Wacław Michał Zaleski herbu Dołęga, pseudonim Wacław z Oleska (ur. 18 września 1799 w Olesku, zm. 24 lutego 1849 w Wiedniu) – polski folklorysta, poeta, pisarz, krytyk literacki i działacz społeczny, austriacki gubernator Galicji. Wykładowca Uniwersytetu Lwowskiego z zakresu geometrii praktycznej
    Paweł Włodkowic z Brudzenia herbu Dołęga, inne formy nazwiska: Paweł z Brudzenia, łac. Paulus Vladimiri, (ur. pomiędzy 1370 a 1373 w Brudzeniu Dużym koło Płocka, zm. jesienią 1435 lub zimą 1436 w Krakowie) – uczony, prawnik, pisarz religijny i prawno-polityczny, obrońca interesów Polski w sporach z Krzyżakami.
    Roch Kossowski herbu Dołęga (ur. w 1737 roku – zm. w 1813 roku), podskarbi wielki koronny, starosta parczewski w 1771 roku.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.01 sek.